Jakie chemiczne związki stanowią aminokwasy, a w szczególności glicyna? Charakterystyczne cechy tego aminokwasu.
Alicja Kowalska
2026-03-17
3 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
179
Aminokwasy, które tworzą się poprzez ciągłą sekwencję i są połączone wiązaniami peptydowymi, tworzą białka, co stanowi grupę związków chemicznych niezbędnych dla życia człowieka. Wśród 20 standardowych aminokwasów znajduje się glicyna, aminokwas o wyjątkowych cechach. Glicyna posiada najniższą masę cząsteczkową wynoszącą 75,1, podczas gdy pozostałe aminokwasy (z wyjątkiem alaniny) przekraczają masę 105,1, osiągając nawet 204,2 (w przypadku tryptofanu). Inna charakterystyczna cecha glicyny to obecność niepolarnego łańcucha bocznego zawierającego tylko wodór oraz brak form D- i L-glicyny.
Glicyna
Glicyna po raz pierwszy wyizolowana została już w 1820 roku – pozyskano ją poprzez kwasowy rozkład białek żelatyny.. Uznano wtedy, że jest ona substancją słodką – słodyczą dorównującą glukozie – zatem nadano jej nazwę nawiązującą do greckiego słowa określającego właśnie ten smak, „glykys”.. Poznanie jej właściwości pozwoliło na określenie jej jako aminokwasu, który, choć nie jest niezbędny z punktu widzenia odżywczego, to jest potrzebny do właściwego funkcjonowania organizmu.. Lekkie niedobory glicyny w diecie nie skutkują poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi, jednak mogą zaburzać pewne procesy metaboliczne.. Stwierdzono, że sama synteza w organizmie nie jest wystarczająca i należy dostarczać glicynę razem z pokarmem.. Dotyczy się to zwłaszcza życia płodowego i noworodków, ponieważ na tych etapach rozwoju synteza nie zachodzi.. Źródłami glicyny w diecie człowieka mogą być wszelkie produkty o aminogramie białka zbliżonym do wzorcowego – jako takie często stosuje się białko jaja kurzego.. Glicynę zatem dostarczą produkty odzwierzęce – mięso, żelatyna, mleko i jego przetwory, a także produkty roślinne – strączki, nasiona sezamu czy pestki dyni.
Właściwości glicyny
Glicyna pełni wiele funkcji fizjologicznych zarówno u ludzi, jak i zwierząt.. Jest jednym z głównych składników kolagenu i elastyny – najbardziej obficie występujących białek w organizmie.. Ponadto glicyna jest prekursorem różnych istotnych metabolitów o niskiej masie cząsteczkowej, takich jak porfiryny, puryny, glutation, hem czy kreatyna.. Aminokwas ten występuje w organizmie również jako hamujący neuroprzekaźnik w centralnym układzie nerwowym, a także jako przeciwutleniacz – dzięki temu wykazuje właściwości przeciwzapalne, immunomodulujące i cytoprotekcyjne, jednocześnie odgrywając rolę w modyfikacjach epigenetycznych, czyli zmianach ekspresji genów, które mają ogromny wpływ na zdrowie człowieka.. Suplementacja diety glicyną w odpowiedniej dawce pośrednio sprzyjać może poprawie jakości snu, pracy wątroby i układu nerwowego, a nawet leczeniu zaburzeń metabolicznych obserwowanych w otyłości, cukrzycy, chorobach sercowo-naczyniowych, stanach zapalnych i niektórych nowotworach.. Glicyna, mimo że jest najprostszym aminokwasem, ma jest niezwykle istotne znaczenie dla naszego zdrowia.. Choć nie jest zaliczana do niezbędnych aminokwasów, to jej synteza w organizmie nie zawsze jest wystarczająca i mimo wszystko należy ją dostarczać do organizmu wraz z dietą.. Jej udział w budowie kolagenu, hemu, trimetyloglicyny, glutationu czy kreatyny może być wykorzystywany zarówno w leczeniu, jak i wspomaganiu organizmu.
