Zasady żywienia w marskości wątroby – kluczowe wytyczne, dozwolone produkty oraz przykładowy plan posiłków
Sophia Williams
2026-03-19
4 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
213
Marskość wątroby to schorzenie przewlekłe, w którym dochodzi do tworzenia się w wątrobie węzłów regeneracyjnych, co jest skutkiem uszkodzenia jej tkanki. Jest to dość powszechna dolegliwość, która może dotyczyć nawet 300 osób na każde 100 tysięcy mieszkańców. Głównymi czynnikami ryzyka są nadużywanie alkoholu oraz wirusowe zapalenie wątroby. Często choroba ta pozostaje niezauważona i nie prowadzi do zagrażających życiu powikłań. Jest to schorzenie postępujące, a okres od momentu postawienia diagnozy do wystąpienia dekompensacji (czyli poważnych komplikacji) może być zróżnicowany. W fazie skompensowanej marskości wątroby, gdy choroba nie objawia się poważnymi objawami, dieta nie wymaga specjalnych ograniczeń.
Dieta dla osób z marskością wątroby – zasady
Podstawowym problemem osób z marskością wątroby jest niedożywienie białkowo-energetyczne, dlatego w przypadku tej choroby bardzo istotna jest ocena stanu odżywienia.. Choć zwykła dieta jest w większości przypadków dobrze tolerowana, brak apetytu często prowadzi do obniżenia masy ciała i utraty białka.. Aby zapobiec niedożywieniu, które diametralnie pogarsza rokowania należy zadbać o właściwą objętość posiłków i proporcje składników odżywczych, szczególną uwagę zwracając na zawartość białka.. Codzienny jadłospis powinien składać się 4–7 niewielkich posiłków.. Zalecenia dla osób z marskością wątroby wyróżnia potrzeba dodatkowej przekąski późnowieczornej bogatej w węglowodany.. Ma ona zapewnić odpowiednie wytwarzanie energii z glukozy, nie zaś z białka.
Dieta dla osób z marskością wątroby – białko
Jeżeli chorobie nie towarzyszy niedożywienie, dzienne zapotrzebowanie na białko wynosi 1g/kg masy ciała/dobę (w przypadku osoby o masie ciała 70 kg będzie to 70 g białka).. Jeśli natomiast obserwuje się niedowagę i inne wskaźniki niewłaściwego odżywienia należy tę ilość podnieść do 1, 5g/kg masy ciała/dobę.. Źródłem pełnowartościowego białka powinny być produkty o niskiej zawartości tłuszczu: jogurty, kefiry, maślanki, drób, mleko.. Zdarza się, że osoba chora nie jest w stanie zaspokoić zapotrzebowania, wtedy korzyści przynieść może zastosowanie doustnej podaży aminokwasów rozgałęzionych BCAA, jednak o tej kwestii decyduje lekarz.
Dieta dla osób z marskością wątroby – tłuszcz
Ilość tłuszczu w diecie nie podlega redukcji, a jedynie jego jakość.. Najlepiej tolerowane się tłuszcze w postaci zemulgowanej, łatwostrawne – śmietanka, masło, oliwa z oliwek.. Ogranicza to rolę żółci w procesie trawienia.. W zależności od stopnia uszkodzenia wątroby tolerancja tłuszczów może być różna, dlatego należy zwracać uwagę na reakcję organizmu po ich spożyciu.. Jeżeli pojawia się ból, wzdęcia lub biegunki, należy rozważyć ich ograniczenie.
Dieta dla osób z marskością wątroby – węglowodany
Jak w przypadku standardowej diety węglowodany powinny stanowić jej podstawę.. Ograniczeniu podlega jedynie błonnik, o ile przyczynia się do występowania dolegliwości bólowych czy biegunek.. Ich źródłem w takim przypadku powinny być drobne kasze, ziemniaki, makarony i pieczywo.. Pożegnać natomiast należy się z cukrem prostym zawartym w słodyczach, wszelkiego rodzaju wyrobach cukierniczych, ale także produktach przetworzonych (nawet takich, w których niekoniecznie się go spodziewamy – zupy instant, pizza).. Wyjątkiem jest fruktoza zawarta w miodzie i owocach, która jest dobrze tolerowana.
Czy to w ogóle dieta dla osób z marskością wątroby – czego należy unikać?
Produktów wzdymających i drażniących przewód pokarmowy – jak rośliny strączkowe (groch, fasola, soja), kawa, mocna herbata, ostre przyprawy, alkohol (zupełnie zabroniony), kapusta, cebula, śliwki, gruszki, czereśnie.. Równie istotny jak jakość spożywanych produktów jest sposób przyrządzania potraw.. Poniższe techniki powinny zastąpić smażenie:
gotowanie w wodzie lub na parze; pieczenie w folii; duszenie bez obsmażania.
Dieta dla osób z marskością wątroby – suplementacja
Prawdą jest, że marskości wątroby często towarzyszą niedobory witamin, zarówno rozpuszczalnych w wodzie, jak i tych rozpuszczalnych w tłuszczach.. Nie należy samodzielnie rozpoczynać suplementacji, lecz poprzedzić ją konsultacją z lekarzem.
Dieta dla osób z marskością wątroby – przykładowy jadłospis
Śniadanie
Kasza jaglana na mleku z bananem i łyżeczką miodu (mleko 2%) Chleb mieszany z masłem, serem twarogowym i pietruszką Zielona herbata
II Śniadanie
Koktajl na bazie kefiru z truskawkami
Obiad
Barszcz czerwony z gotowanym jajkiem Dorsz pieczony w pergaminie skropiony sokiem z cytryny Ryż basmati z dodatkiem oliwy z oliwek/oleju rzepakowego Sałatka z pomidora i śmietany doprawiona bazylią
Podwieczorek
Jabłko pieczone z cynamonem i dodatkiem miodu
Kolacja
Zapiekanka ziemniaczana z kurczakiem i szpinakiem z sosem koperkowym na bazie jogurtu
Ostatni węglowodanowy posiłek przed snem
Kanapka z chleba pszenno-żytniego z masłem, plasterkiem polędwicy sopockiej
Jak widać dieta w wyrównanej marskości wątroby jest dietą przyjemną i niewymagającą.. Oprócz kilku modyfikacji i wprowadzenia późnowieczornego posiłku niewiele różni się od diety zalecanej dla osób zdrowych.. Warto wykorzystać ten fakt i komponować zróżnicowane jadłospisy dostarczające wielu witamin i minerałów, na których niedobory narażone są osoby chore.
Tagi
