Olej z nasion winogron – charakterystyka, wykorzystanie kulinarne i kosmetyczne, przydatność do smażenia oraz pielęgnacji skóry twarzy

Winogrona są spożywane przez ludzkość od blisko 6.. Tysięcy lat.. Z Azji przywędrowały do Europy i Ameryki Północnej.. O powstałym z nich oleju wspomina Biblia, natomiast w historii świata pierwsze wzmianki o oleju z pestek winogron datuje się na XVI wiek, kiedy to cesarz Maksymilian przyznał muzykom przywilej jego produkcji.. Produkcja na małą skalę rozpoczęła się pod koniec XVIII wieku we Włoszech, na dużą – we Francji w wieku XIX.. Obecnie olej z pestek winogron produkowany jest w takich państwach jak Włochy, Hiszpania, Chile czy Stany Zjednoczone [1].. Pestki winogron są tzw.. Materiałem odpadowym przy produkcji wina, a zawarty w nich olej stanowi od 8 do 20% suchej masy [2].. Produkcja oleju opiera się na metodach mechanicznych (tłoczenie na zimno lub gorąco) oraz ekstrakcji chemicznej lub rozpuszczalnikowej (metoda Soxleta) [3].. Sam olej jest łagodny w smaku, o barwie jasnozielonej bądź jasnożółtej, można go nabyć w przystępnej cenie.

To, z czym olej kojarzy się najbardziej to oczywiście składnik odżywczy nazywany tłuszczem.. Olej z pestek winogron rzeczywiście bogaty jest w kwasy tłuszczowe: kwas linolowy (stanowi 65 – 72% zawartości), kwas oleinowy (12 – 23%), kwas palmitynowy (4 – 11%) oraz kwas stearynowy (8, 5 – 15%).. Jednonienasycone kwasy tłuszczowe stanowią ok.. 19% wszystkich tłuszczów, wielonienasycone ok.. 70%, a nasycone – 11%.. W oleju obecna jest witamina E (około 8 mg/100 ml) oraz antyoksydanty zabezpieczające go przed procesem utleniania [4].. Witamina E posiada właściwości neuroprotekcyjne, przeciwnowotworowe i przeciwutleniające.. Jako antyoksydant usuwa wolne rodniki hydroksylowe, łagodzi stres oksydacyjny, redukuje stężenie lipoprotein o małej gęstości (LDL), a tym samym zmniejsza proces zapalny, który może być przyczyną rozwoju różnych chorób [5].. Kwas linolowy należy do grupy wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (PUFA), ma działanie obniżające poziom cholesterolu.. Zawartość kwasów tłuszczowych PUFA w oleju mieści się w zakresie 85% – 90%.. Podobnie jak jednonienasycony kwas oleinowy nie jest syntetyzowany w organizmie, dlatego ważne jest ich dostarczanie z zewnątrz [6].. Spośród korzyści wynikających ze spożywania oleju z pestek winogron można wymienić jego właściwości przeciwzapalne, kardioprotekcyjne, przeciwbakteryjne i przeciwnowotworowe.. Wiążą się one głównie z występowaniem w oleju takich związków jak tokoferol, kwas linolenowy, kwercetyna, karotenoidy i fitosterole [7].. Głównymi polifenolami zidentyfikowanymi w oleju z nasion winogron są katechiny, epikatechiny, resweratrol i procyanidyna [8].. Są one zdolne do hamowania uwalniania kwasu arachidonowego (AA), odpowiedzialnego za wytwarzanie leukotrienów i prostaglandyn, które z kolei aktywują odpowiedź zapalną.. Jednakże ilości lipofilowych i hydrofilowych składników oleju z winogron o prozdrowotnym działaniu są niewielkie, co wymaga konsumpcji dużej ilości oleju, aby uzyskać korzystne efekty.. Dodatkowo obecność dużej ilości kwasów tłuszczowych omega-6 i ich niekorzystny stosunek do kwasów tłuszczowych omega-3 może wpływać negatywnie na organizm ludzki indukując proces zapalny.

