Hipomagnezemia – jak rozpoznać, jakie niesie zagrożenia i w jaki sposób skutecznie wyrównać poziom magnezu w organizmie?
Wojciech Wiśniewski
2026-05-19
3 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
284
Magnez pełni kluczową rolę w utrzymaniu homeostazy organizmu, wpływając na funkcjonowanie układu nerwowego, mięśniowego oraz kostnego. Badania wskazują, że jego chroniczny niedobór może sprzyjać rozwojowi zmian degeneracyjnych w naczyniach krwionośnych, obniżać gęstość mineralną kości, a nawet zwiększać predyspozycję do transformacji nowotworowych. Odpowiednio zbilansowana dieta – uwzględniająca zarówno produkty bogate w antynutrienty hamujące absorpcję magnezu, jak i te wspomagające jego przyswajalność – stanowi fundament profilaktyki. W niniejszym artykule przedstawiamy kompleksową analizę roli magnezu, mechanizmów jego deficytu oraz praktyczne wskazówki dotyczące suplementacji i modyfikacji żywieniowych.
Niedobór magnezu
Magnez jest, obok potasu, najważniejszym kationem wewnątrzkomórkowym.. Szacuje się, że jego znaczna większość (50 – 60%) magazynowana jest w kościach, natomiast 40 – 45% w tkankach miękkich.. Jest całkowicie niezbędny do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu.. Okazuje się, że jest on aktywatorem ponad 300 enzymów.. Ponadto niezbędny jest do biosyntezy oraz utrzymania struktury kwasów nukleinowych (składnik DNA), a także zapewnia dostarczenie energii do mięśni.. Ze względu na to, że wchłaniany jest głównie w jelicie cienkim, wszelkie choroby przewodu pokarmowego przebiegające z upośledzeniem wchłaniania, mogą powodować jego niedobór.. Dodatkowo dieta obfitująca w tłuszcz, szczawiany (szpinak, szczaw), taniny (herbaty) i fityniany (pieczywo) pogarsza przyswajanie magnezu pochodzącego z pożywienia.. Niedobór najczęściej diagnozowany jest w wyniku diety dostarczającej małą ilość magnez, ale również w efekcie przewlekłych biegunek czy u diabetyków, alkoholików oraz pacjentów zażywających diuretyki.. Nadmierny stres skutkuje wydzielaniem dużej ilości pierwiastka, zatem to również może być przyczyną przypadłości.
Objawy niedoboru magnezu
Ma tutaj znaczenie miejsce regulacji poziomu pierwiastka w ustroju, a więc nerki.. Jednym z początkowych i oczywistych objawów niedoboru magnezu jest spadek jego wydalania wraz z moczem.. Dodatkowo w niektórych przewlekłych przypadkach, kiedy stan ten prowadzi do usuwania nadmiernej ilości wapnia z ustroju, pojawia się tężyczka, a więc choroba polegająca na chronicznym odczuwaniu bolesnych skurczy mięśniowych.. Przypadłość ta objawia się często zaburzeniami pracy serca i ogólną nadpobudliwością.. Obserwowane są zwykle drgawki oraz zaburzenia w zachowywaniu się czy nawet niedokrwistość, która spowodowana jest uszkodzeniem błon komórkowych erytrocytów.. Skraca to znacznie przeżywalność krwinek czerwonych.. Odporność organizmu ulega znacznemu pogorszeniu, a złamania stają się częstsze w wyniku zwiększenia ich kruchości.. W celu polepszenia samopoczucia warto zadbać o wykluczenie z diety produktów upośledzających wchłanianie pierwiastka.
Skutki niedoboru magnezu
Przewlekły niedobór magnezu, ze względu na jego istotne funkcje w organizmie, wiąże się ze zwiększoną zapadalnością na nowotwory.. Dodatkowo grozić może zwiększonym stężeniem wolnych kwasów tłuszczowych i cholesterolu w osoczu.. Jednocześnie znacząco wzrasta podatność na zmiany arteriosklerotyczne.. W wyniku zwiększonej przepuszczalności błon komórkowych dochodzi do nadmiernego kumulowania sodu oraz wapnia, z równoczesnym zwiększonym usuwaniem potasu w komórkach.. W efekcie przewodzenie impulsów ulega zaburzeniu, co prowadzi do wzrostu kurczliwości włókien mięśniowych, zarówno prążkowanych, jak i gładkich.. Następstwem takiego stanu jest arytmia, przyspieszona akcja serca czy zwiększenie wrażliwości na niedokrwienie, niedotlenienie czy nadciśnienie naczyń.. Co ciekawe, według ostatnich doniesień stan ten przyczynia się do zmniejszenia resorpcji kości, a także zwiększenia wydalania wapnia, co daje objawy podobne do tych, wynikających z niedoboru wapnia.
Jak uzupełnić niedobór magnezu?
Oczywiście najlepszym i właściwie jedynym sposobem jest włączenie diety bogatej w ten pierwiastek.. Do bogatych źródeł zaliczyć można m.. in. Kakao (oczywiście proszek prawdziwy, zawierający jak największy procent kakao, a nie napój kakaowy składający się głównie z cukru), kaszę gryczaną, orzechy, groch oraz fasolę, a nawet płatki owsiane, brązowy ryż czy pełnoziarniste produkty zbożowe.. Istnieją także związki, które usprawniają proces wchłaniania makroelementu w jelicie cienkim.. W celu polepszenia przyswajalności magnezu warto spożywać produkty go zawierające wraz z tymi zawierającymi białko czy laktozę.. Podsumowując magnez jest pierwiastkiem niezbędnym dla prawidłowej budowy DNA czy aktywacji ponad 300 enzymów koniecznych dla prawidłowego funkcjonowania całego organizmu.. Pamiętajmy, że w celu zarówno zapobiegania, jak i leczenia niezbędna jest prawidłowa dieta.. Skutki tegoż stanu są przerażające, a wystarczy tak niewiele, by uniknąć jego niedoboru.
Tagi
