Postrzeganie i podejście seniorów do kwestii żywieniowych w kontekście procesu starzenia się

Według jednej z definicji postawa jest względnie trwałym zorganizowaniem przekonań w stosunku do sytuacji lub przedmiotu.. Zawsze jest skierowana na obiekt i związana z oceną: pozytywną lub negatywną.. Powstaje, gdy człowiek wytworzy trwały sposób emocjonalnego reagowania na coś, co staje się obiektem postawy.. Wiadomo, że emocje wpływają na to, jak człowiek zachowa się w danej sytuacji.. Może on unikać danej osoby, przedmiotu lub sytuacji albo odwrotnie dążyć do obiektu, ponieważ wywołuje pozytywne emocje.. Postawy do żywienia i żywności składają się z trzech elementów: poznawczego, emocjonalnego i behawioralnego.. Pierwszy dotyczy posiadanej wiedzy na temat żywienia i związanych z nim przekonań.. Nie ma prostej zależności między wiedzą a żywieniem.. To, że ktoś posiada wiele informacji w tym temacie wcale nie oznacza, że będzie się zdrowo odżywiać.. Drugi – emocjonalny element kształtuje preferencje jednostki i dotyczy odczuć, jakie się pojawiają podczas spożywania posiłku.. Niektóre potrawy wywołują u nas radość, zadowolenie, przyjemność i mamy z nimi pozytywne skojarzenia.. Inne kojarzą nam się źle i nie chcemy wracać ponownie do określonych smaków.. Na ostatni element – behawioralny, składa się stosunek emocjonalny oraz wiedza i oznacza kierunek, w którym postawy zmierzają.. Wyróżnia się również postawy ambiwalentne, jak wtedy, gdy jednostka na widok ciastka myśli, że jednocześnie jest smaczne, ale niezdrowe.

Zmiana postaw jest bardzo ważnym aspektem w życiu każdej jednostki.. W przypadku osób starszych jest to o tyle ważne, że ich sposób odżywiania bardzo często charakteryzuje się nieprzestrzeganiem zalecanej ilości posiłków, nadmiernym dosalaniem i podjadaniem.. Dieta jest monotonna, uboga w owoce, warzywa, produkty zbożowe z pełnego przemiału, mleczne, brakuje także w jadłospisie ryb i roślin strączkowych.. Jednocześnie dużo jest posiłków składających się z potraw mięsnych, tłuszczów, cukrów i soli, a więc żywności o dużej gęstości energetycznej i małej wartości odżywczej.. Konsekwencją takiego stylu żywienia jest zbyt wysoka wartość energetyczna przyjmowanych pokarmów oraz wysoki poziom cholesterolu i tłuszczu w diecie.. Takie nawyki żywieniowe i postawy są związane z występowaniem licznych chorób, przyjmowaniem leków, ograniczeniami pokarmowymi, poziomem wiedzy żywieniowej, miejscem zamieszkania (wieś, miasteczko).. Organizm się zmienia, nie jest już tak sprawny, więc pojawiają się trudności z robieniem zakupów i przygotowywaniem posiłków, ale także z gryzieniem oraz żuciem.. Najważniejszym i najistotniejszym czynnikiem wpływającym na sposób odżywiania seniorów jest ich sytuacja ekonomiczna, która jak wiemy, nie jest najlepsza.. Niesie ze sobą zatem liczne negatywne konsekwencje, w tym ubogą w produkty odżywcze dietę.

Przez nieuchronne zmiany zachodzące w ciele, które często osoby starsze nie akceptują, zauważa się niechęć do przygotowywania wyszukanych potraw i brak zainteresowania potrawami, których nie znają.. Ponadto duże spożycie mięsa i tłustego jedzenia, cukrów, a mało ryb, roślin strączkowych jest związane z nieprawidłowo wykształconymi nawykami w dzieciństwie, które były utrwalane przez lata.. Jest to ważne, ponieważ badania pokazują, że osoby, które w dzieciństwie spożywały dużo warzyw, utrzymywały tę tendencję przez lata, a ich dieta charakteryzowała się wysokim wskaźnikiem zdrowego odżywiania.. Mimo że osoby starsze prowadzą zazwyczaj bardzo unormowany tryb życia, ze względu chociażby na brak aktywności zawodowej, to i tak rezygnują z przygotowywania pracochłonnych posiłków.. Powyższy, negatywny obraz postaw względem zdrowego żywienia nie dotyczy każdego seniora.. Coraz częściej badania wskazują na zmiany, jakie zachodzą w świadomości osób starszych.. Wybierając produkty spożywcze dbają o to, aby były one zdrowe – bogate w witaminy i minerały, a nie tylko smaczne.. Eliminują z jadłospisu pożywienie, które może przyczynić się do podwyższenia cholesterolu, unikają żywności wysokoprzetworzonej i zwracają uwagę na to, aby produkty były dobrej jakości i świeże.. Starają się spożywać posiłki regularnie, które dodatkowo są bogate w substancje odżywcze.. Na postawy żywieniowe wpływ ma wiele czynników, takich jak stan zdrowia, wiedza, wykształcenie, miejsce zamieszkania i sytuacja ekonomiczna.. Poszerzanie wiedzy i uświadamianie osób starszych w zakresie zdrowego odżywiania jest bardzo istotne, ponieważ może wpłynąć na zmianę postaw i tym samym utrwalonych nawyków żywieniowych.. Informacje o postawach seniorów do żywienia mogą stanowić punkt wyjścia i być źródłem w edukacji prozdrowotnej oraz pomóc w opracowaniu strategii działań, które wpłyną pozytywnie na nawyki osób starszych.. Przeczytaj także nasz artykuł na temat braku apetytu u osoby starszej!