Przewlekła grzybica jelit – objawy i leczenie

Głównym sprawcą grzybiczych infekcji przewodu pokarmowego są drobnoustroje z rodzaju *Candida*, wśród których najbardziej patogennym szczepem jest *Candida albicans*. Spośród około 200 zidentyfikowanych na świecie gatunków tego grzyba, jedynie piętnaście wykazuje zdolność wywoływania chorób u ludzi. *Candida* to jednokomórkowe organizmy grzybopodobne, które namnażają się poprzez procesy podziału komórkowego lub pączkowania. W warunkach fizjologicznych, u osób z prawidłowo funkcjonującym ekosystemem jelitowym, ich obecność nie powinna prowadzić do rozwoju patologii. Naturalnie zasiedlają one różne obszary ludzkiego ciała – jamę ustną, okrężnicę, błony śluzowe pochwy oraz naskórek, pełniąc w normalnych warunkach rolę współuczestniczącą w procesach metabolicznych, takich jak fermentacja węglowodanów. Jednakże, gdy dochodzi do zaburzenia równowagi między populacją *C. albicans* a pozostałymi mikroorganizmami jelitowymi – mamy do czynienia z kandydozą jelitową, czyli stanem, w którym drożdżaki stają się dominującym składnikiem flory bakteryjnej, wypierając korzystne bakterie. W sprzyjających warunkach (np. osłabiona odpowiedź immunologiczna) *Candida* może ulegać niekontrolowanemu rozrostowi, co stanowi odchylenie od normy i prowadzi do szeregu powikłań zdrowotnych. W zdrowym organizmie *Candida* stanowi zaledwie 1–2% całej mikroflory, lecz w przypadku dysbiozy jej udział może wzrosnąć nawet do 60–70%. Zakażenia te mają zazwyczaj charakter endogenny, choć nie wyklucza się transmisji między ludźmi ani zakażeń szpitalnych. Do kluczowych czynników sprzyjających nadmiernemu wzrostowi *Candida* należą: przewlekłe terapie antybiotykowe (które eliminują nie tylko patogeny, ale także pożyteczne bakterie), stosowanie leków immunosupresyjnych, cytostatyków i glikokortykosteroidów, hormonalna antykoncepcja, dieta bogata w rafinowane cukry, tłuszcze trans i nabiał, zaburzenia wchłaniania, przewlekły stres, zaawansowany wiek, uszkodzenia bariery nabłonkowej jelit oraz choroby współistniejące, takie jak cukrzyca, AIDS, nowotwory, astma oskrzelowa czy schorzenia autoimmunologiczne. Antybiotyki o szerokim spektrum działania niszczą nie tylko szkodliwe drobnoustroje, ale także te wspierające zdrowie, co prowadzi do dysbiozy i wtórnego przerostu *Candida*. Dlatego niezbędne jest suplementowanie probiotyków zarówno w trakcie, jak i po zakończeniu antybiotykoterapii – ma to na celu przywrócenie równowagi mikrobiologicznej. W warunkach sprzyjających *Candida albicans* rozprzestrzenia się w sposób niekontrolowany, uszkadzając błonę śluzową jelit, degradując kosmki jelitowe, zwiększając przepuszczalność ściany jelita (co ułatwia przedostawanie się alergenów pokarmowych do krwioobiegu) oraz zmniejszając powierzchnię wchłaniania składników odżywczych, co potwierdza szereg badań klinicznych [1].