Dieta niskowęglowodanowa – większe korzyści czy straty

W niskowęglowodanowej diecie, kluczowe jest spożycie całkowitej ilości węglowodanów, jednak pytanie, jak nisko to już nisko i jak wysoko to jeszcze wysoko, by określić dietę jako niskowęglowodanową? Zgodnie z normami żywienia dla populacji Polski, dolna granica dziennego zapotrzebowania na węglowodany to 45% wartości energetycznej (M. Jarosz i wsp. 2020). Można więc przyjąć, że termin 'niski' odnosi się do ilości węglowodanów poniżej tej wartości, jednak konkretne przedziały wartości mogą mieć znaczący wpływ na metabolizm. W odpowiedzi na obniżony dostęp do węglowodanów i zmniejszony poziom insuliny we krwi, organizm powinien przejść w stan nasilonego wypalania tłuszczy, co prowadzi do ketozy. Wytwarzanie ciał ketonowych jest odpowiedzią organizmu na głód. Ketony stanowią alternatywne źródło energii dla niemal wszystkich komórek, jednak nie dla wszystkich. Erytrocyty wymagają glukozy jako jedynego źródła energii, dlatego nawet jeśli nie dostarczamy jej z pożywieniem, nasz organizm zaczyna ją produkować samodzielnie (np. z niektórych aminokwasów, glicerolu czy mleczanów). W długotrwałych głodówkach używane w glukoneogenezie aminokwasy pochodzą z rozpadu białek strukturalnych, co prowadzi do spadku masy mięśniowej, nie tylko mięśni szkieletowych, ale także masy serca i mięśni gładkich, które tworzą struktury wszystkich narządów. Poniżej pewnej wartości progowej podaży węglowodanów ta zmiana metaboliczna jest szczególnie wyraźna. Zalety diety ketogenicznej są interpretowane przy założeniu 20-50 g węglowodanów dziennie (F. Brouns 2018). Po spożyciu większej ilości w wątrobie powstaje mniej ciał ketonowych, dlatego przyjmuje się, że termin 'niskowęglowodanowa' odnosi się do diety uwzględniającej do 150 g węglowodanów dziennie, co nie wprowadza organizmu w stan ketozy, jak w przypadku diety ketogenicznej (do 50 g).