Bazylia – cechy, zastosowanie i sposoby przechowywania
Kacper Nowak
2026-03-25
6 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
76
Ocimum basilicum, czyli bazyliowate, to powszechnie stosowana i znana roślina, głównie w branży gastronomicznej. Służy ona przede wszystkim do nadania charakterystycznych smaków i zapachów potrawom i napojom. Jest również podstawowym składnikiem niektórych dań, takich jak sos pesto. Bazyliowate stanowią kluczową część kuchni śródziemnomorskiej. Można je dodawać do potraw zarówno słodkich, jak i słonych. Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że ta roślina nie tylko jest smaczna, ale także posiada wiele cennych właściwości leczniczych.
Bazylija pospolita oraz jej odmiany uprawne – charakterystyka botaniczna i skład chemiczny
Bazylija pospolita (*Ocimum basilicum*) stanowi roślinę jednoroczną, której występowanie ogranicza się wyłącznie do warunków uprawnych, bez możliwości odnalezienia jej w stanie dzikim. W polskich realiach klimatyczno-glebowych najszersze uznanie zyskały takie odmiany jak: bazylija zwyczajna (o zielonych liściach), bazylija purpurowa (o intensywnie czerwonej barwie), bazylija grecka (o drobnych liściach i wyrazistym aromacie), bazylija cynamonowa (o korzennym posmaku) oraz bazylija cytrynowa (o wyraźnie owocowej nucie zapachowej. Zróżnicowanie aromatyczne pomiędzy poszczególnymi kultywarami wynika z odmiennego składu jakościowego oraz ilościowego zawartych w nich olejków eterycznych. Za charakterystyczny, słodkawo-goździkowy zapach odpowiedzialny jest eugenol – związek chemiczny identyczny z tym występującym w pąkach goździkowca korzennego (*Syzygium aromaticum*). Z kolei cytrusowe nuty zapachowe zawdzięcza ona obecności cytralu oraz limonenu. W klasyfikacji kulinarnej bazylija zaliczana jest – obok rozmarynu lekarskiego, tymianku pospolitego, szałwii lekarskiej, mięty pieprzowej, cząbru ogrodowego, lebiodki pospolitej (oregano) oraz majeranku ogrodowego – do tzw. ziół prowansalskich. Oprócz frakcji lotnych, liście bazylii stanowią również źródło związków polifenolowych (w tym garbników), makro- i mikroelementów oraz witamin. W przeliczeniu na 100 gramów świeżej masy liściowej odnotowuje się następujące wartości odżywcze: 264 mikrogramy retinolu (witamina A), 3142 mikrogramy β-karotenu, 414,8 mikrogramy filochinonu (witamina K1), 18 miligramów kwasu askorbinowego (witamina C), śladowe ilości witamin z grupy B, 177 miligramy wapnia, 3,17 miligrama żelaza, 64 miligramy magnezu oraz 1,148 miligrama manganu.
Rozpocząłeś czytanie artykułu PRO
Możesz zapoznać się z pierwszym rozdziałem. Aby przeczytać cały artykuł i odblokować pełną treść, przejdź do konta PRO.
Tagi
