Zespół metaboliczny, czasem nazywany również zespołem X lub polimetabolicznym, nie jest pojedynczą dolegliwością, lecz grupą powiązanych czynników, które mogą prowadzić do rozwoju chorób, takich jak cukrzyca typu 2 i miażdżyca. Prawdopodobieństwo wystąpienia zespołu metabolicznego wzrasta wraz z wiekiem i zazwyczaj zostaje zdiagnozowane u osób w wieku ponad 60 lat.
Zespół metaboliczny – definicja, mechanizmy i znaczenie kliniczne w kontekście współczesnej epidemiologii chorób cywilizacyjnych
Zespół metaboliczny stanowi nie pojedynczą jednostkę chorobową, lecz złożony konglomerat wzajemnie powiązanych zaburzeń metabolicznych, które kumulatywnie podnoszą prawdopodobieństwo wystąpienia poważnych schorzeń układu krążenia oraz innych powikłań systemowych. Pojęcie to zostało sformalizowane dopiero w ostatnich dekadach XX wieku – konkretnie w 1981 roku – dzięki pionierskim badaniom dwóch niemieckich naukowców, M. Hanefelda i W. Leonhardta, którzy jako pierwsi zdefiniowali jego kluczowe składowe, etiopatogenezę oraz długoterminowe konsekwencje zdrowotne. Według ich ustaleń, do głównych czynników predysponujących zalicza się sedentarny tryb życia, uwarunkowania genetyczne oraz chroniczny nadmiar energii w diecie przekraczający zapotrzebowanie organizmu. W skład syndromu wchodzą takie zaburzenia jak patologiczna akumulacja tkanki tłuszczowej (zwłaszcza trzewnej), insulinooporność prowadząca do cukrzycy typu 2, podwyższone stężenie kwasu moczowego z ryzykiem dny moczanowej, utrzymujące się nadciśnienie tętnicze oraz dyslipidemia charakteryzująca się nieprawidłowym profilem lipidowym. Do najpoważniejszych powikłań związanych z tym zespołem zalicza się przyspieszony rozwój miażdżycy tętnic wieńcowych (a co za tym idzie – choroby wieńcowej) oraz zwiększoną zapadalność na kamicę pęcherzyka żółciowego, co zostało udokumentowane w oryginalnych pracach Hanefelda i Leonhardta z 1981 roku.
Rozpocząłeś czytanie artykułu PRO
Możesz zapoznać się z pierwszym rozdziałem. Aby przeczytać cały artykuł i odblokować pełną treść, przejdź do konta PRO.