Nadmierny wzrost bakterii w jelicie cienkim - zalecane diety dla zespołu SIBO

Zespół nadmiernego rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego, znany pod skrótem SIBO (od angielskiej nazwy *Small Intestinal Bacterial Overgrowth*), stanowi zaburzenie charakteryzujące się obecnością w świetle jelita cienkiego nieprawidłowych szczepów bakteryjnych, które w warunkach fizjologicznych nie powinny się tam znajdować, bądź też nadmiernym namnożeniem mikroorganizmów, które normalnie występują w tym odcinku przewodu pokarmowego jedynie w śladowych ilościach. Patologiczna kolonizacja bakteryjna prowadzi do wystąpienia u pacjentów szeregu uciążliwych symptomów ze strony układu trawiennego, takich jak nawracające bóle brzuszne, naprzemienne zaparcia i biegunki, uciążliwy refluks żołądkowo-przełykowy, nadmierne gromadzenie się gazów oraz wzdęcia. Ponadto obserwuje się także objawy pozajelitowe, w tym epizody depresyjne, przewlekłe uczucie zmęczenia, dolegliwości stawowe o charakterze zapalnym oraz różnorodne zmiany skórne. Etiologia SIBO jest złożona i wieloczynnikowa – wśród najczęstszych przyczyn wymienia się obniżoną produkcję kwasu solnego w żołądku (achlorhydrię), dysfunkcje w wydzielaniu enzymów trzustkowych, zaburzenia odporności immunologicznej, a także strukturalne nieprawidłowości w obrębie przewodu pokarmowego, takie jak zwężenia, nowotworowe zmiany jelita cienkiego czy obecność uchyłków. Schorzenie to często współwystępuje z innymi jednostkami chorobowymi, w tym z celiakią, chorobą Leśniowskiego-Crohna, przewlekłymi chorobami wątroby oraz neuropatią cukrzycową. Terapia SIBO stanowi wyzwanie kliniczne ze względu na złożoność patomechanizmu oraz tendencję do nawrotów. Standardowe podejście terapeutyczne opiera się przede wszystkim na celowanej antybiotykoterapii, z wykorzystaniem preparatów takich jak metronidazol, doksycyklina oraz rifaksymina, które wykazują skuteczność w redukcji nadmiernej populacji bakteryjnej. Niemniej jednak kluczowym, uzupełniającym elementem leczenia okazuje się być odpowiednio zbilansowana dieta, której zasadniczym celem jest przywrócenie równowagi mikrobiologicznej w jelicie cienkim oraz złagodzenie charakterystycznych dla SIBO objawów klinicznych.