Dieta wspierająca dobre odpoczywanie

Sen to stan aktywności, który pojawia się cyklicznie i spontanicznie, a podczas którego dochodzi do przerwania percepcji sygnałów zewnętrznych i wykonywania aktywności. Jest to zachowanie, w trakcie którego oddzielamy się od otoczenia. Stanowi ono naturalną potrzebę człowieka, zajmując około 1/3 jego życia. Obecnie standardowo spać śpi się tylko 6–6,5 godziny dziennie w ciągu tygodnia. Ograniczenie snu do 6 godzin przez 4 dni wpływa na funkcje poznawcze, wydajność, nastroju, metabolizm glukozy, regulację odczuwania głodu i funkcje odpornościowe. Zaleca się, że dorośli powinni spać 7–9 godzin, a nastolatkowie 8,5–9,5 godziny. Z fizjologicznego punktu widzenia sen można podzielić na dwie fazy: REM i NREM. Faza REM wiąże się z występowaniem marzeń sennych, faza NREM to głęboki sen, w trakcie którego mózg odpoczywa. Standardowy sen nocny składa się z cyklicznych zmian faz NREM i REM, które powtarzają się 4–5 razy w ciągu nocy co około 90 minut. Po każdym cyklu sen zwykle staje się lżejszy i dochodzi do krótkotrwałych wybudzeń. W kolejnych cyklach skraca się faza NREM, a wydłuża faza REM. Przespanie pierwszych trzech cykli zapewnia ponad 90% zapotrzebowania na głęboki sen. Warto zauważyć, że cykliczne zmiany faz snu zależą od wzajemnego oddziaływania serotoninergicznych i noradrenergicznych neuronów, nazywanych REM-off (nieaktywnych w fazie REM) oraz cholinergicznych REM-on (aktywnych w fazie REM). Oprócz wymienionych neurotransmiterów możemy wyróżnić kilka innych związanych z cyklem snu, takich jak 5-HT, kwas gamma-aminomasłowy (GABA), oreksyna, melatonina, galanina, noradrenalina i histamina. Niektóre interwencje żywieniowe mogą wpływać na funkcjonowanie wymienionych neurotransmiterów i tym samym na jakość snu.