Lawenda w kuchni: właściwości, praktyczne zastosowania i sprawdzone przepisy kulinarne
Laura Schneider
2026-03-15
4 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
249
W obrębie rodzaju lawenda wyróżnia się ponad czterdzieści odmian botanicznych, których kwiatostany prezentują zróżnicowaną paletę barw — od delikatnych odcieni fioletu po intensywne, głębokie błękity. Każda z tych odmian charakteryzuje się niepowtarzalnym buketem zapachowym, co sprawia, że roślina ta cieszy się uznaniem nie tylko ze względu na walory dekoracyjne, ale również dzięki swoim udokumentowanym właściwościom leczniczym oraz zdolności do produkcji wysokiej jakości miodu pszczelego. Ekstrakty eteryczne pozyskiwane z lawendy, zwłaszcza olejek lawendowy, zajmują czołowe miejsce w dziedzinie aromaterapii, znajdując również szerokie zastosowanie w przemyśle kosmetycznym jako składnik produktów pielęgnacyjnych i relaksacyjnych. Niemniej jednak to właśnie liście, kwiaty oraz pędy tej rośliny zyskały szczególną estymację w świecie kulinarnym, gdzie docenia się ich subtelny smak oraz korzystny wpływ na organizm ludzki, potwierdzony zarówno tradycyjnymi praktykami, jak i współczesnymi badaniami naukowymi.
Lawenda
Lawenda – (łac.. L avandula) jest silnie rozgałęzionym półkrzewem z rodziny wargowych.. Surowiec na olejek eteryczny jest najczęściej pozyskiwany z gatunku Lavandula angustifolia Miller (Lawenda wąskolistna) i Lavandula intermedia Loisel.. Kwiat zawiera ok. 3% olejku eterycznego, 12% fenolokwasów, a także kwas ursolowy i oleanolowy (triterpeny), ponadto kumaryny, antocyjany, garbniki, flawonoidy i fitosterole.. Lawendę uprawia się na glebach lżejszych, wapiennych i stanowiskowych.. Kwitnie w miesiącach od czerwca do września.. Przyprawę stanowią wysuszone liście o nieco gorzkim smaku i silnym zapachu, które zbiera się na początku maja, a następnie suszy w cieniu.. Do gotowania stosuje się również kwiaty, które są bardziej aromatyczne od liści.. Kwiatostany lawendy zbiera się przed całkowitym otwarciem, gdyż później bardzo szybko tracą swój aromat.. Roślina ta charakteryzuje się silnym, perfumowanym zapachem, a także intensywnym gorzkawo-aromatycznym smakiem, przypominającym nieco rozmaryn.
Lawenda – właściwości
Oprócz niepowtarzalnych walorów smakowo-zapachowych, lawenda posiada szereg działań fitofarmakologicznych.. Charakteryzuje się właściwościami uspakajającymi, nasennymi i rozluźniającymi.. Ponadto działa żółciopędnie, moczopędnie i rozkurczowo.. Pijąc napary z kwiatów lawendy, które rozluźniają mięśnie, można złagodzić np.. Bóle miesiączkowe i brzucha.. Lawenda pobudza trawienie i wydzielanie soków trawiennych, łagodzi kolki i wzdęcia, a także przyśpiesza ruchy perystaltyczne jelit.. Można ją stosować w leczeniu zaparć i dolegliwości powodowanych niestrawnością.. Dobroczynny wpływ na układ pokarmowy ma napar z kwiatów lawendy, ale można dodawać do potraw również listki.. Olejki i napary działają przeciwbólowo i przeciwzapalnie.. Lawendę śmiało można stosować w leczeniu zapalenia gardła, zatok, oskrzeli czy migdałków (tutaj doskonale sprawdzają się inhalacje przy użyciu olejku).. Istnieje również wiele innych ziół, które pomogą ci w stanach zapalnych.. Ważne Wskazania do stosowania lawendy: nerwice, stany lękowe, stres, bezsenność zaburzenia trawienia, zaburzenia miesiączkowania, infekcje układu oddechowego, pokarmowego, problemy skórne.
