Grapes - Reasons for Incorporating Them into Your Diet and Their Health Benefits
Tomasz Jankowski
2026-03-21
5 min. read
1 / 1
1 zdjęcie
244
Grapevine, also known as the common grapevine, is a climbing plant from the vitis family. It is one of the oldest cultivated plants in the world, alongside cereals, and has been grown for over 6000 years. In the food industry, the fruits and seeds are most commonly used. Less known, but equally valuable, are the grapevine leaves, which are used in the production of herbal medicine and dietary supplements and as an addition to salads and dishes in Balkan cuisine. What health benefits do grapes provide and why is it advisable to incorporate them into the diet?
Winogrona: Ogólna charakterystyka
Zwykle rozróżnia się dwie kategorie winogron: te przeznaczone do produkcji wina (ponad 80%) oraz te przeznaczone do bezpośredniego spożycia jako owoce deserowe (około 10%). Istnieje ogromna różnorodność odmian i gatunków winorośli, które różnią się od siebie zarówno kolorem (zielony, żółty, fioletowy, różowy, granatowy), jak i przeznaczeniem. Głównym składnikiem winogron jest woda (70–85% masy). W świeżych owocach winorośli znajdziemy także: cukry (10–25%), błonnik pokarmowy, związki polifenolowe, witaminy B1, B2, B3, B6, B9, C, E, K oraz sole mineralne takie jak cynk, jod, fluor, fosfor, miedź, mangan, potas, selen, wapń i żelazo. Winogrona czarne zawierają w 100 g aż 169 mg związków polifenolowych (M. Imran i wsp. 2017). Z nasion wytwarza się olej, który jest źródłem witamin A, E i B6. Produkt ten zawiera ok. 90% nienasyconych kwasów tłuszczowych, w tym 58–78% kwasu linolowego i 3–15% kwasu oleinowego. Obecne są w nim także znaczne ilości fitosteroli roślinnych – ok. 2600–11300 mg/kg (P. Goździk, M. Wroniak, A. Florowska 2020).
Dobre właściwości zdrowotne winorośli
Zdrowotne korzyści wynikające z spożywania winogron są przypisywane obecności w nich antyoksydantów. Najważniejszymi polifenolami w winogronach są antocyjany, flawanole, flawonole, kwasy fenolowe (kumarynowy, cynamonowy, kofeinowy), stylbeny i resweratrol. Te związki chemiczne wykazują liczne właściwości biologiczne, w tym działania przeciwutleniające, kardioprotekcyjne, przeciwnowotworowe, przeciwzapalne, przeciwstarzeniowe i przeciwbakteryjne. Wysoka aktywność antyoksydacyjna została stwierdzona w pestkach winogron, mniej w skórce i najmniejsza w miąższu. Resweratrol występuje głównie w czerwonej i granatowej skórce owoców, a ekstrakty z pestek mogą być obiecującym źródłem przeciwutleniaczy do suplementów diety.
Winogrona i choroby cywilizacyjne
Badania przeprowadzone w 2022 roku sugerowały, że włączenie winogron do diety w ilości 2 filiżyń dziennie może przynieść liczne korzyści zdrowotne. Eksperyment przeprowadzono na myszach (postępy w otyłości i zaburzeniach metabolicznych u tych gryzoni są podobne do otyłości u ludzi). Dieta była wysokotłuszczowa, więc odpowiadała wzorcowi zachodniemu. Badanie wykazało, że uzupełnienie diety myszy proszkiem z winogron (5% na dobę) miałoby liczne korzyści zdrowotne. Eksperyment obejmował również 300 gramów winogron u ludzi o wadze ciała 70 kg. Badania wykazały, że uzupełnienie diety winogronami w długoterminowych dietach i ekstraktach żywieniowych może pomóc w zwiększeniu ekspresji ekstraktów tłuszczowych w diecie. Badanie wykazało również, że ekstrakty z winogron w długoterminowych dietach mogą zwiększać ryzyko chorób serca.
Czereśnie a choroby neurodegeneracyjne
Spożywanie czereśni może prowadzić do poprawy pamięci i funkcji mózgu. W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat udowodniono, że produkty bogate w polifenole zawarte w czereśniach chronią przed chorobami związanymi z wiekiem, takimi jak artretyzm, choroby układu krążenia, nowotwory, padaczka, osteoporoza, cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze czy choroba Alzheimera. Antocyjany i polifenole zawarte w czereśniach wykazują pozytywne działanie jako substancje przeciwstarzeniowe poprzez modulowanie procesów charakterystycznych dla starzenia się (uszkodzeń oksydacyjnych, stanów zapalnych, skracania się telomerów i starzenia się komórek). Po 6-miesięcznym badaniu klinicznym ustalono, że codzienne spożywanie 72g proszku z czereśni wywiera ochronny wpływ na metabolizm mózgu (J. Lee, N. Torosyan, D. H. Silverman 2017). Owoce mogą spowalniać spadek funkcji poznawczych i tym samym chronić przed chorobą Alzheimera.
Winnice – podręcznik
Winorośla nie tylko charakteryzują się smakiem, który sprawia, że usta się radują, ale także posiadają rozmaite korzyści zdrowotne, które zostały udowodnione przez liczne badania naukowe. Są one znaczące w zapobieganiu chorobom układu krążenia, cukrzycy oraz choroby Alzheimera. Zainteresowanie budzi fakt, że korzyści dla zdrowia przynoszą nie tylko świeże owoce, ale także soki oraz oleje pochodzące z winorośli. Dzięki wysokiej zawartości witamin, minerałów i polifenoli, winogrona wywierają korzystny wpływ na organizm ludzki, dlatego też warto rozważyć ich spożywanie w ramach diety.
