Nadmierne spożywanie pokarmu w ciąży – niewidoczne zagrożenie dla przyszłych matek

Zaburzenia odżywiania stanowią złożoną kategorię schorzeń o podłożu psychicznym, objawiających się patologicznym podejściem do konsumpcji pokarmów, kontroli masy ciała oraz percepcji własnej sylwetki. U pacjentów rozwijają się skrajnie nieadaptacyjne wzorce żywieniowe, które generują daleko idące konsekwencje zdrowotne, destabilizują sferę relacji interpersonalnych oraz utrudniają podstawowe funkcjonowanie w życiu codziennym. Do najbardziej rozpowszechnionych jednostek chorobowych w tej grupie zalicza się jadłowstręt psychiczny (anorexia nervosa), żarłoczność psychiczną (bulimia nervosa) oraz epizodyczne napady objadania się (zespół kompulsywnego jedzenia). Jadłowstręt manifestuje się przez uporczywe dążenie do osiągnięcia wygórowanych standardów szczupłości, zniekształcone postrzeganie własnej budowy ciała oraz radykalne ograniczenie kaloryczności diety, co prowadzi do niebezpiecznego spadku wagi. Bulimia natomiast charakteryzuje się cyklicznymi epizodami niekontrolowanego spożywania dużych ilości pokarmu, po których następują zachowania kompensacyjne – takie jak prowokowanie wymiotów, nadużywanie leków przeczyszczających czy wyczerpująca aktywność fizyczna. W przypadku zespołu kompulsywnego objadania się obserwuje się nawracające epizody przejadania, towarzyszące im poczucie winy i upokorzenia. Szczególną uwagę wymaga pregoreksja – specyficzne zaburzenie występujące w okresie ciąży, określane również jako anoreksja ciążowa, którego rozwój wiąże się z trudnościami w akceptacji dynamicznych zmian fizjologicznych organizmu. Kobiety dotknięte tym schorzeniem podejmują ekstremalne działania mające na celu zminimalizowanie przyrostu masy ciała – stosują restrykcyjne diety, intensyfikują treningi fizyczne lub stosują inne metody kompensacyjne, ignorując potencjalne zagrożenia dla zdrowia własnego oraz rozwijającego się płodu. Dokładna skala występowania pregoreksji pozostaje nieokreślona ze względu na wysoki odsetek nierozpoznanych przypadków, jednak szacunki sugerują, że problem może dotyczyć nawet 5% kobiet w ciąży. Istotne jest, aby podkreślić, że zaburzenie to często utrzymuje się również w okresie poporodowym, kiedy pacjentki dążą do szybkiego odzyskania sylwetki sprzed ciąży (Treasure, Duarte & Schmidt, 2020).