Czy istotnie jest możliwe skuteczne planowanie posiłków podczas pracy w godzinach nocnych?
Alicja Kowalska
2026-03-17
3 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
264
Utrzymanie odpowiedniej diety stanowi problem dla jednostek, które zwykle spożywają śniadanie w godzinach kolacji. Wraz ze wzrostem liczby osób pracujących w nocnych zmianach, często pojawia się pytanie, jak radzić sobie z zachowaniem zdrowej diety w takich warunkach.
Wpływ pracy w zmianach nocnych na zdrowie psychiczne
Można przyzwyczaić się do pracy w zmianach nocnych, choć istnieją dowody na to, że po pewnym czasie organizm może się dostosować do pracy w nocy, dla niektórych jednak może to być bardzo trudne. Naukowcy z Kanady przeprowadzili badania nad czasem trwania snu, poziomem oświetlenia i jakością hormonu melatoniny u małej grupy funkcjonariuszy policji, gdy ci pracowali na zmianach nocnych. Zwykle hormon ten jest wydzielany wieczorem, kiedy człowiek zaczyna odczuwać zmęczenie i przygotowuje się do snu. Jednak w przypadku adaptacji do pracy w nocy, hormon ten zaczyna być wydzielany w godzinach porannych. Wyniki badań pokazały, że funkcjonariusze, którym udało się dostosować do pracy w zmianach nocnych, a także wzmocnić poziom hormonu melatoniny w ich organizmie w godzinach porannych, czuli się bardziej zadowoleni i wykazywali szybszą reakcję. Jednak tylko 40% spośród badanych osiągnęło pełne dostosowanie.
Żywienie i aktywność fizyczna
Nawet osoby, które potrafią dostosować się do pracy nocnej, mogą doświadczyć skutków, jeśli sytuacja będzie trwała długo. Istnieją również inne czynniki, które nie są bezpośrednio związane z adaptacją organizmu do pracy nocnej. Trudno jest zachować regularność w diecie, jeśli pracujesz na zmiany nocne. Regeneracja organizmu wymaga spożywania posiłków w stałych odstępach czasu. Jednakże praca w nocy może zakłócać te rytmy. Niestety, zdarzają się także dni wolne, podczas których osoby pracujące na zmianach nocnych, czują się jak większość społeczeństwa - są aktywne w ciągu dnia. Może się też zdarzyć, że ktoś pracuje w systemie zmiana nocna - wolne - zmiana dzienna - wolne - zmiana nocna. W takim przypadku, trudno jest utrzymać regularność posiłków. Praca na zmiany nocne może prowadzić do zmniejszenia ilości czasu, który można poświęcić na wysiłek fizyczny.
Inne szkodliwe skutki pracy nocnej
Praca nocna może również prowadzić do innych szkodliwych skutków zdrowotnych. Badanie pokazało, że jedna zmiana nocna wystarczy, aby spowodować wzrost ciśnienia krwi. Dodatkowo, badania prowadzone na University of Surrey wykazały, że osoby, które pracowały nocami przez pięć tygodni i spały w dzień, miały zakłóconą regulację glukozy w organizmie i wystąpiły zmiany w metabolizmie, co może zwiększyć ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2 oraz prowadzić do otyłości na dłuższą metę.
Korektne odżywianie dla pracujących w nocnych zmianach
Aby skutecznie połączyć nocną pracę z prawidłowym odżywianiem, można zastosować następujące zalecenia: – powinno spożywać posiłki tak samo często, jak w ciągu dnia, czyli co około 3–4 godziny; ostatni posiłek powinien być zjedzony nie później niż godzinę przed snem; – jeśli sen w ciągu dnia trwa mniej niż 7 godzin, to dzienny bilans kaloryczny musi być mniejszy niż zazwyczaj; – powinno unikać produktów ciężkostrawnych podczas nocnej pracy; – mięso i ryby najlepiej spożywać w ciągu dnia, ponieważ w nocy procesy trawienne ulegają spowolnieniu, dlatego białko zwierzęce powinno być spożywane w mniejszych ilościach; – nie należy rezygnować ze spożywania posiłków w nocy.
