Kąpiel w lodowatej wodzie – czy jest zdrowa i bezpieczna dla ciała?

Geneza morsowania sięga korzeni medycyny fizykalnej, której początki datuje się na czasy antyczne. Już Hipokrates z Kos – uznany za jednego z ojców medycyny – zalecał terapeutyczne zastosowanie zimnej wody w przypadkach bólu, obrzęków, krwotoków oraz stanów gorączkowych. W XVI wieku polscy badacze, w tym Józef Strusiowski oraz Wojciech Oczko, propagowali dobroczynne działanie zimnych kąpieli w terapii schorzeń reumatycznych. Podczas kampanii napoleońskich lekarze wojskowi wykorzystywali okłady ze śniegu i lodu jako metodę wspomagającą amputacje kończyn. Pod koniec XVIII wieku nastąpił rozkwit kąpieli morskich – okres ten zaznaczył się wynalezieniem pierwszego stroju kąpielowego oraz urządzenia ułatwiającego wejście do wody. Powstały również pierwsze uzdrowiska, gdzie propagowano korzyści płynące z kontaktu z zimną wodą morską. Współczesna medycyna rozwinęła te praktyki, wprowadzając krioterapię (krótkotrwałe działanie skrajnie niskich temperatur) oraz kriochirurgię (precyzyjne usuwanie zmian skórnych za pomocą mrozu). Zimno odgrywa też kluczową rolę w diagnostyce laboratoryjnej, umożliwiając długotrwałe przechowywanie próbek biologicznych. Pomimo postępu technologicznego, tradycja zimowych kąpieli – zwana w Polsce *morsowaniem* – nadal cieszy się popularnością. Polega ona na krótkim zanurzeniu w wodzie o temperaturze 8–12°C (niektórzy praktykują kąpiele w wodzie poniżej 4°C) i jest uprawiana od późnej jesieni do wczesnej wiosny. Według badań ankietowych przeprowadzonych przez P. Kaniewską i L. Ossowską (2021) na grupie ponad 400 osób, głównym motywatorem do morsowania była chęć wypróbowania innowacyjnej formy aktywności prozdrowotnej (221 respondentów), a następnie: testowanie własnych granic (192 odpowiedzi) oraz dążenie do poprawy kondycji fizycznej lub wyglądu (164 odpowiedzi).