Konsumuj ryby i cieszyć się zdrowiem podobnym do rybiego!
Alicja Kowalska
2026-03-18
4 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
278
Powszechnie uznaje się, że ryby są zdrowotne, a informacje na temat ich pozytywnego wpływu na nasz organizm są powszechne - w internecie, telewizji, podręcznikach i prasie. Niestety, teoria ponownie nie jest przenoszona na grunt praktyki. Mimo że mieszkamy w kraju z dostępem do morza, ryby nadal rzadko pojawiają się na naszych stołach. To olbrzymia strata dla naszego organizmu, ponieważ choć już teraz wiemy wiele o ich zaletach, naukowcy nadal dowodzą, że nie jest to ostateczne słowo w tej kwestii, potwierdzając coraz to nowsze ich zdrowotne zastosowania.
Kwasy tłuszczowe omega-3 oraz ich sole
Każdy z nawet minimalną wiedzą na temat składników dietetycznych, korzystnych dla zdrowia, bez wahania stwierdziłby, że ryby mają pozytywny wpływ na nasz organizm. Warto jednak przemyśleć, które właściwie substancje i związki zawarte w rybach wykazują taką aktywność i w jaki sposób. Najważniejszymi z nich są bezwzględnie kwasy tłuszczowe omega-3, w szczególności kwas eikozapentaenowy (EPA) oraz dokozaheksaenowy (DHA). Te tzw. niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT), do których należą omega-3 i omega-6, są związkami, których organizm człowieka nie jest w stanie wytworzyć samodzielnie – muszą być dostarczane ze spożywanymi produktami. Bardzo istotne jest także zachowanie odpowiedniego stosunku pomiędzy nimi – gdyż pomimo że ich obecność jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu, to jednak nadmiar kwasów omega-6 prowadzi do odkładania cząsteczek tłuszczów w ściankach tętnic, krzepnięcia krwi oraz zmian miażdżycowych. Z czasem dieta człowieka uległa radykalnym zmianom, prowadząc do wzrostu spożycia nasyconych kwasów tłuszczowych i kwasów omega-6, przy jednoczesnym spadku poziomu korzystnych kwasów omega-3. W licznych badaniach naukowych wykazano, że to zakłócenie równowagi pomiędzy NNKT prowadzi do szeregu zaburzeń nie tylko związanych z układem sercowo-naczyniowym. Dlatego tak ważne jest zapewnienie organizmowi kwasów omega-3, których bogatym źródłem są właśnie ryby.
Podstawowe funkcje kwasów omega-3 obejmują:
– rozwój i zapewnienie ochrony dla układu nerwowego w centrum; – poprawa zdolności pamięciowych oraz skupienia; – umocnienie systemu obronnego ciała; – obniżanie stężenia cholesterolu we krwi; – dbanie o układ krążenia i serce, co prowadzi do zmniejszenia ryzyka zaburzeń niedokrwiennych, udarów oraz miażdżycy oraz zmniejszanie ciśnienia; – uczestniczenie w rozwoju siatkówki oka; – wpływ na wygląd skóry i jej poprawę; – zmniejszenie ryzyka występowania nowotworów. Jest oczywiste, że wpływ kwasów omega-3 jest bardzo szeroki, a ich odpowiedni stosunek do kwasów omega-6 wpływa na prawidłowe działanie większości procesów w organizmie. To samo stanowi wystarczającą motywację, aby włączyć ryby do regularnej diety.
Inne związki i substancje występujące w rybach
Chociaż kwasów tłuszczowych omega-3 wydają się być najważniejszymi składnikami ryb ze względu na ich działanie, nie można zapomnieć o innych, które również mają pozytywny wpływ na organizm. Co cennego zawierają ryby? Oto: są bogate w białko, w ilości 16-20%, co jest porównywalne z zawartością białka w mięsie zwierząt użytkowych; tak samo jak w innych produktach pochodzenia zwierzęcego - to białko jest pełnowartościowe, dostarczając wszystkich niezbędnych aminokwasów w odpowiednich ilościach; jest to bardzo ważna informacja, szczególnie dla osób fizycznie aktywnych, dla których ryby powinny być stałym elementem diety; są także doskonałym źródłem witamin oraz składników mineralnych, takich jak witamina A i D oraz witaminy z grupy B, a także cynk, wapń, żelazo, jod (w przypadku ryb morskich), magnez, potas i wiele innych, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Taka mieszanka pożytecznych substancji, z kwasami omega-3 na czele, nie może pozostać obojętna dla organizmu. Regularne spożywanie ryb wpływa korzystnie na nasze zdrowie i samopoczucie.
Gatunki ryb i ich wpływ na ludzki organizm
Choć ogólne spożywanie ryb jest pożyteczne dla naszego zdrowia, wybieranie świadomie ich rodzajów, które zawierają szczególnie wysokie dawki konkretnych substancji, jest również warte uwagi. Do tych grup należy zaliczyć: – tłuste ryby morskie z dużą zawartością kwasów omega-3, idealne dla osób z problemami i dolegliwościami układu krążenia – ze zwiotczeniem ścian naczyń krwionośnych, nadciśnieniem tętniczym lub po przebytym zawale serca lub udarze mózgu: węgorz, łosoś, śledź, makrela, tuńczyk, pstrąg tęczowy, sardynka; – chude ryby morskie i słodkowodne: flądra, dorsz, halibut biały, karp, mintaj, morszczuk, pstrąg potokowy, które są odpowiednie dla osób na diecie obniżającej tłuszcz lub łatwo przyswajalnej z ograniczeniem tłuszczu; – ryby z dużą zawartością jodu, szczególnie zalecane osobom z niedoczynnością tarczycy oraz kobietom w ciąży: dorsz, łosoś, śledź; – ryby z dużą zawartością wapnia, takie jak sardynki i szprotki, odpowiednie dla osób z osteoporozą, wskazane dla dzieci z powodu ich wzrostu oraz kobiet w ciąży i karmiących. Po przeanalizowaniu wszystkich tych informacji, wniosek jest oczywisty: ryby powinny być stałym i regularnie pojawiającym się elementem naszej diety (2-3 razy w tygodniu). Niemal wszystkie gatunki wykazują działanie sprzyjające zdrowiu (oprócz pangi, tilapii, które należy unikać, ponieważ są skażone hormonami, antybiotykami i nawet rtęcią), ale trzeba pamiętać, że ryba nie jest równa rybie i należy dostosować swój wybór zgodnie z własnymi potrzebami.
