Hipokaliemia: charakterystyczne oznaki, czynniki ryzyka, powikłania oraz optymalne stężenie potasu w organizmie
Mia Hoffmann
2026-05-19
4 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
242
Potas, obok sodu, pełni fundamentalną rolę wśród elektrolitów niezbędnych do utrzymania homeostazy organizmu, regulując m.in. równowagę kwasowo-zasadową, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe oraz ciśnienie krwi. Jego chroniczny niedobór – często bagatelizowany lub mylnie interpretowany jako przemęczenie – może prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca, osłabienia mięśni szkieletowych, a w skrajnych przypadkach nawet do nagłego zatrzymania krążenia. Rosnąca częstość występowania hipokaliemii w populacjach o niezbilansowanej diecie lub stosujących niektóre leki moczopędne stanowi istotny problem zdrowia publicznego, wymagający zwiększonej świadomości zarówno wśród pacjentów, jak i personelu medycznego.
Potas w organizmie – norma
Prawie 90% potasu znajduje się wewnątrz komórek, a 8% zmagazynowana jest w kościach.. Pierwiastek ten jest również składnikiem soku trawiennego.. Odpowiada on za regulację gospodarki wodnej organizmu, a więc ciśnienia wewnątrzkomórkowego osmotycznego, a także czynności mięśni i nerwów, wpływa również na równowagę kwasowo-zasadową.. Dodatkowo warto wspomnieć, iż jest on niezbędny do aktywacji wielu enzymów.. Norma spożycia potasu wynosi 4700 mg, co oznacza, że w diecie każdego człowieka powinno znaleźć się co najmniej tyle tego makroelementu.. Stężenie tegoż pierwiastka w organizmie zdrowego człowieka powinno znajdować się na poziomie 3, 5–5mmol/l.. Najwięcej znajdziemy go w produktach takich jak warzywa strączkowe, soja, orzechy, ziemniaki, ryby, pomidory i ich przetwory, banany i porzeczki, a także mięso i produkty zbożowe z całego ziarna.
Niedobór potasu
Niedobór potasu, a więc inaczej mówiąc hipokaliemia w organizmie raczej rzadko się zdarza i nie występuje u osób stosujących racjonalną i dobrze zbilansowaną dietę.. Stan ten ma miejsce, kiedy stężenie potasu w organizmie spadnie poniżej 3, 5 mmol/l krwi, gdzie normalnie jego ilość znajduje się na poziomie 3, 5 – 5 mmol/l.. Zwykle jego ilość pobierana z pożywieniem znacznie przewyższa zapotrzebowanie.. Niebezpieczeństwo pojawia się w przypadku stosowania mało urozmaiconej diety, niektórych leków czy patologii związanych z nieprawidłowym funkcjonowaniem narządów lub nawet całych układów.
Niedobór potasu – objawy
Do najważniejszych objawów niedoboru potasu zalicza się m.. in. Upośledzenie funkcji ośrodkowego układu nerwowego czy zwiotczenie mięśni szkieletowych.. O wiele groźniejszy w skutkach jest występujący w efekcie tegoż stanu paraliż mięśni gładkich, co prowadzi do uporczywych zaparć.. Bardzo często obserwowane są zaburzenia rytmu serca, pojawienie się trądziku czy wysypek, a nawet suchej skóry może świadczyć o występowaniu niedoboru.. Osoby cierpiące na opisywane schorzenie skarżą się na szybkie męczenie, a także bezsenność.. Odczuwają one zwykle niepokój i napięcie nerwowe, a relaksacja jest dla nich nie lada wyzwaniem.. U kobiet w okresie menopauzalnym, kiedy pojawiają się problemy z tolerancją gorąca, a także fale gorąca, także istnieje ryzyko wystąpienia przypadłości.
Niedobór potasu – przyczyny
Najczęściej niedobór potasu pojawia się w następstwie przebytej biegunki.. Dodatkowo wzmożona potliwość, np.. Związana z chorobą może doprowadzić do tegoż stanu, gdyż makroelement ten wydzielany jest nie tylko z moczem, ale także z potem.. W związku z usuwaniem tegoż pierwiastka przez układ moczowy, stosowanie leków moczopędnych należy do jednych z przyczyn występowania schorzenia.. Ponadto zarówno stosowanie głodówki, jak i wymioty predysponują do wystąpienia niedoboru.. Ważne jest to, że osoby cierpiące na jadłowstręt psychiczny i inne choroby przebiegające z wyniszczeniem (anoreksja) są bardziej narażone na wystąpienie przypadłości.. Wydalanie potasu z organizmu wzmagane jest przez kawę, alkohol, jak również leki przeczyszczające.. Jednym z winowajców jest również kwas mlekowy i pirogronowy, które w wyniku gromadzenia w tkankach doprowadzają do zakwaszenia i tym samym usuwania potasu z komórki.
Niedobór potasu – skutki
Skutki niedoboru potasu mogą być niebezpieczne dla zdrowia, a nawet życia pacjenta.. Z racji, iż jest on niezbędny do utrzymania równowagi w naszych komórkach, a także prawidłowego funkcjonowania wielu układów, przede wszystkim nerwowego.. Dochodzi wówczas do osłabienia utlenienia komórkowego, a także upośledzenia pobudliwości nerwowo-mięśniowej.. Pojawia się również kurczliwość mięśni, jak również uszkodzenia i osłabienia mięśnia sercowego.. W konsekwencji rozwijać może się arytmia i może dojść do zatrzymania czynności serca.. Podsumowując potas, a więc jeden z niezbędnych do życia elektrolitów znajduje się w wielu produktach spożywczych.. Doprowadzenie do niedoboru tegoż pierwiastka w surowicy krwi jest stosunkowo proste i może nastąpić przy długotrwałej biegunce, wymiotach, chorobach przebiegających z wyniszczeniem czy u kobiet cierpiących na menopauzę.. Skutki tego stanu są niepokojące, a w konsekwencji prowadzą do zaburzeń w układzie sercowo-naczyniowym i związanych z tym schorzeń serca.. Badania poziomu elektrolitów są równie powszechne i dostępne jak morfologia krwi, zatem warto zadbać o swoje zdrowie i sprawdzić stężenie potasu we krwi już dziś!
Tagi
