Tyrozyna – pobudzająca aminokwasowa

Tyrozyna w mózgu jest na początku przekształcana w związek znany jako lewodopa (L-DOPA) poprzez działanie enzymu tyrozyny hydroksylazy. Następnie lewodopa ulega decarboxylacji, która jest regulowana przez enzym L-aminokwasowej dekarboksylazy. Usunięcie grupy karboksylowej prowadzi do powstania neuroprzekaźnika dopaminy. Dopamina jest powszechnie kojarzona z uczuciami przyjemności i podniecenia i występuje, gdy zajmujemy się czymś przyjemnym. Dopamina i inny neuroprzekaźnik, serotonina, działają antagonistycznie. Gdy poziomy serotoniny są podwyższone w stosunku do dopaminy, pojawiają się uczucia senności, zmęczenia i zmniejszonej motywacji do działania. Z kolei, gdy poziomy dopaminy rosną, na przykład przez suplementację tyrozyny, zmniejszają się odczucia związane ze zmęczeniem, a pojawiają się uczucia stymulacji i podniecenia. Dopamina może być dalej przekształcana w inne neuroprzekaźniki, które także wywołują stymulację. Pierwszym krokiem w jej transformacji jest przekształcenie w norepinefrynę, proces regulowany przez enzym beta-dopaminową hydroksylazę. Norepinefryna może być dalej przekształcana w epinefrynę. Ostatnie trzy związki w tym procesie transformacji są często nazywane katecholaminami i są uznawane za ich stymulujące właściwości i ich rolę w słynnym mechanizmie walki lub ucieczki. Ponadto odgrywają również bardzo ważną rolę w utracie tłuszczu poprzez stymulację receptorów adrenergicznych, które znajdują się na komórkach tłuszczowych i regulują lipolizę. Warto zauważyć, że mimo stymulującego efektu i podwyższonych poziomów katecholamin, suplementacja tyrozyny w wysokości 100 miligramów na kilogram masy ciała nie podwyższa ciśnienia tętniczego, co czyni ją dobrą alternatywą dla osób z nadciśnieniem.

Sugeruje się, że suplementacja tyrozyną przed i w trakcie wysiłku fizycznego może wpłynąć na stosunek dopaminy do serotoniny w mózgu, co skutkuje zmniejszeniem zmęczenia ośrodkowego oraz poprawą kondycji fizycznej, szczególnie w dyscyplinach sportowych charakteryzujących się długą trwałością lub wysoką intensywnością. Różne zespoły badawcze próbowały potwierdzić te hipotezy i uzyskały obiecujące wyniki. W 2011 roku grupa naukowców odkryła, że tyrozyna w dawce 150 miligramów na kilogram masy ciała pomogła przedłużyć czas trwania aktywności fizycznej o charakterze wytrzymałościowym o 11%, co także przekładało się na większą liczbę spalonych kalorii. Szersza analiza literatury naukowej ujawnia, że dawkowanie tyrozyny odgrywa istotną rolę w tym kontekście. W 2002 roku Chinevere i współpracownicy zbadali wpływ suplementacji tyrozyną w dawce 25 miligramów na kilogram masy ciała u grupy rowerzystów, ale nie odnotowali znaczących rezultatów.

Zwiększenie poziomu dopaminy poprzez przyjmowanie tyrozyny może również znaleźć zastosowanie poza sportem. Tyrozyna jest doskonałym środkiem na pobudzenie potrzebne podczas pracy, uczenia się lub egzaminu. Jedna z analiz badała skutki przyjmowania tyrozyny przez osoby cierpiące na brak snu, co utrudniało im rozwiązywanie zadań. Tyrozyna pomogła zmniejszyć negatywne skutki braku snu i poprawić funkcje badawcze w porównaniu z grupą kontrolną.

Tyrozyna jest dostępna w różnych formach, ale najczęściej spotykanymi są tabletkowe i proszkowe. Wiele osób przyjmuje ją w umiarkowanych ilościach od 500 do 2000 miligramów, niestety takie dawki są zbyt małe, aby mieć jakikolwiek znaczący wpływ. Aby poprawić funkcje poznawcze oraz jako forma przedtreningowa, zaleca się przyjmowanie tyrozyny w ilościach od 100 do 150 mg/kg masy ciała. Oznacza to, że osoba ważąca 80 kilogramów powinna przyjmować 8-12 gramów tyrozyny w jednej porcji. Tyrozyna w tym zakresie jest bezpieczna i nie powinna wywoływać żadnych skutków ubocznych. Dawka toksyczna tyrozyny wynosi około 5000 mg/kg masy ciała.