Papaya – nutritional characteristics, culinary applications, and methods for consuming this tropical fruit

Papaja jest szeroko i intensywnie kultywowana w szerokościach geograficznych o tropikalnym i subtropikalnym klimacie.. Rośnie na drzewiastej roślinie wieloletniej mierzącej 5–10 metrów i ubogo rozgałęzionej.. Owoce są owalne (czasem podłużne), a ich długość i średnica sięgają nawet kilkudziesięciu centymetrów.. Miąższ owocu papai opisywany jest jako mięsisty – jest zasobny zarówno w wodę (ok.. 88%), jak i węglowodany (ok.. 11%) – dzięki czemu jest też niskokaloryczny (ok.. 44 kcal / 100g części jadalnych).. Ponadto charakteryzuje się wysoką zawartością witamin A i C, a także bogactwem potasu i fitozwiązków o działaniu antyoksydacyjnym.

Wiele roślin i ich owoców kultywowanych na całym świecie posiada pewne charakterystyczne właściwości prozdrowotne.. Nie inaczej jest w przypadku papai – zarówno owoce, jak i liście, czy nasiona mają swoje zastosowanie.. Poza bogactwem witamin i przeciwutleniaczy, które wykazują szerokie spektrum oddziaływań na zdrowie człowieka, warto zwrócić uwagę na kilka konkretnych sytuacji, w których pomóc może spożywanie papai lub jej ekstraktów.. Z melonowca właściwego po raz pierwszy wyizolowano papainę – enzym proteolityczny biorący udział w trawieniu i rozkładzie białek.. Zwierzęce papaino-podobne peptydazy cysteinowe od dekad są jednymi z najintensywniej badanych peptydaz – biorą udział w prezentacji antygenów, przebudowie macierzy pozakomórkowej, przetwarzaniu hormonów, a także w patogenezie schorzeń układu krążenia i nowotworów, czy obronie organizmu w zakażeniach pasożytniczych [1].. Papaina pozyskiwana z papai wykorzystywana jest m.. in. Do produkcji środków poprawiających trawienie, co może mieć znaczenie dla osób z zaburzeniami pracy przewodu pokarmowego.. Wśród korzyści wynikających ze stosowania papainy zaobserwowano, że suplementy diety zawierające proteazy (w tym papainę), sprzyjają regeneracji organizmu po ciężkich treningach i przyczyniają się do poprawy formy sportowej przez m.. in. Ograniczenie bolesności mięśniowej [2–3].. Pewne przesłanki wskazują również na potencjał we wspieraniu regeneracji ran, jednak zastosowaniu towarzyszą skutki uboczne, takie jak palące podrażnienie i ból [4].. Papaja i jej ekstrakty mogą mieć również pewne zastosowanie w profilaktyce i leczeniu nowotworów – prawdopodobnie dzięki działaniu o charakterze przeciwzapalnym i immunomodulacyjnym.. Związki chemiczne występujące w papai – na przykład pektyny miąższu – w badaniach na niektórych nowotworowych liniach komórkowych ograniczają ich proliferację i wzrost, jednocześnie promując apoptozę [5–7].. Inne badania wskazują na pozytywny wpływ stosowania ekstraktów z pestek papai na stan zdrowia osób borykających się z kandydozą – oportunistycznym zakażeniem grzybem Candida albicans.. Olej z nasion może hamować wzrost patogennej mikroflory, stanowiąc nowy naturalny środek w walce z nieprzyjemną w skutkach grzybicą przewodu pokarmowego [8–9].. Kolejne potencjalne zastosowanie zaobserwowano w przypadku astmy – a dokładniej w badaniach na wywołanej laboratoryjnie na gryzoniach astmie.. Ekstrakt z liści papai poskutkował obniżeniem ekspresji cytokin prozapalnych w drogach oddechowych, co skutkowało poprawą stanu zdrowia [10].

Przed spożyciem papaję należy dokładnie umyć, a skórkę usunąć.. Następnie należy przekroić owoc w pionie na pół i usunąć nasiona – w ten sposób pozostanie tylko miąższ, który zależnie od celu można pokroić na wybrane przez siebie kształty i rozmiary.

Papaja spożywana może być zarówno na surowo, jak i w postaci soków i koktajli, a także jako dodatek do dań na słodko i nie tylko.. Poniżej przykładowe przepisy dla obu rodzajów dań.. Przepis na papajowe kosteczki Składniki: 250g świeżej papai; 125g mąki pszennej; 25g wiórków kokosowych; 25g orzechów nerkowca; 25g nierafinowanego cukru palmowego lub innego; kardamon do smaku.. Sposób przygotowania: miąższ papai należy dokładnie rozgnieść, a następnie wymieszać z mąką, wiórkami kokosowymi, drobno pokruszonymi orzechami, cukrem i kardamonem.. Następnie należy rozłożyć papier do pieczenia, delikatnie nasmarować tłuszczem i wylać na nią uzyskaną masę.. Mieszankę na papierze należy gotować na parze przez około 10 minut, a następnie przełożyć na blachę do pieczenia i piec przez około 5 minut w 180 stopniach Celsjusza.. Upieczoną masę należy pokroić w kosteczki i udekorować orzechami nerkowca.. Rozwiń Przepis na pikantne placki papajowo-ziemniaczane Składniki: 1 duża papaja; 3 średnie ziemniaki; 3 łyżki oleju kokosowego; łyżeczka kurkumy; łyżeczka papryki chilli; mały kawałek imbiru; sól i rozgniecione nasiona kolendry do smaku.. Sposób przygotowania: obraną papaję i ziemniaki należy zetrzeć na małych oczkach tarki.. Następnie należy dodać kurkumę, chilli i sól i dokładnie wymieszać, odstawić na około 10 minut, po czym odsączyć wodę.. Do mieszanki należy dodać drobno posiekany imbir oraz dobrze rozkruszone nasiona kolendry.. Całość należy ponownie dokładnie wymieszać, a następnie uformować placki/kulki, które należy smażyć na rozgrzanym oleju kokosowym z obu stron do zarumienienia powierzchni i utraty surowości.. Rozwiń Warto włączyć do diety charakterystyczny dla tropikalnych klimatów owoc, jakim jest papaja.. Zarówno jego właściwości smakowe, jak i prozdrowotne mogą być wartościowym uzupełnieniem prozdrowotnej diety.. Mimo, że jest to owoc, to stosowany może być do dań słodkich i ostrych, co zwiększa jego atrakcyjność.