Niedobór witaminy A i jego negatywne skutki na zdrowie
Emilia Szymańska
2026-03-19
2 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
307
Nasze wygląd, funkcjonowanie i zachowanie są ściśle związane z tym, jak się odżywiamy. Brak jednego z niezbędnych składników, takich jak witamina A, może wpływać negatywnie na nasze zdrowie. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie negatywnych konsekwencji niedoboru witaminy A.
Zapowiedź
Witamina A to grupa złożonych związków chemicznych o charakterze organicznych, które zaliczane są do retinoidów. Wśród wielu substancji, które wchodzą w jej skład, najważniejszymi są retinol i jego pochodne. Niektóre karotenoidy, takie jak β-karoten, mogą być źródłem witaminy A. β-karoten jest najmocniejszym prekursorem witaminy A. Po dostarczeniu z pożywieniem, ulega on przekształceniu w retinol. Aby ustalić ilość witaminy A w spożytej żywności, należy uwzględnić nie tylko ilość retinolu, ale również ilość witaminy powstałej ze spożytego β-karotenu. Substancja ta występuje głównie w żywności pochodzenia roślinnego w postaci prowitamin A, głównie β-karotenu. Jego bogatym źródłem są warzywa jak marchew, dynia, pietruszka, szpinak, jarmuż, brokuły oraz owoce (morele, brzoskwinie). Jeśli spożywamy produkty zawierające β-karoten, pamiętajmy, że witamina A jest rozpuszczalna w tłuszczach, dlatego ważne jest, by dane produkty spożywać z dodatkiem tłuszczów lub produktów, które go zawierają. Retinol i jego pochodne znajdują się również w produktach pochodzenia zwierzęcego, takich jak wątróbka, jajka, dojrzewające ser, masło oraz niektóre ryby morskie.
Gdzie ma zastosowanie witamina A?
Witamina A służy jako uzupełnienie codziennego jadłospisu. Wzmacnia ona wytrzymałość kości i zębów. Co do wcześniej wspomnianego retinolu, działa on na skórę, paznokcie oraz włosy, dlatego często jest obecny w produktach kosmetycznych.
Działanie witaminy A w organizmie człowieka
Właściwości witaminy A są antyoksydacyjne i regeneracyjne. Wśród najważniejszych należą: – kontrola funkcji narządu wzroku oraz rozwoju kości i zębów, – wzmocnienie skóry i jej produktów (naskórek, włosy, paznokcie), – prawidłowe działanie układu immunologicznego, – udział w przemianach materii białek, – wspieranie produkcji RNA, – wykorzystanie w zapobieganiu nowotworom, – ochrona nabłonka dróg oddechowych przed drobnoustrojami.
Uzupełnianie i symptomy niedoboru
W leczeniu miejscowym witaminy A wykorzystuje się kwas retinowy w postaci kremu lub balsamu do twarzy w stężeniu od 0,01 do 0,10%. Choroby powiązane z niedoborem witaminy A obejmują: łuszczycę, suchość skóry, pogorszenie widzenia (co może prowadzić do ślepoty zmierzchowej), łysienie plackowate, biegunkę, trądzik oraz pogorszenie ogólnego stanu zdrowia. Inne objawy niedoboru mogą obejmować infekcje oraz zaburzenia wzrostu i rozwoju organizmów młodych.
