Niedostrzeżony przez długi czas diabetes może wywołać poważne, przewlekłe powikłania, których większość pacjentów nie zdaje sobie sprawy. Nieprawidłowe funkcjonowanie organizmu jest jego konsekwencją, podczas gdy odpowiednie leczenie i kontrola medyczna znacznie zmniejszają ryzyko powikłań.
Powikłania cukrzycy
Prawdopodobieństwo powstania powikłań jest zależne przede wszystkim od kontroli metabolicznej cukrzycy.. Osoby, które mają wyrównaną cukrzycę, mogą być spokojniejsze, bo ryzyko ich wystąpienia jest znacznie mniejsze.. Wśród powikłań wyróżniamy przewlekłe (neuropatię cukrzycową: mononeuropatię, polineuropatię, neuropatię autonomiczną oraz zaburzenia złożone np.. Zespół stopy cukrzycowej) i ostre – zagrażające bezpośrednio życiu (śpiączka cukrzycowa: ketonowa, hiperglikemiczna, mleczanowa; śpiączka hipoglikemiczna).. Czynnikiem prowadzącym do przewlekłych powikłań jest uszkodzenie naczyń krwionośnych: mikroangiopatia, która dotyczy drobnych naczyń i naczyń włosowatych, a także makroangiopatia mogąca doprowadzić do miażdżycy naczyń o średniej i dużej średnicy.. Mikroangiopatia prowadzi m. in. Do uszkodzenia narządu wzroku, nerek, włókien nerwowych, choroby niedokrwiennej serca oraz zawału mięśnia sercowego, zespołu stopy cukrzycowej czy udaru mózgu.. Zaburzenia wzroku, a konkretnie naczyń siatkówki – retinopatia cukrzycowa, zaćma, zmiany w obrębie naczyniówki.. Niestety może doprowadzić również do ślepoty.. Nefropatia cukrzycowa, czyli uszkodzenie funkcji nerek prowadzi do ich niewydolności i doprowadza do leczenia dializami bądź nawet do przeszczepu.. Uszkodzenie włókien nerwowych można podzielić na dwa schorzenia: neuropatie, czyli polineuropatię cukrzycową mającą charakter „rękawiczkowy” i „skarpetkowy”, objawiający się zaburzeniami czucia, uczuciem drętwienia, bólem bądź parzeniem dłoni oraz stóp i cukrzycową neuropatię autonomiczną układu nerwowego, której objawy uzależnione są od lokalizacji zmian, natomiast mogą obejmować m.. in. : zaburzenia pracy serca, nieprawidłowości ciśnienia tętniczego, zaburzenia pracy układu pokarmowego objawiające się głównie biegunkami, nieprawidłowości w oddawaniu moczu czy impotencja.. Makroangiopatia z kolei może skutkować chorobami układu sercowo-naczyniowego stanowiące nawet w 80% przyczynę śmierci osób zaliczających się do tej grupy.. Najpowszechniejszymi powikłaniami naczyniowymi u diabetyków są choroba niedokrwienna serca i zawał mięśnia sercowego, udar mózgu czy zespół stopy cukrzycowej – czyli zaburzenia ukrwienia i unerwienia stopy, które mogą doprowadzić do owrzodzeń oraz deformacji stopy.. Niestety bywa także, iż zaburzenie to jest na tyle rozległe, że prowadzi do martwicy, a dalej do amputacji jej części.. U cukrzyków możemy także zaobserwować spadek odporności bądź zmiany metaboliczne, gdzie charakterystyczną jest nabyta hiperlipidemia.. Kwasicę mleczanowa jest dość rzadkim powikłaniem cukrzycy i zazwyczaj dotyka osób w podeszłym wieku.. Oprócz przewlekłych powikłań także wyróżnić ich ostrą odmianę, w której najbardziej niebezpiecznym jest kwasica ketonowa.. Niedobór insuliny prowadzi do rozkładu tłuszczów i towarzyszącemu powstawaniu ciał ketonowych przechodzących do krwi i moczu diabetyka.. Kwasica ketonowa objawia się odwodnieniem, bólem brzucha, sennością czy głębokim i szybkim oddechem tzw.. Oddechem Kussmaula charakteryzującym się zapachem acetonu.. Może ona doprowadzić do wstrząsu, a nawet śpiączki, natomiast szybka interwencja lekarza może zapewnić całkowite wyleczenie.. Kwasica ketonowa jest charakterystyczna dla chorych na cukrzycę typu 1, którzy doprowadzili do całkowitego braku insuliny.. Obok kwasicy ketonowej wyróżniamy również kwasicę mleczanową, występującą dość rzadko i zazwyczaj dotykającą osób w podeszłym wieku.. Wywołują ją m.. in. : infekcje, nagłe zaburzenia w funkcjonowaniu układu krążenia, układu pokarmowego, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby lub leki np.. Pochodne biguanidów.. Rokowanie dość często jest bardzo poważne i niestety zazwyczaj nie udaje się uratować pacjenta.. Chorzy na cukrzycę mają wzmożoną podatności na choroby.. Rozpoznano u nich występowanie większego ryzyka zgonów na zapalenie płuc i grypę.. Wymienić można również śpiączkę hiperglikemiczną (hipermolalną, osmotyczną), która powoduje utratę przytomności w wyniku podwyższonej hiperglikemii, ale bez towarzyszącej jej kwasicy ketonowej.. Najczęściej spotkamy ją u osób starszych chorujących na cukrzycę, a jej przyczyny należy szukać w infekcjach, zawałach serca czy udarach mózgu.. Pierwszymi objawami są osłabienie, nasilenie pragnienia i zwiększenie ilości oddawanego moczu.. W następnej kolejności często towarzyszy niewydolność układu krążenia, nerek i zaburzenia w obrębie centralnego układu nerwowego przybierając postać śpiączki.. Jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia, natomiast rokowanie jest poważniejsze niż w śpiączce ketonowej.. Ostrym powikłaniem jest także hipoglikemia, która pojawia się u chorych, leczących się insuliną bądź środkami doustnymi mającymi na celu zwiększenie wydzielania insuliny.. Zazwyczaj ujawnia się po zażyciu złej dawki leku, niestrawieniu posiłku z lekami, które były przyjmowane bądź nieprzyjmowaniu posiłku w ogóle lub po wysiłku fizycznym, po którym nie został wyrównany poziom glukozy we krwi.. Zbyt niskie stężenie glukozy może powodować poty, niepokój, pobudzenie, dreszcze czy głód, lecz może powodować również utratę przytomności, śpiączkę bądź drgawki, w przypadku których niezbędna jest hospitalizacja.. Chorzy na cukrzycę są w stanie wcześnie rozpoznać objawy hipoglikemii, a w rezultacie mogą skutecznie jej zapobiegać, jedząc lub pijąc równoważnik co najmniej 10 – 20 g glukozy w postaci cukru, cukierków lub napoju słodzonego.. Natomiast w przypadku kiedy chory nie jest w stanie przyjąć glukozy, należy domięśniowo podać glukagon, który zazwyczaj jest w podręcznym zestawie chorego.. Glukagon powoduje uwolnienie glukozy z zapasów glikogenu znajdującego się w wątrobie, natomiast metoda ta okazuje się nieefektywna w przypadku, gdy glikogen został już wcześniej zużyty choćby przy wcześniejszym zastosowaniu glukagonu.
Rozpocząłeś czytanie artykułu PRO
Możesz zapoznać się z pierwszym rozdziałem. Aby przeczytać cały artykuł i odblokować pełną treść, przejdź do konta PRO.