Zaburzenia zachowania - przyprawa XXI wieku
Lena Bauer
2026-03-25
7 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
58
Do niedawna, słowo 'uzależnienie' było przede wszystkim kojarzone z substancjami psychoaktywnymi - mówiono dużo o uzależnieniu od alkoholu i narkotyków jako istotnych problemów medyczno-społecznych. Niestety, tak jest - zaburzenia zachowania mogą wywrzeć bardzo destruktywny wpływ na nasze życie, a często są rozpoznawane i reagowane na zbyt późno, pomniejszane lub nawet akceptowane i wspierane przez otoczenie. Czy naprawdę możliwe jest, że rutynowa, codzienna czynność może stać się uzależnieniem? Jednak XXI wiek przyniósł nam nowe wyzwania - coraz więcej, nawet bardzo młodych osób, walczy z uzależnieniem od internetu, telefonu komórkowego, gier komputerowych, zakupów...
Czym są uzależnienia od zachowań – definicja, mechanizmy i kryteria diagnostyczne
Uzależnienia behawioralne to zaburzenia polegające na niekontrolowanym, przymusowym powtarzaniu określonych działań, które dostarczają chwilowej gratyfikacji – od uczucia euforii po ulgę czy zaspokojenie emocjonalne. Do najczęściej spotykanych zalicza się uzależnienia od technologii (internet, smartfony, gry wideo, media społecznościowe), ale także od hazardu, kompulsywnych zakupów, objadania się, seksu czy nadmiernej pracy. Choć poszczególne zachowania mogą wydawać się zupełnie odmienne – na przykład granie przez całą dobę w gry komputerowe versus niekontrolowane wydawanie pieniędzy – ich podłoże jest identyczne: mamy do czynienia z tym samym mechanizmem uzależnienia, niezależnie od konkretnej aktywności. Co więcej, lista potencjalnie uzależniających działań stale się wydłuża; specjaliści podkreślają, że każda czynność przynosząca natychmiastową nagrodę może – w sprzyjających okolicznościach – przekształcić się w nałóg. Jak więc odróżnić zwykłe upodobanie od patologicznego uzależnienia? Diagnoza opiera się na tych samych kryteriach co w przypadku uzależnień od substancji, takich jak alkohol czy narkotyki, obejmując m.in. utrata kontroli, występowanie objawów abstynencyjnych oraz kontynuowanie szkodliwych zachowań mimo widocznych negatywnych konsekwencji.
Rozpocząłeś czytanie artykułu PRO
Możesz zapoznać się z pierwszym rozdziałem. Aby przeczytać cały artykuł i odblokować pełną treść, przejdź do konta PRO.
