Rola biologiczna oraz naturalne źródła kwasu linolowego w diecie człowieka i jego właściwości fizykochemiczne
Mateusz Pawlak
2026-03-21
3 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
231
Zespół lipidów obecnych w ludzkim jadłospisie charakteryzuje się niezwykłym bogactwem form oraz odmiennością strukturalną. Ich zachowanie w warunkach fizycznych i chemicznych, a także wpływ na funkcjonowanie organizmu, są w przeważającej mierze uwarunkowane składem poszczególnych kwasów tłuszczowych. Kluczowe parametry, w tym długość łańcucha węglowego, stopień nienasycenia wynikający z liczby wiązań podwójnych oraz ich lokalizacja w cząsteczce, decydują o końcowych atrybutach tłuszczów zbudowanych z tych związków. Aspekty takie jak plastyczność, punkt topnienia czy temperatura rozkładu termicznego odgrywają fundamentalną rolę zarówno w gastronomii, jak i planowaniu żywieniowym. Co więcej, te właśnie cechy stanowią podstawę do opracowywania systematycznej nomenklatury oraz klasyfikacji tłuszczów jadalnych. Wśród nich szczególną uwagę przyciąga kwas linolowy – nienasycony kwas tłuszczowy o nieocenionym znaczeniu dla zdrowia.
Kwas linolowy
Kwas linolowy należy do kwasów długołańcuchowych – zawiera 18 atomów węgla w łańcuchu.. Ponadto jest kwasem wielonienasyconym, ponieważ zawiera dwa wiązania podwójne – pierwsze z nich jest w pozycji n-6, czyli przy 6 atomie węgla, co oznacza że należy do kwasów omega-6.. W praktyce oznacza to, że kwas linolowy sprzyja powstawaniu płynnej konsystencji tłuszczu, która „uwrażliwia” na działanie wysokiej temperatury i tlenu, a co za tym idzie na utratę wartości odżywczej i kulinarnej.
Kwas linolowy – działanie
Kwas linolowy (LA) jest „reprezentantem” ważnej dla człowieka rodziny kwasów wielonienasyconych, a dokładniej kwasów omega-6.. Grupa tych kwasów zaliczana jest do NNKT, czyli niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, które muszą być dostarczane do organizmu z pożywieniem, ponieważ nie są syntetyzowane przez ludzi.. Cała rodzina NNKT – z kwasem linolowym na czele – znane powszechnie są jako korzystnie działające z punktu widzenia zdrowia człowieka.. Aspektem, na który w głównej mierze zwraca się uwagę omawiając LA jest zdrowie układu sercowo-naczyniowego.. Odpowiedni poziom jego spożycia sprzyja regulacji gospodarki cholesterolowej organizmu – obniżając poziom trójglicerydów i cholesterolu LDL oraz podnosząc poziom HDL we krwi.. Warto jednak pamiętać, że kompozycja kwasów tłuszczowych diety powinna być odpowiednio zbilansowana i nie należy opierać swoich jadłospisów na wysokiej podaży tylko jednej grupy kwasów.
Kwas linolowy – występowanie
Zawartością kwasu linolowego charakteryzują się głównie tłuszcze pochodzenia roślinnego.. Najbogatszymi źródłami są olej z pestek winogron, z wiesiołka, szafranu oraz sojowy i słonecznikowy.. Pewne ilości występują również w oleju rzepakowym, a nawet w smalcu – w przypadku źródeł zwierzęcych jednak zawartość zależy od diety danych zwierząt.. Szacuje się, że w populacji polskiej spożycie kwasu linolowego powinno pokrywać około 4 % całkowitego zapotrzebowania na energię – zatem dla osoby z dietą pokrywającą zapotrzebowanie na poziomie około 2000 kcal podaż LA wynosić powinna około 9 gramów dziennie.. Zakładając, że najbogatsze źródła tego kwasu zawierają go nawet do 70 % całkowitej zawartości kwasów, czyli około 60 gramów w 100 gramach oleju, należałoby tych olejów spożywać około 15 gramów dziennie.. Kwas linolowy jest niezbędnym składnikiem diety – pełni szereg funkcji w organizmie i nie jest syntetyzowany de novo.. Jego podaż z pożywieniem nie powinna sprawiać problemu – obficie występuje na przykład w olejach roślinnych.. Należy do kwasów tłuszczowych o niskiej odporności na czynniki takie jak wysoka temperatura, czy ekspozycja na tlen i promienie słoneczne.. Z tego właśnie względu w większym stopniu należy się skupić na jakości spożywanych olejów roślinnych, metodach ich obróbki i przechowywania, aniżeli na ich ilości.. Ponadto z punktu widzenia działania odżywczego istotna jest podaż innych kwasów tłuszczowych i ich stosunek ilościowy – nie należy skupiać się tylko na jednej grupie.
Tagi
