Zasady żywienia osób dorosłych z nietolerancją laktozy: zalecane produkty oraz metody uzupełniania ewentualnych braków składników odżywczych
Tomasz Jankowski
2026-03-15
7 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
66
Nietolerancja laktozy wśród dorosłych stanowi istotny problem zdrowotny o globalnym zasięgu, dotykając w Polsce od 17% do nawet 37% społeczeństwa. Przyczyną tego schorzenia jest deficyt lub obniżona aktywność laktazy – enzymu trawiennego odpowiedzialnego za rozkład dwucukru mlecznego. Niewystarczające trawienie laktozy prowadzi do jej fermentacji przez bakterie jelitowe, co objawia się wzdęciami, dyskomfortem w obrębie jamy brzusznej, uczuciem przepełnienia, luźnymi stolcami, a także – w niektórych przypadkach – podwyższonym poziomem lęku. Optymalnym rozwiązaniem dla osób dotkniętych tym zaburzeniem jest wprowadzenie diety eliminacyjnej, której celem jest wykluczenie produktów zawierających laktozę oraz zapobieganie dolegliwościom związanym z gromadzeniem się niestrawionego cukru w przewodzie pokarmowym.
Nietolerancja laktozy
Laktoza jest cukrem mlecznym, składającym się z dwóch monosacharydów – cząsteczki glukozy oraz galaktozy.. W prawidłowych warunkach laktoza pod wpływem enzymu beta-galaktozydazy (powszechnie laktazy) zostaje katalizowana w jelicie cienkim w obecności wody do cukrów prostych glukozy i galaktozy, które swobodnie przedostają się do krwiobiegu i zostają wykorzystane przez organizm na cele energetyczne.. Jeżeli cukier nie zostanie rozłożony, cząsteczki laktozy zalegają niestrawione w jelicie, zatrzymując wodę powodują wzrost ciśnienia osmotycznego, co objawia się nudnościami, bólami podbrzusza, biegunkami oraz uczuciem przelewania.. W okresie niemowlęcym laktoza zawarta w mleku matki bądź mlecznych mieszankach zastępczych stanowi główne źródło energii dla niemowlęcia.. Enzym beta-galaktozydaza jest produkowana w enterocytach rąbka szczoteczkowego jelita cienkiego w odpowiedzi na dostarczoną z pokarmem laktozę.. Po odstawieniu dziecka od piersi matki, aktywność produkcji laktazy stopniowo zanika.. W miarę wzrostu organizmu i stopniowemu rozszerzaniu diety dziecka, enzym laktaza zostaje syntetyzowany w mniejszych ilościach, a im mniej mleka i produktów mlecznych dziecko spożywa, tym mniej enzymu zostaje produkowane w enterocytach jelita cienkiego.. W skrajnych przypadkach, gdy dorosła osoba ogranicza spożycie mleka i produktów mlecznych, może dojść do zatrzymania produkcji enzymu, co oznacza wtórną nietolerancję laktozy.. Spożycie mleka lub produktów mlecznych będzie powodowało wtedy powstanie nieprzyjemnych objawów.. Jeżeli organizm od urodzenia nie produkuje enzymu laktazy, mówimy o pierwotnej nietolerancji laktozy.. Do objawów nietolerancji laktozy zaliczamy wzdęcia, nudności, uczucie pełności, biegunka, uczucie przelewania w żołądku.. Opisane symptomy są wynikiem obecności w jelicie grubym niestrawionych cząsteczek laktozy, które gromadząc się w jelicie powodują wzrost ciśnienia osmotycznego na skutek zatrzymania wody w obrębie jelita.
Rozpocząłeś czytanie artykułu PRO
Możesz zapoznać się z pierwszym rozdziałem. Aby przeczytać cały artykuł i odblokować pełną treść, przejdź do konta PRO.
Tagi
