Insulinooporność - zaburzenie metaboliczne XXI wieku

Oporność na insulinę jest zaburzeniem gospodarki hormonalnej, które dotyka wszystkich grup wiekowych. Co roku przybywa osób dotkniętych tą niedyspozycją, szczególnie w grupie prokreacyjnej z nadwagą i otyłością, ale nie tylko. Problem ten dotyczy również osób o prawidłowej masie ciała, ale z zaburzeniami parametrów składu ciała. Wśród czynników, które wpływają na rozwój oporności na insulinę, znajdują się te, które można modyfikować, dlatego warto zadbać o odpowiedni styl życia, aby zapobiec oporności na insulinę lub spowolnić jej postęp. Im szybciej zostaną podjęte odpowiednie kroki, tym mniej nasili się oporność tkanek na działanie insuliny i będzie można uniknąć cukrzycy oraz jej powikłań w przyszłości. Oporność na insulinę jest zaburzeniem metabolicznym, które polega na zmniejszeniu wrażliwości tkanek (mięśni, tkanki tłuszczowej) lub hepatocytów (komórek wątroby) na działanie insuliny produkowanej przez komórki beta trzustki, co w konsekwencji może prowadzić do nieprawidłowych poziomów glukozy oraz insuliny. Oporność na insulinę poprzedza wystąpienie cukrzycy typu 2 i może przyczyniać się do powstania innych schorzeń, takich jak nadciśnienie tętnicze i choroby serca. Badania wykazały, że obniżenie wrażliwości na insulinę występuje ponad 10 lat przed pojawieniem się cukrzycy typu 2 (J. H. Warram i wsp. 1990). Początkowo oporność na insulinę może przebiegać bezobjawowo, jednak z czasem mogą pojawić się różne sygnały świadczące o jej występowaniu. Objawy przy oporności na insulinę: – obniżenie nastroju, – rozdrażnienie, – problemy z pamięcią i koncentracją, – senność (zwłaszcza po posiłku), – przewlekłe zmęczenie, – bóle głowy, – bóle stawów, – uczucie zimna, – wzmożony apetyt na słodycze, – częste uczucie głodu – 2–3 godziny po posiłku, – trudności z redukcją masy ciała, – zmiany skórne (brunatne plamy na skórze, np. Na karku, na zgięciach łokci). Długotrwała oporność na insulinę może prowadzić do powstania zespołu metabolicznego, czyli współwystępowania cukrzycy, zaburzeń gospodarki lipidowej, nadciśnienia i otyłości trzewnej. Diagnostyka oporności na insulinę odbywa się na podstawie: – wywiadu lekarskiego (zebranie informacji o objawach i ich ocena); – dodatniego wywiadu rodzinnego (zwiększone prawdopodobieństwo, jeśli w rodzinie występuje oporność na insulinę lub/i cukrzyca); – tzw. Krzywej glukozowej i krzywej insulinowej – pomiary stężeń glukozy i insuliny wykonywane jednocześnie w kilku punktach czasowych – najczęściej na czczo, po 1 godzinie i po 2 godzinach od doustnego testu obciążenia glukozą, czyli po wypiciu roztworu 75 g glukozy; – wskaźnika HOMA-IR, wyliczanego na podstawie stężenia glukozy i insuliny na czczo: HOMA-IR = insulinemia na czczo (mU/ml) × glikemia na czczo (mmol/l) ÷ 22,5. W warunkach fizjologicznych HOMA-IR wynosi 1. Wartość wskaźnika, przy którym diagnozuje się oporność na insulinę, jest dyskusyjna, jednak większość specjalistów uważa, że jest nią wartość powyżej 2.