Skrzywienie szyi – dowiedz się więcej o tej jednostce chorobowej

Skrzywienie szyjne, znane również pod terminem medycznym *torticollis*, stanowi zaburzenie układu ruchu związane z nieprawidłowym napięciem lub skróceniem mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego (MMOS), prowadzącym do asymetrycznego ustawienia głowy. Patologia ta może występować zarówno po stronie prawej, jak i lewej, a jej klasyfikacja w praktyce lekarskiej obejmuje różnorodne kryteria podziału. Wśród nich wyróżnia się podział na postacie wrodzone – wynikające z nieprawidłowości rozwojowych płodu – oraz nabyte, których źródłem są urazy, stany zapalne czy zmiany zwyrodnieniowe. Alternatywny system klasyfikacji dzieli schorzenie ze względu na pierwotne podłoże: kostne (np. wady kręgów szyjnych) lub mięśniowe (np. włóknienie, skurcze).

Geneza kręczu szyjnego pozostaje ściśle powiązana z jego patomechanizmem oraz specyfiką danego podtypu klinicznego. Znaczna część przypadków tego schorzenia klasyfikowana jest jako idiopatyczna, co implikuje, że ich pierwotne źródło nadal nie zostało jednoznacznie zidentyfikowane przez współczesną medycynę. Wrodzone postacie o podłożu miogennym najczęściej wynikają z traumatycznych incydentów okołoporodowych, nieprawidłowej prezentacji płodu w macicy lub zaburzeń angiogenezy w obrębie unaczynienia mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego, co prowadzi do jego postępującej fibryzacji. Z kolei deformacje kostne w obrębie szyi rozwijają się na skutek wrodzonych anomalii szkieletowych bądź jako objaw zespołu Klippla-Feila. Z kolei nabytą postać kręczu determinują zupełnie odmienne czynniki patogenetyczne, wśród których dominują procesy zapalne lokalizujące się w strukturach anatomicznych szyi – takie jak ostre zapalenia migdałków podniebiennych czy reaktywne powiększenie regionalnych węzłów chłonnych – a także patologie wyrostka sutkowego. Nie mniej istotne są choroby układu ruchu, w szczególności zwyrodnieniowe dyskopatie odcinka szyjnego kręgosłupa oraz autoimmunologiczne schorzenia reumatyczne. Literatura specjalistyczna podkreśla również, że skrzywienie może być konsekwencją deficytów sensorycznych (np. wad wzroku lub słuchu), dysfunkcji neurologicznych, pierwotnych miopatii lub stanów prowadzących do hipotonii mięśniowej. Do katalogu potencjalnych przyczyn zalicza się również gwałtowne, niekontrolowane ruchy szyi (zarówno bierne, jak i aktywne), przewlekłe wady postawy, a także nowotworowe zmiany rozrostowe oraz hematologiczne schorzenia szpiku kostnego, które mogą bezpośrednio lub pośrednio wpływać na funkcjonalność mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego.

Dominującym i najbardziej rozpoznawalnym objawem w przypadku kręczu szyjnego jest zaburzona postawa ciała, która objawia się przede wszystkim nienaturalnym ustawieniem głowy. Do typowych nieprawidłowości należy boczne odchylenie głowy w stosunku do osi ciała, połączone z rotacyjnym skręceniem w kierunku przeciwnym. Chory często prezentuje również charakterystyczne uniesienie wzroku ku górze. Do powiązanych z tym schorzeniem dolegliwości należą: nawracające bóle głowy o różnym nasileniu, uporczywy dyskomfort w obszarze szyjnym, miejscowy obrzęk tkanki mięśniowej z towarzyszącą bolesnością, znaczne ograniczenie zakresu ruchu w stawach głowy oraz szyi, a także asymetryczne napięcie mięśniowe – nadmiernie wzmożone po stronie dotkniętej kręczem oraz przeciążeniowe rozluźnienie po stronie przeciwległej.

Mówiąc o leczeniu kręczu szyi, nie można zapomnieć o prawidłowej diagnostyce tej jednostki chorobowej.. W tym przypadku najlepszym badaniem różnicującym tę chorobę z innymi patologiami (mowa tu między innymi o nerwiakowłókniakowatości, ropniu zagardłowym oraz zapaleniu węzłów chłonnych szyi) jest elektromiogram.. Zapis EMG wykazuje aktywność elektryczną mięśni w trakcie wykonywania pracy.. Równie pomocne mogą okazać się zdjęcia wykonane metodą RTG lub MRI.. Terapia kręczu szyjnego ma na celu nie tylko złagodzenie dolegliwości, ale też znalezienie przyczyny wywołującej ten patologiczny stan.. Podstawowym elementem jest przede wszystkim gimnastyka korekcyjna ukierunkowana na rozciąganie nadmiernie napiętych struktur.. Jednocześnie warto pamiętać o wzmacnianiu rozciągniętej części szyi, aby uniknąć wystąpienia dysbalansu mięśniowego.. Oprócz tego warto zastosować zabiegi fizykalne bazujące na bodźcach cieplnych, które zdetonizują przykurczone mięśnie.. Najczęściej stosuje się naświetlania lampą sollux lub bioptron, ciepłe okłady bądź laseroterapię.. W skład postępowania terapeutycznego wchodzą także: – masaże szyi; – kinesiotaping (aplikacja detonizacyjna); – farmakoterapia (leki zmniejszające napięcie mięśniowe, przeciwbólowe lub toksyna botulinowa); – zaopatrzenie ortopedyczne w postaci szyn i gorsetów warunkujących prawidłowe ustawienie karku.