Stężenie glukozy w moczu – wartości referencyjne i odchylenia. Glukoza w moczu u kobiet w ciąży oraz u dzieci.
Mateusz Pawlak
2026-03-18
4 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
223
Analiza moczu stanowi kluczową technikę diagnostyczną, umożliwiającą identyfikację licznych schorzeń i zaburzeń metabolicznych. Obecność glukozy w moczu może świadczyć o istotnych problemach zdrowotnych, jednak w pewnych sytuacjach, jak np. w przypadku cukrzycy ciążowej, niewielka ilość cukru w moczu jest zjawiskiem naturalnym. Glukozuria może dotyczyć różnych grup populacji, w tym kobiet w ciąży oraz dzieci.
Cukier w moczu
Cukier w moczu może dotyczyć glukozy (glukozuria), fruktozy (fruktozuria), galaktozy (galaktozuria), laktozy (laktozuria) i pentoz (pentozuria), jednakże najczęściej obserwuje się glukozurię.. W prawidłowym moczu zdrowej osoby cukier nie występuje, ponieważ w procesie tworzenia moczu glukoza jest resorbowana w kanalikach nerkowych, jednakże w wyniku zmian patofizjologicznych może dochodzić do zaburzenia tego procesu.. Wyróżnia się 3 rodzaje glukozurii:
łagodna: jej przyczyną jest obniżenie progu nerkowego i maksymalnej resorpcji glukozy (typ a), obniżenie progu nerkowego z prawidłową resorpcją glukozy (typ b), całkowity brak resorpcji glukozy (typ c), glukozuria występująca w cukrzycy i cukrzycy ciężarnych, glukozuria w wyniku nieprawidłowego działania kanalików nerkowych (Zespół Fanconiego).. Cukromocz może pojawić się w wyniku zaburzeń hormonalnych (szczególnie w przypadku nadczynności kory nadnerczy), w chorobach wątroby, w guzach przysadki mózgowej, w uszkodzeniu kanalików proksymalnych nerek (glukozuria nerkowa), w wyniku działania niektórych leków oraz w cukrzycy i cukrzycy ciążowej.. Pojawienie się cukru w moczu jest wskazaniem do wykonania glikemii (pomiar stężenia glukozy we krwi).. Charakterystycznymi objawami cukromoczu jest częstomocz, uczucie pragnienia oraz wysychanie śluzówek [1].
Cukier w moczu – norma
W badaniu moczu jako normę przyjmuje się brak glukozy.. Pomimo tego, że zdrowe nerki fizjologicznie mogą wydalać niewielką ilość glukozy, jej śladowa ilość – poniżej 100 mg/dl glukozy, w moczu nie jest wykrywana ze względu na ograniczoną czułość laboratoryjnych pasków testowych.. Prawidłowa wartość progu nerkowego glikemii mieści się w przedziale 150–180 mg/dl [2].. W przypadku kobiet w ciąży wartość ta jest niższa (mniej niż 150 mg/dl), w związku z czym u kobiet w ciąży może występować fizjologiczna glukozuria.. Aby określić czy występuje cukier w moczu wykorzystuje się metody chemiczne bądź testy paskowe.. Po zamoczeniu w moczu paska nasyconego odczynnikami chemicznymi i odczekaniu kilkunastu sekund porównuje się barwę jaka na nim powstała ze wzorem podanym na opakowaniu.. W przypadku pasków testowych nie można określić ilości cukru w moczu, można natomiast w przybliżeniu odczytać wzrokowo jej stężenie według skali: ślad (+), małe stężenie (++), umiarkowane stężenie (+++), duże stężenie (++++) [3].
Cukier w moczu w ciąży
Glukozuria może występować u kobiet w ciąży, u których stężenie glukozy w surowicy jest prawidłowe.. Wynika to ze zwiększonego przesączania glukozy w cewkach proksymalnych w wyniku wzrostu GFR (wskaźnik filtracji kłębuszkowej).. Obecność niewielkiej ilości glukozy w moczu w trakcie ciąży jest spowodowana tym, iż nerki posiadają w tym czasie mniejszą zdolność filtrowania glukozy z moczem i jest to zjawisko w pełni fizjologiczne.. Szacuje się, iż występuje u 5 – 15 % kobiet ciężarnych.. Ilość usuwanej glukozy może wynosić od 1 do 10 gramów.. Glukozurii w ciąży nie należy jednak lekceważyć, ponieważ może to być pierwszym objawem cukrzycy ciążowej [4].
Cukier w moczu u dzieci
Jedną z najczęstszych przyczyn wystąpienia cukromoczu u dzieci jest pojawienie się cukrzycy.. U około 6% dzieci z asymptomatyczną glukozurią w przyszłości rozwija się cukrzyca typu 1.. Glukozuria u dzieci podobnie jak u dorosłych może wynikać również z nieprawidłowego funkcjonowania nerek, w którym to przypadku nie obserwuje się podwyższonego stężenia glukozy w surowicy [5].. Inne z przyczyn wystąpienia glukozurii u dzieci to czynniki stresogenne: infekcje, oparzenia, niedotlenienie, hipotermia, operacje, niski próg nerkowy, odwodnienie hiponatremiczne spowodowane biegunką i leki (penicylina, cefalosporyna, nitofurantoina, kortykosteroidy, kwas askorbinowy) [6].. W prawidłowym moczu cukier nie występuje.. Przekroczenie progu nerkowego (>180 mg/dl) prowadzi do glukozurii.. Pojawienie się cukromoczu może wiązać się z cukrzycą, zaburzeniami hormonalnymi, chorobami wątroby czy przyjmowaniem niektórych leków.. W cukrzycy ciążowej, w wyniku fizjologicznego obniżenia progu nerkowego, może pojawić się cukromocz, który powinien być poddany dalszej diagnostyce, podobnie jak glukozuria wykryta u dzieci.
