Kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6 – źródła występowania i możliwość niedoboru
Katarzyna Mazur
2026-03-23
3 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
239
Substancje odżywcze, takie jak witaminy i minerały, są obecne w małych ilościach zarówno w organizmie ludzkim, jak i w produktach spożywczych. Pomimo tego, są one niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu i muszą być dostarczane z pożywieniem. Niedobór lub nadmiar którymkolwiek z nich może prowadzić do zaburzeń zdrowotnych.[1] To samo dotyczy kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6, które są często nazywane witaminą F. Przyjrzyjmy się ich występowaniu i możliwości wystąpienia niedoboru.
Nienasycone kwasów tłuszczowych typu omega-3 i omega-6
W skład witaminy F wchodzą kwas a-linolenowy (ALA) oraz kwas linolowy (LA), będące przykładami wielonienasyconych kwasów tłuszczowych typu omega-3 i omega-6. Te kwasy są niezbędne dla poprawnego funkcjonowania organizmu ludzkiego, jednakże nie możemy ich wytwarzać samodzielnie, gdyż nie posiadamy odpowiednich enzymów do ich syntezy.[2] Oba kwasy tłuszczowe występują w organizmie ludzkim w oparciu o zasadę konkurencyjnego przeciwdziałania, co oznacza, że ich metabolity wykazują działanie przeciwstawne. Metabolity kwasu linolowego mają działanie prozapalne, podczas gdy metabolity kwasu a-linolenowego są przeciwzapalne oraz hamują agregację płytek krwi.[3]
Nienasycone kwasy tłuszczowe - występowanie
Według zaleceń Międzynarodowego Towarzystwa Badań Kwasów Tłuszczowych i Lipidów, dzienna podaż energii z pożywienia zawierającego kwas linolowy powinna wynosić 2%, podczas gdy dla kwasu α-linolenowego powinno to stanowić 0,7% [4]. Duża ilość kwasu linolowego występuje w produktach roślinnych, takich jak oleje spożywcze: słonecznikowy, sojowy, rzepakowy i buraczany. Z kolei kwas α-linolenowy jest powszechny w błonach chloroplastów roślinnych oraz w nasionach, choć w mniejszym stężeniu. Warzywa liściaste zawierają kwas α-linolenowy w ilości 40-60% ogólnej zawartości kwasów tłuszczowych. Niemniej jednak, należy pamiętać, że poziom tłuszczu w tych roślinach jest bardzo niski, w związku z czym nie odgrywają one znaczącej roli jako źródło witaminy F [5].
Niedostateczna ilość kwasówω wielonienasyconych (witamina F)
Kliniczne badania na dorosłych i dzieciach oraz próby na zwierzętach wykazały, że niedostateczna ilość niezbędnych kwasów wielonienasyconych może prowadzić do: hamowania rozwoju zmian skórnych (np. suchej, łuszczącej się i mętnej skóry), niedoboru krwinek płytkowych, zmniejszenia wydzielania ślinianek, zwiększenia spożycia płynów, monitorowania fizjologicznych funkcji serca, wątroby, nerek oraz innych narządów i tkanek, podniesienia ciśnienia tętniczego, osłabienia płodności, obniżenia odporności i zwiększenia podatności na infekcje.. Należy również zauważyć, że nie tylko niedobór kwasów wielonienasyconych w diecie jest szkodliwy dla zdrowia, ale także nadmierne spożywanie tych kwasów może mieć negatywne skutki dla organizmu.. Witamina F, inaczej zwana kwasami α-linolenowym i linolowym, jest niezbędnym składnikiem pokarmowym.. Można ją znaleźć w olejach roślinnych, nasionach i zielonych liściach.. Braki tych kwasów mogą prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych.
Tagi
