Kwas elagowy – profil bioaktywny, źródła pokarmowe oraz potencjał przeciwnowotworowy i przeciwdrobnoustrojowy w kontekście zdrowia układu pokarmowego
Emilia Szymańska
2026-03-24
3 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
219
Naukowo udokumentowane korzyści płynące ze spożywania owoców takich jak maliny, truskawki, granat czy orzechy włączają w swoje spektrum obecność kwasu elagowego – polifenolu o udowodnionym działaniu przeciwnowotworowym, przeciwutleniającym oraz zdolności do modulowania patogennych szczepów bakteryjnych, w tym *Helicobacter pylori*. Przekonaj się, które produkty spożywcze stanowią najbogatsze źródło tego związku i jak jego regularne przyjmowanie może wspierać profilaktykę chorób cywilizacyjnych!
Kwas elagowy
Kwas elagowy występuje zarówno w postaci wolnej, jak i związanej estrowo z glukozą, tworząc tzw.. elagotaniny. Są one rozkładane w jelicie cienkim do kwasu elagowego, a jego metabolity są wydalane wraz z moczem i kałem [1].
Kwas elagowy – właściwości
Z dostępnych danych wynika, że kwas elagowy wykazuje działanie antyoksydacyjne, przeciwzapalne, przeciwnowotworowe i antymutagenne.. Wpływa też korzystnie na profil lipidowy oraz nadciśnienie tętnicze.. Badania wskazują, że kwas elegowy znajdujący się w orzechach włoskich (Juglans regia L.. ) charakteryzuje się działaniem przeciwzapalnym, zatem spożywanie tych przekąsek może być związane z profilaktyką chorób układu krążenia.. W tych samych badaniach stwierdzono, że orzechy włoskie, będące źródłem kwasu elagowego, mają korzystny wpływ na stan kości oraz profilaktykę osteoporozy [3].. Elagotaniny wykazują właściwości antydrobnoustrojowe, wobec m.. in. Bakterii antybiotyko-opornych Staphylococcus aureus.. Hamujący efekt zaobserwowano w stosunku do m.. in. Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae i Pseudomonas aeruginosa, a także, co istotne, wobec Helicobacter pyroli.. Bogate w elagotaniny maliny moroszki, maliny i truskawki przejawiły działanie hamujące w stosunku do Candida albicans i C ampylobacter jejuni [4].
Kwas elagowy – występowanie
Znaczne ilości kwasu elagowego występują w owocach jagodowych, takich jak truskawki, maliny, jeżyny, żurawina, winogrona, granaty oraz orzechy włoskie.. Białe owoce winogron odmiany Muscadine zawierały w skórce 879 –1620 mg/kg kwasu elagowego, z kolei ciemne 592–1900 mg/kg.. Mniejsze ilości odnotowano w miąższu.. Jeśli chodzi o sok, zdecydowanie lepiej wypadły owoce białe [1, 2].. Podczas badania zawartości kwasu elagowego w produktach zauważono, że różniła się ona w zależności od badanej części rośliny.. Pestki malin zawierały 87, 5% kwasu elagowego, z kolei pulpa – 12, 2%.. Dodatkowo zaobserwowano, że największa zawartość kwasu elagowego znajduje się w owocach liofilizowanych.. Co ciekawe, wraz ze wzrostem dojrzałości owoców zawartość kwasu elagowego malała [1, 2].. Warto zwrócić uwagę na wpływ procesów technologicznych.. Przechowywanie malin i truskawek w temperaturze 20°C spowodowało spadek zawartości kwasu elagowego o ok.. 30 – 40% [1].. Tabela 1. Zawartość kwasu elagowego w wybranych produktach na podstawie dostępnych źródeł.. Produkt Zawartość kwasu elagowego w μg/g truskawki 630 maliny 1500 jeżyny 1500 orzechy włoskie 590 orzesznik jadalny 330 żurawina 120.
Kwas elagowy – działanie przeciwnowotworowe
Wykazano, że kwas elagowy hamuje aktywność niektórych związków chemicznych, które są uznane za rakotwórcze, m.. in. Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, nitrozoaminy, heterocykliczne aminy aromatyczne.. Mechanizm działania przeciwnowotworowego wynika z likwidacji wolnych rodników, inaktywacji kancerogenów, zmniejszenia częstotliwości pojawienia się mutacji, redukcji peroksydacji lipidów.. Jak wskazuje literatura, kwas elagowy działa na wszystkich etapach rozwoju nowotworów.. Wyniki badań dostarczają nam informacji o hamującym działaniu kwasu elagowego w stężeniu 1 – 100 μmol/l na komórki nowotworów okrężnicy, piersi, prostaty, wątroby i przełyku [7, 8, 9].. Inne badania mówią o korzystnym działaniu na komórki nowotworów trzustki w stężeniu 10 – 50 mmol/l [10].. Jak wynika z przedstawionych powyżej informacji, kwas elagowy pełni w diecie rolę prozdrowotną.. Brak jest zdefiniowanych konkretnych dawek tego związku, które powinny być dostarczane z dietą bądź też w postaci suplementów.. Wiemy, że koncentruje się on głównie w skórce owoców oraz w pestkach.. Znamy też źródła pokarmowe, w których się znajduje, zatem nic nie stoi na przeszkodzie, by nasz codzienny jadłospis wzbogacić w jego źródła.. Owoce jagodowe, orzechy czy żurawina mogą być doskonałym dodatkiem do wielu dań.
Tagi
