Zgodnie z oceną Amerykańskiego Towarzystwa Gastroenterologicznego, zaparcia mogą dotyczyć aż 16% dorosłych ludzi. Ta dolegliwość może występować nawet u jednej trzeciej osoby po ukończeniu 60. roku życia, a także u dzieci. Ważne jest, aby być świadomym sposobów radzenia sobie z tym samodzielnie, a także tych objawów, które wskazują na konieczność skonsultowania się z lekarzem.
Zaparcia – charakterystyka, podłoże i mechanizmy występowania w świetle najnowszych wytycznych diagnostycznych
Statystycznie u ponad 90% pacjentów zaparcia klasyfikowane są jako idiopatyczne, co oznacza, iż nie da się zidentyfikować konkretnej przyczyny organicznej leżącej u ich podłoża. Do schorzeń, których objawem mogą być tego rodzaju zaburzenia, zalicza się między innymi zespół jelita drażliwego (IBS) oraz zaparcia o podłożu czynnościowym. Zgodnie z aktualnie obowiązującymi standardami diagnostycznymi – a mianowicie Kryteriami Rzymskimi IV dotyczącymi zaburzeń czynnościowych układu pokarmowego – rozpoznanie zaparć czynnościowych stawia się wówczas, gdy przez okres co najmniej trzech miesięcy utrzymują się przynajmniej dwa z poniższych objawów:
1. Konieczność intensywnego parcia podczas defekacji, obserwowana w ponad jednej czwartej przypadków wypróżnień.
2. Oddawanie stolca o konsystencji grudkowatej lub twardej, występujące w ponad 25% aktów defekacji.
3. Przewlekłe uczucie niecałkowitego opróżnienia jelita, towarzyszące ponad jednej czwartej wypróżnień.
4. Subiektywne odczucie zablokowania w obrębie okrężnicy lub odbytnicy, pojawiające się w ponad 25% defekacji.
5. Potrzeba manualnego wspomagania procesu wypróżniania (np. przez ucisk na krocze lub palcowe oczyszczanie odbytu), występująca w ponad jednej czwartej przypadków.
6. Zmniejszona częstotliwość samoistnych wypróżnień – mniej niż trzy w ciągu tygodnia.
Zaparcia czynnościowe mogą współwystępować zarówno z prawidłową, jak i spowolnioną motoryką jelit. Fizjologicznie czas pasażu treści jelitowej przez okrężnicę wynosi od 20 do 72 godzin, jednak w przypadku zaburzeń motoryki (np. osłabienia perystaltyki) okres ten może ulec wydłużeniu nawet do pięciu dni. Przyczyną bywa również dysfunkcja mięśni odbytnicy, np. nieprawidłowa koordynacja skurczów i rozkurczów zwieracza odbytu. Należy podkreślić, iż sporadyczne epizody zaparć stanowią zjawisko fizjologiczne i mogą być konsekwencją czynników takich jak: zmiana trybu życia (np. częste podróże), niewłaściwa dieta uboga w błonnik, niedostateczna aktywność fizyczna czy też zmiany hormonalne – w szczególności u kobiet w okresie ciąży.
Rozpocząłeś czytanie artykułu PRO
Możesz zapoznać się z pierwszym rozdziałem. Aby przeczytać cały artykuł i odblokować pełną treść, przejdź do konta PRO.