Zwykły katar czy nietolerancja histaminy?
Isabella Taylor
2026-03-22
3 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
253
Histamina występuje w niewielkich ilościach w naszym organizmie i jest ciągle przetwarzana przez enzym... Nadto, znajduje się w niektórych produktach spożywczych, które regularnie konsumujemy... Zwykle nadmiar tej substancji może być szkodliwy dla naszego ciała i sprowadzać objawy podobne do alergii.
Histamina
Histamina jest syntetyzowana w organizmie z histydyny pod wpływem enzymu dekarboksylazy histydynowej. Występuje w znacznych ilościach w skórze, płucach, błonie śluzowej przewodu pokarmowego oraz w komórkach o wysokiej aktywności mitotycznej i regeneracyjnej. Pełni funkcję mediatora stanu zapalnego, co objawia się różnorodnymi objawami klinicznymi. Jest magazynowana w komórkach tucznych i granulocytach zasadochłonnych, gdzie jest związana z kwaśnymi białkami oraz heparyną o dużej masie cząsteczkowej. Histamina niezagrażona w komórkach tucznych znajduje się w histaminocytach żołądka oraz w neuronach histaminergicznych. Jej uwolnienie następuje w wyniku reakcji alergicznych typu antygen-przeciwciało oraz pod wpływem różnych czynników, takich jak antybiotyki, związki amonowe, niektóre alkaloidy, peptydy, enzymy, leki (np. atropina, morfina), sytuacje stresowe, stany zapalne, uszkodzenia tkanek, ukąszenia owadów lub węży. W reakcjach alergicznych histamina działa poprzez receptory H1, H2, H3 i H4, przy czym kluczową rolę odgrywają receptory H1.
Produkty spożywcze bogate w histaminę
Nietolerancja histaminy może wynikać z nadmiernej jej akumulacji w organizmie. Po spożyciu produktów o wysokiej zawartości histaminy mogą wystąpić objawy przypominające reakcje alergiczne. Zjawisko to dotyczy niewielkiej grupy osób, u których występuje niedobór enzymu deminooksydazy (DAO), odpowiedzialnego za rozkład histaminy. Stężenie tej substancji w pokarmach jest zróżnicowane i zależy od stopnia dojrzałości oraz świeżości produktów. Im dłużej są przechowywane lub pozostawione do dojrzewania, tym większa jest ich zawartość histaminy. Do produktów bogatych w histaminę należą: alkohol (czerwone wino, szampan, piwo, wino musujące), wędzone i konserwowe ryby (sosy rybne, tuńczyk, makrela, sardynki, anchois, śledź, zębacz, łosoś), pizza, wędzone mięsa (salami, szynka, hot-dog, kiełbaski wieprzowe, bekon), kapusta kiszona, ocet (winny, balsamiczny), warzywa (pomidory, szpinak, bakłażany, gotowe sałatki, puszkowane warzywa, grzyby), owoce (truskawki, banany, papaja, mango, grejfrut, kiwi, ananas, mandarynki, śliwki suszone), czekolada, kakao, kawa, czarna herbata, dojrzewające sery, sos sojowy, niektóre musztardy i ketchupy, nasiona słonecznika, chleb, wyroby cukiernicze z drożdżami, orzechy, orzechy nerkowca, orzechy włoskie.
Manifestacje nietolerancji histaminowej
Histamina to związek chemiczny, który w organizmie wywołuje różnorodne niepożądane reakcje. Wpływa na skurcz mięśni gładkich w oskrzelach i jelitach, co może prowadzić do poważnych powikłań. Podrażniona błona śluzowa jelit może powodować biegunkę oraz bóle brzucha. Naczynia krwionośne ulegają rozszerzeniu, a ich przepuszczalność wzrasta, co prowadzi do obrzęku błon śluzowych w jamie ustnej i nosie. Objawia się to świądem skóry, wysypką, wodnistym katarem oraz kichaniem. Pobudzenie wydzielania z gruczołów błony śluzowej nosa i oskrzeli może utrudniać oddychanie. Niektóre osoby doświadczają silnych bólów głowy, łzawienia oczu oraz uporczywego kaszlu. W skrajnych przypadkach dochodzi do spadku ciśnienia krwi i zaburzeń rytmu serca. Histamina wywołuje typowe objawy alergiczne, a nietolerancja histaminowa może wystąpić, gdy spożycie produktów bogatych w nią prowadzi do nagłego wzrostu jej stężenia w organizmie, co objawia się różnymi symptomami, nie tylko alergicznymi.