Lawenda – zastosowanie
Lawenda znalazła zastosowanie głównie w kuchni francuskiej, hiszpańskiej i włoskiej.. Ze względu na intensywny zapach należy używać ją w niewielkich ilościach.. Kilka pędów lawendy można użyć np.. Do pieczeni baraniej, mięsa duszonego z warzywami zupy rybnej czy do galarety z ryb.. Lawenda świetnie pasuje do dań z grilla.. Bywa ona również dodatkiem do mieszanek przyprawowych, najpopularniejsza z nich to „Herbes de Provances”, w której skład wchodzą: lawenda, bazylia, cząber, tymianek, lebiodka, hyzop.. Ważne Nie należy stosować lawendy z rozmarynem.. Świeżo pokrojone liście doskonale nadają się do sałatek warzywnych, sosów, win czy octów winnych.. Ekstrakt z olejku lawendowego wykorzystuje się do nadawania smaku słodyczom, gumie do żucia, żelatynie i budyniom.. Można samodzielnie przyrządzić cukier lawendowy, który później świetnie nadaje się do wszelkiego rodzaju wypieków i lodów nadając im niesamowity zapach.. Wystarczy szczelnie zamknąć słoik z cukrem i kilkoma główkami suszonej lawendy.. Znany jest również prowansalski miód lawendowy, który charakteryzuje się bursztynową barwą i delikatnym aromatem.. Stosowany jest jako doskonały dodatek do ciepłych napojów, może zastąpić słodzik lub biały cukier.
Lawenda – przepisy
Przepis na lody lawendowe z białą czekoladą Składniki: 500 ml śmietany kremówki 2 żółtka 90 g drobnego cukru 100 g białej czekolady łyżeczka suszonych kwiatów lawendy Sposób przyrządzania: Do rondelka wlać kremówkę, wsypać lawendę.. Podgrzewać do wrzenia.. Następnie przecedzić na drobnym sitku, aby pozbyć się resztek kwiatów.. Ostudzić i chłodzić najlepiej przez całą noc.. Nastawić dwa garnki na kąpiel wodną.. W jednym garnku należy utrzeć żółtka z cukrem na puszysty, jasny krem.. W drugim garnku rozpuścić czekoladę z kilkoma łyżkami śmietanki lawendowej.. Ostudzić.. Resztę śmietanki ubić mikserem do uzyskania gęstej i półsztywnej konsystencji.. Dodać krem jajeczny i ostudzoną czekoladę, wymieszać wszystko dokładnie mikserem.. Masę wlać do maszynki do lodów, kręcić do uzyskania puszystych kremowych lodów.. Rozwiń
Przepis na ser camembert z lawendą Składniki: 1 camembert 3–4 garści rukoli olej z orzechów laskowych oliwa z oliwek płynny miód malinowy szczypta suszonych kwiatów lawendy 3–4 igiełki świeżego rozmarynu Sposób przyrządania: Rozgrzać piekarnik do 180°C.. Brytfankę skropić oliwą, położyć ser camembert, skropić go delikatnie olejem orzechowym, polać ok.. 3/4 łyżeczki miodu i posypać lawendą.. Położyć igiełki rozmarynu i wstawić do nagrzanego piekarnika.. Piec ok. 5–10 min w zależności od wielkości krążka.. Gdy ser będzie miękki i zacznie wypływać należy go wyjąć.. W trakcie pieczenia umyć i dokładnie osuszyć rukolę.. Wyłożyć na duży talerz.. Upieczony ser wyłożyć na rukolę, skropić delikatnie olejem orzechowym ser.. Podawać na ciepło z oliwą i ewentualnie dodatkową porcją miodu.. Rozwiń.
Tagi
