Jaki jest zespół metaboliczny?
Oliwia Kaczmarek
2026-03-19
3 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
218
Według danych z badania NATPOL (kryteria Międzynarodowej Federacji Diabetologicznej - IDF), u około 26% Polaków, którzy ukończyli 18. rok życia, stwierdzono występowanie zespołu metabolicznego. To niemal 7,6 miliona obywateli. Choroba ta jest zaliczana do grupy schorzeń cywilizacyjnych.
Zespół metaboliczny – definicja
Zespół metaboliczny jest bardzo często określany jako zespół X, choroba polimetaboliczna czy zespół insulinooporności.. W zespole metabolicznym w jednym czasie może występować kilka jednostek chorobowych związanych przede wszystkim z zaburzeniem gospodarki węglowodanowej (insulinooporność, cukrzyca typu 2), zaburzeniami gospodarki lipidowej (hipercholesterolemia) oraz dysfunkcjami gospodarki energetycznej (otyłość brzuszna).. Niejednokrotnie oprócz wspomnianych patologii może dojść do rozwinięcia się powikłań naczyniowych, jak dusznica bolesna, nadciśnienie tętnicze czy stopa cukrzycowa.
Zespół metaboliczny - nieznane przyczyny
Przyczyny powstawania zespołu metabolicznego nie są jeszcze dokładnie zbadane. Przypuszcza się, że występowanie choroby polimetabolicznej jest spowodowane czynnikami genetycznymi oraz trybem życia obarczonym niską aktywnością fizyczną. Ponadto, szczególne znaczenie przypisuje się codziennej diete. Zbyt wysoka podaż energii w porównaniu z zapotrzebowaniem, spożywanie nadmiernie przetworzonych produktów żywnościowych zawierających duże ilości prostych cukrów, kwasów tłuszczowych oraz niedostateczną ilość błonnika ma znaczący wpływ na rozwój zespołu metabolicznego.
Zespół zaburzeń metabolicznych – symptomy świadczące o jego występowaniu
Objawy wskazujące na występowanie zespołu zaburzeń metabolicznych stanowią również podstawowe kryterium jego diagnozy. Zgodnie z kryteriami diagnostycznymi Międzynarodowej Federacji Diabetologicznej z 2005 roku, aby rozpoznać zespół insulinooporności, należy stwierdzić obecność otyłości brzusznej (obwód talii: ♂ ≥ 94 cm, ♀ ≥ 80 cm). Ponadto muszą występować dwa z następujących objawów: stężenie trójglicerydów we krwi ≥ 150 mg/dl; obniżenie stężenia cholesterolu HDL we krwi (♂ ≤ 40 mg/dl; ♀ ≤ 50 mg/dl); ciśnienie tętnicze krwi ≥ 130/85 mm Hg; poziom glukozy we krwi (mierzony na czczo) ≥ 100 mg/dl. Następstwa powyżej wymienionych objawów rozwijają się zwykle powoli i przez dłuższy czas. Najczęściej wskazywanymi skutkami są chroniczne zmęczenie i słaba tolerancja wysiłku fizycznego, zaburzenia oddechowe w postaci duszności czy skróconego oddechu, problemy trawienne, np. Wzdęcia lub nadkwasota. Obraz kliniczny jest w przypadku każdego z pacjentów zupełnie inny i zależy od stopnia zaawansowania choroby.
Proces leczenia zespołu metabolicznego
Proces leczenia zespołu metabolicznego jest procesem wieloetapowym. Najważniejszym aspektem jest modyfikacja obecnego stylu życia. Pacjenci cierpiący na zespół metaboliczny powinni stopniowo wprowadzać wysiłek aerobowy do swojej rutyny, przy czym pojedyncza sesja powinna trwać średnio około 30-60 minut. W miarę upływu czasu pacjenci powinni prowadzić aktywność fizyczną nawet do sześciu razy w tygodniu. Równie ważne jest wprowadzenie zmian w dotychczasowej diecie. Rezultatem tych dwóch zmian jest zmniejszenie masy ciała, co jest niezbędnym warunkiem poprawy stanu zdrowia. Niezbędne jest również zerwanie z nałogami. Palenie tytoniu, spożywanie alkoholu i używanie innych substancji są ściśle zakazane. Oczywiście osoby cierpiące na zespół metaboliczny, ze względu na współistnienie wielu zaburzeń metabolicznych związanych z otyłością, muszą być pod stałą opieką lekarza lub dietetyka, który wprowadzi odpowiednie leczenie w celu poprawy ich stanu zdrowia.
Zaburzenia przemiany materii - jadłospis
Nie ma nic w dziedzinie żywienia, które mogłoby być uznane za przełomowe lub rewolucyjne u osób z zaburzeniami metabolicznymi. Zmiana nawyków żywieniowych odnosi się do popularnych zasad równowagi w diecie. Warto zauważyć, że utrata kilogramów prowadzi do skutecznego obniżenia ciśnienia krwi. Podobnie ważna jest metoda redukcji masy ciała.
