Zaburzenia przyswajania składników odżywczych – naturalne zastosowania, dieta
Oliwia Kaczmarek
2026-03-17
4 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
227
Prawidłowa metabolizacja i przyswajanie składników odżywczych jest niezbędna dla prawidłowego działania naszego organizmu. Gdy ta funkcja ulega zaburzeniu, może rozwinąć się zaburzenie przyswajania składników odżywczych. Czym jest ten stan i jaki może być jego wpływ na organizm? O tym przeczytasz w artykule!
Zespół zaburzonej absorpcji składników odżywczych
Jelito cienkie pełni kluczową rolę w procesie wchłaniania składników odżywczych z pożywienia. Zespół zaburzonej absorpcji odnosi się do różnych zaburzeń, w których jelito cienkie nie jest w stanie wchłonąć wystarczającej ilości określonych substancji odżywczych i płynów. Obejmuje to zarówno makroelementy (białka, węglowodany i tłuszcze) jak i mikroelementy (witaminy i minerały). Przyczyny zespołu zaburzonej absorpcji są różnorodne i mogą obejmować infekcje, wady wrodzone oraz choroby przewlekłe. Do chorób, które mogą prowadzić do tego zespołu, należą m.in. celiakia, choroba Crohna, przewlekłe zapalenie trzustki oraz mukowiscydoza. Dodatkowe czynniki ryzyka to długotrwałe stosowanie antybiotyków, niedobór laktazy, nietolerancja laktozy oraz pewne wady wrodzone, takie jak atrezja dróg żółciowych. Wśród powikłań zespołu zaburzonej absorpcji można wymienić utratę masy ciała, biegunkę oraz bóle brzucha.
Leczenie zaburzeń wchłaniania składników odżywczych
Leczenie zaburzeń wchłaniania składników odżywczych odgrywa kluczową rolę w zapobieganiu powikłaniom. Organizm wymaga odpowiedniej podaży wszystkich niezbędnych substancji odżywczych, aby zachować prawidłową funkcję. Niedobory mogą prowadzić do patologii w różnych układach, w tym sercowo-naczyniowym, nerwowym, mięśniowym, hematopoetycznym, nerkowym i skórnym. Szczególnie narażone są dzieci i osoby starsze, u których niedobory mogą wywołać poważne konsekwencje. Terapia koncentruje się na eliminacji przyczyny podstawowej zaburzenia. W zaawansowanych przypadkach konieczne może być hospitalizowanie, aby zapewnić wsparcie żywieniowe i konsultacje z dietetykami. U pacjentów z ograniczoną powierzchnią wchłaniania w jelicie, spowodowaną chorobą lub zabiegiem, stosuje się żywienie pozajelitowe. W przypadku niedoboru enzymów trzustkowych stosuje się suplementację doustną. Przy zaburzeniach wchłaniania kwasów żółciowych stosuje się środki wiążące, takie jak cholestyramina, aby zmniejszyć biegunkę i poprawić stan pacjenta.
Zespół zaburzonego wchłaniania – dieta terapeutyczna
Dieta musi być dostosowana, gdy określony składnik pokarmowy jest główną przyczyną zaburzeń wchłaniania. Przykładem jest celiakii, znana również jako choroba zależna od glutenu, wymagająca ścisłego przestrzegania diety bezglutenowej. Jest to dieta eliminacyjna, w której dzienna podaż glutenu nie przekracza 10 mg. W przypadku nietolerancji laktozy wyklucza się produkty bogate w te dwa cukry. Zmiany w zwyczajowym odżywianiu zależą również od objawów zgłaszanych przez pacjenta. Zaleca się unikanie tłustych potraw, aby zmniejszyć biegunkę, oraz zwiększanie spożycia potasu, aby wyrównać zaburzenia elektrolitowe. Suplementy enzymatyczne są stosowane, ponieważ pomagają wchłaniać składniki odżywcze, których organizm nie jest w stanie samodzielnie przyswoić. Z drugiej strony, suplementy witaminowe mogą być pomocne w wyrównywaniu postępujących niedoborów. Dietetyk może dostosować dietę do zwiększonych lub zmniejszonych potrzeb w zakresie poszczególnych składników odżywczych. Nie zawsze można zapobiec zespołowi zaburzonego wchłaniania, zwłaszcza w przypadku celiakii, mukowiscydozy lub innych chorób przewlekłych. Pamiętaj, aby stosować środki przeczyszczające i antybiotyki ostrożnie i tylko w razie potrzeby. Specjalistyczna dieta, opracowana przez wykwalifikowanego dietetyka we współpracy z lekarzem, skutecznie wspomaga pacjenta w terapii i zapobiega rozwojowi niedoborów.
