Mniszek pospolity – właściwości lecznicze i zastosowanie: miody, napary, nalewki oraz wina na bazie mniszka lekarskiego w medycynie naturalnej
Mia Hoffmann
2026-03-25
4 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
262
Mniszek lekarski, znany również pod wieloma regionalnymi nazwami, cieszy się niezwykłym bogactwem terminologii w różnych kulturach. Jego angielska potoczna nazwa *pissabeds* (dosł. "mocz w łóżko") nawiązuje bezpośrednio do silnych właściwości diuretycznych, które od wieków wykorzystywano w terapii schorzeń układu moczowego. Z kolei łacińska nazwa rodzajowa *Taraxacum* wywodzi się od greckiego słowa *taraxos* ("zaburzenie") oraz *akos* ("lekarstwo"), co podkreśla jego historyczne znaczenie jako środka łagodzącego różnorodne dolegliwości. Te lingwistyczne odniesienia świadczą o uniwersalnym uznaniu tej rośliny w systemach leczniczych praktycznie wszystkich kontynentów. Jako jedna z najbardziej powszechnie rozpoznawalnych roślin zielarskich na świecie, mniszek odgrywa kluczową rolę zarówno w profilaktyce, jak i terapii naturalnej.
Działanie mniszka lekarskiego
Mniszek lekarski to element tradycyjnej medycyny naturalnej Meksykańczyków.. Przypisywano mu wiele właściwości leczniczych, w tym działanie antybakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwzapalne, wzmagające apetyt, diuretyczne, przeczyszczające, a nawet przeciwnowotworowe.. Roślina rzeczywiście ma potencjał łagodzący stan zapalny, np.. Ekstrakt z korzenia może hamować produkcję związków prozapalnych, w tym interleukiny-6, czy czynnika martwicy nowotworów (TNF).. Ciekawą właściwością jest także prewencja ponownych zakażeń układu moczowego u kobiet.. Mniszek lekarski może także wspomóc proces redukcji masy ciała.. Po raz kolejny opieramy się na badaniach na szczurach – ekstrakt z liści mniszka lekarskiego wspomógł utratę tkanki tłuszczowej.. Prawdopodobny mechanizm działania polega na hamowaniu działania lipazy trzustkowej – enzymu odpowiedzialnego za trawienie tłuszczu.. Jeżeli efekt ten rzeczywiście ma miejsce, mniej tłuszczu z pożywienia zostaje wchłonięte w obecności mniszka lekarskiego.. Korzenie mniszka lekarskiego są bogate w inulinę – prebiotyk, polisacharyd wspierający naturalną mikroflorę ludzkiego jelita.. Mniszek lekarski, podobnie jak większość produktów, może uczulać.. Szczególnie zwracajmy uwagę na specyfiki doustne, w skład których wchodzi pyłek mniszka.. Kontakt ekstraktu ze skórą także może wywołać reakcję alergiczną u osób predysponowanych.. Szczególną ostrożnością powinny wykazać się osoby uczulone na inne rośliny z rodziny Asteraceae (Astrowatych), np.. ostropest, nagietek, cykoria.
Miód z mniszka lekarskiego
Miód z mniszka lekarskiego cechuje wiele właściwości (więcej o właściwościach miodu z mniszka) prozdrowotnych związanych z wysoką zawartością witamin i minerałów.. Ma zastosowanie jako dodatek w kuchni (jest bardzo słodki), jako dodatek do diety wspomagający rekonwalescencję, w stanach zapalnych błony śluzowej żołądka.. Niestety miód mniszkowy jest dość drogi, a cena wynika z ograniczonych możliwości jego produkcji.
Herbata z mniszka lekarskiego
Herbata z mniszka lekarskiego może okazać się pomocna w stanach zapalnych gardła, ma działanie moczopędne, może także być pomocna dla niejadków pobudzając apetyt.. Korzenie mniszka mają prawdopodobnie zdolność do pobudzania wytwarzania żółci i ułatwiania jej przepływu do dwunastnicy, dzięki czemu mają zastosowanie w np.. Niestrawności po tłustym posiłku.. Korzenie mniszka zbiera się w końcu lata i jesienią (szukając wybierajmy te o grubości co najmniej 10 mm).. Korzenie należy zawsze dobrze umyć i pokroić wzdłuż w cienkie pasma, a następnie wysuszyć.. Łyżkę korzeni wraz z łyżką kwiatów należy zalać dwoma szklankami wody, gotować 5 – 20 minut.. Przecedzić i pić po pół szklanki dwa do trzech razy dziennie.
Nalewka z mniszka lekarskiego
Nalewka z kwiatów mniszka
Jest banalnie prosta w przygotowaniu.. 30 kwiatów należy zalać 1 litrem wódki i odstawić na tydzień.. Po upływie tego czasu przecedzić.. Kwiatów nie należy przed zalaniem alkoholem płukać, aby nie utraciły cennego pyłku.. Nalewka z korzeni mniszka
50 g suszonych korzeni należy zalać 750 ml wytrawnego białego wina i odstawić w ciemne miejsce na 2 tygodnie, po czym odcedzić.
Wino z mniszka lekarskiego
Składniki:
4 szklanki kwiatów mniszka 4 litry wody 2 pomarańcze 2 cytryny 1 kg miodu 15g drożdży winnych
Przygotowanie: kwiaty oczyścić, zalać przegotowaną wodą.. Dodać pozostałe składniki (owoce wcześniej pokroić w ćwiartki).. Mieszankę należy przechowywać przez 3 tygodnie w ciemnym pomieszczeniu w temperaturze pokojowej, aby doszło do fermentacji.. Co 2 – 3 dni należy miksturę przemieszać.. Po upływie wskazanego czasu należy przecedzić wino przez czystą ściereczkę, rozlać do butelek i pozostawić je leżakujące przez 9 miesięcy.. Z mniszkiem lekarskim należy postępować ostrożnie.. Zgodnie z zasadą „dmuchać na zimne” zaleca się unikania stosowania wszelkich ziół w trakcie farmakoterapii.. Jednym z leków, które z całą pewnością wchodzą w interakcje z preparatami na bazie mniszka jest cyprofloksacyna – lek przeciwbakteryjny, stosowany m.. in. W przypadkach zakażeń dróg oddechowych.. Ponadto mniszek zawiera sporo potasu (ok.. 297 mg na 100 g liści), więc nie należy przyjmować go jednocześnie z diuretynami oszczędzającymi potas (np.. Spironolakton, amiloryd, triamteren) – może to doprowadzić do hiperkaliemii, czyli podwyższonego stężenia potasu we krwi.. Mniszek lekarski przez Amerykańską Food and Drug Administration został uznany jako bezpieczny.. W German Commission E Monographs rekomendowana dobowa dawka mniszka to 3 – 4 g korzenia dwa razy dziennie lub 10 – 15 kropli nalewki 3 razy dziennie.