Olej z pestek winogron wykorzystywany jest na wiele sposobów: w przemyśle spożywczym – jako olej jadalny.. Jest prawie bezzapachowy, podkreśla więc naturalny smak potraw.. Stosowany na zimno nie traci zawartych w nim witamin, minerałów oraz prozdrowotnych substancji.. W przemyśle kosmetycznym.. Większość olejów może być stosowana jako środek nawilżający skórę.. Olej z nasion winogron jest bardzo lekki, więc łatwo wchłania się przez skórę i nie pozostawia śladów.. Nie wywołuje też reakcji alergicznych.. Inną zaletą oleju z nasion winogron jest stymulacja tkanki skóry prowadząca do regeneracji komórek.. Badania wykazały, że miejscowe stosowanie kwasu linolowego zawartego w oleju z pestek winogron łagodzi skórę i zmniejsza utratę wody przez warstwę naskórkową.. Olej z pestek winogron może też potencjalnie chronić ludzkie keratynocyty przed uszkodzeniami spowodowanymi promieniowaniem UVB.. Wiąże się to z jego silną aktywnością przeciwutleniającą, która powoduje zmniejszenie ilości wolnych rodników.. W przemyśle leczniczym – stosując olej z nasion winogron, organizm ludzki może przyspieszyć proces gojenia się ran, a także wpływać na redukcję blizn.. Olej jest stosowany także w profilaktyce miażdżycy tętnic, nadciśnienia tętniczego, w chorobach naczyniowych takich jak żylaki czy trądzik różowaty.

Jeżeli w oleju przeważają nienasycone kwasy tłuszczowe, które szybko się utleniają pod wpływem wysokiej temperatury, zaleca się go spożywać na surowo np.. Dodając do surówek i sałatek.. Należy więc pamiętać, iż na oleju z pestek winogron nie powinno się smażyć potraw – wbrew fałszywym informacjom podawanym przez producentów olejów.. Nienasycone kwasy tłuszczowe zawarte w oleju z pestek winogron nie powinny być eksponowane na ciepło.. Do smażenia można wykorzystywać oleje o wyższej ilości nasyconych kwasów tłuszczowych [9].

Wspomniane już właściwości przeciwutleniające oleju z pestek winogron są odpowiedzialne za ochronę przed starzeniem się skóry.. Olej z pestek winogron może wpływać korzystnie na redukcję zmarszczek, ponieważ zapewnia odpowiednie nawilżenie skóry oraz chroni przed wolnymi rodnikami.. Skóra potrzebuje dużej ilości kwasu linolowego, aby wzmocnić błonę komórkową i poprawić kondycję naskórka, a olej z pestek winogron może go dostarczyć.. Pomaga także w utrzymaniu odpowiedniej ilości kolagenu i elastyny w organizmie, dzięki czemu skóra pozostaje elastyczna [10].. Olej można wykorzystać jako dodatek do sporządzonej samodzielnie maseczki na twarz.. Przykładowo do jogurtu i kurkumy należy dodać kilka kropel oleju, nałożyć na twarz pozostawiając na niej przez około 15 minut, a następnie spłukać wodą.. Olej można stosować w przypadku cery tłustej i trądzikowej – zawarte w oleju przeciwutleniacze zapobiegają zapychaniu się porów.. W przypadku cery suchej olej zapewnia jej nawilżenie.. Na cerę naczynkową wpłynie pozytywnie ze względu na zawartą w nim witaminę K.. Właściwości organoleptyczne oleju z nasion winogron, w tym przyjemny zapach i wyjątkowy smak spowodowały zainteresowanie nim przemysłu spożywczego.. W aspekcie żywieniowym olej ten jest bogaty w nienasycone kwasy tłuszczowe, zwłaszcza omega-6; antyoksydatny – w tym witaminę E oraz fitosterole.. Nie nadaje się on do smażenia, natomiast w małych ilościach może być dodawany do zimnych potraw.. Olej ten jest także powszechnie stosowany w kosmetologii – przeciwdziała starzeniu się skóry oraz zapewnia jej nawilżenie.