Borówki - uprawa, właściwości, działanie, przepisy.. Borówki w ciąży
Wojciech Wiśniewski
2026-03-21
4 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
277
Niepozorne, niewielkie kulki z istotnym potencjałem terapeutycznym to borówki, których stałe spożywanie wspiera ochronę układu moczowego i serca. Jakie jeszcze właściwości posiadają borówki? Czy można je bezpiecznie konsumować podczas ciąży?
Żurawina – jagoda o wyjątkowych właściwościach
Żurawina (Oxycoccus quadripelatus Gilibert) jest przedstawicielem rodziny wrzosowatych, choć niekiedy zaliczana jest do rodzaju borówka (Vaccinium). W Polsce spotyka się dwa gatunki: żurawinę północnoamerykańską oraz żurawinę błotną. Obydwa te gatunki dostarczają jadalnych owoców, które są wykorzystywane do produkcji różnych przetworów spożywczych. Charakterystyczną cechą tej rośliny są płożące się krzewinki o długich, nitkowatych pędach. Liście są skrętoległe, sztywne i krótkoogonkowe. Rośliny te wyróżniają się kwiatami o czterokrotnym budowie, które wyrastają na nitkowatych szypułkach, wznoszących się z końców pędów i skupionych w grupki. Owocem jest jagoda zawierająca wiele nasion.
Kultywacja żurawiny
Żurawina jest rośliną wymagającą, jednak przy odpowiednich warunkach uprawy zapewnia obfite plony. W Polsce uprawia się głównie dwa gatunki: żurawinę błotną i wielkoowocową. Ten drugi, jak wskazuje nazwa, wytwarza większe owoce i jest częściej hodowany. Naturalnym siedliskiem żurawiny są bagna i torfowiska, dlatego uprawa powinna naśladować te środowiskowe cechy. Optymalna gleba to kwaśna (pH 3–4), przepuszczalna i wilgotna. Rośliny należy sadzić na słonecznym stanowisku, chroniąc je przed mrozami. Sadzenie przeprowadza się wiosną lub jesienią, z regularnym podlewaniem. Plony uzyskuje się zazwyczaj od trzeciego roku uprawy.
Cenne składniki żurawiny
Owoce żurawiny stanowią doskonałe źródło licznych substancji odżywczych. W ich składzie znajdują się kwas askorbinowy (do 0,3%), cukry (2,6%), kwasy organiczne (2,4%), w tym jabłkowy, chinowy, cytrynowy, benzoesowy i galusowy. Ponadto obecne są w nich goryczki, garbniki, antocyjany, flawonoidy oraz arbutyna, której największe stężenie występuje w niedojrzałych jagodach. Zobacz także: "Jagody goji vs. żurawina – porównanie".
Wpływ żurawiny na organizm
Ziołowe preparaty z żurawiny, zarówno w postaci naparu, jak i soku, wykazują działanie wzmacniające i ściągające na błonę śluzową przewodu pokarmowego. Ponadto posiadają właściwości napotne, przeciwgorączkowe i przeciwzapalne. Zawarte w owocach kwasy fenolowe są odpowiedzialne za ich działanie przeciwbakteryjne i przeciwgrzybiczne. Ekstrakty z żurawiny wykazują działanie moczopędne i oczyszczające, zakwaszając mocz, co zmniejsza ryzyko infekcji dróg moczowych. Dzięki działaniu antyseptycznemu wspierają one profilaktykę i leczenie stanów zapalnych układu moczowego. W niektórych przypadkach napar z żurawiny okazuje się skuteczniejszy niż preparaty farmaceutyczne stosowane w leczeniu zapalenia pęcherza. Żurawina jest również popularnym składnikiem leków ziołowych stosowanych wspomagająco przy infekcjach dróg moczowych. Owoce żurawiny wykazują działanie przeciwpróchnicze, zmniejszając ryzyko chorób dziąseł, przyzębia i śluzówki. Zawarte w nich związki przeciwutleniające wspierają układ krwionośny, ograniczać utlenianie cholesterolu LDL oraz zmniejszają ryzyko powstawania zakrzepów. Kwas chinowy zawarty w żurawinie chroni przed tworzeniem się kamieni nerkowych, zakwaszając mocz. Jednak należy zachować ostrożność, ponieważ żurawina zawiera również szczawiany, które w dużej ilości mogą sprzyjać tworzeniu się kamieni nerkowych i rozwojowi dny moczanowej. Osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe, takie jak warfaryna, powinny zachować szczególną ostrożność, ponieważ składniki żurawiny mogą wpływać na metabolizm tego leku w organizmie.
Żurawina podczas ciąży
Żurawina jest całkowicie bezpieczna dla kobiet w ciąży. Ponadto często stosuje się ją w leczeniu infekcji dróg moczowych, które występują częściej w tym okresie. Wspiera również odporność przyszłej matki, dostarczając jej niezbędnych składników odżywczych. Pomaga zapobiegać powstawaniu żylaków i teleangiektazji, które często pojawiają się na skutek szybkiego przyrostu masy ciała. Ułatwia również walkę z zaparciami, z którymi borykają się kobiety w ciąży. Jest to także zdrowa przekąska, którą bez obaw mogą spożywać ciężarne.
Żurawinowe przepisy kulinarne
Przepis na aromatyczny sos żurawinowy do mięs. Składniki: 300 g świeżych jagód żurawinowych, jedno duże jabłko, pół szklanki wytrawnego czerwonego wina, 80 g cukru, trzy goździki, jedna laska cynamonu lub szczypta proszku cynamonowego. Przygotowanie: dokładnie umyć żurawinę i umieścić w garnku o grubym dnie. Jabłko obrać, usunąć gniazdo nasienne, pokroić na większe kawałki i dodać do garnka. Owoce przykryć cukrem i zalać winem. Dodaj przekłutą laskę cynamonu (lub szczyptę proszku) oraz goździki. Gotować na małym ogniu, mieszając okresowo, aż owoce zaczną się rozpadać. Po zagęszczeniu sosu zdjąć garnek z ognia. Pamiętać, że żurawina zawiera dużo pektyny, dlatego sos dodatkowo zgęstnieje po ostygnięciu. Rozwiń przepis na sałatkę z fetą i żurawiną. Składniki: liście sałaty lub mieszanka sałat, dwie garście szpinaku, trzy garście orzechów włoskich, feta pokrojona w kostkę, pół kubka żurawiny, natka pietruszki, oliwa z oliwek, sól, pieprz. Przygotowanie: umyć i wysuszyć sałatę oraz szpinak, porwać na mniejsze kawałki. Dodać fetę, żurawinę, orzechy. Delikatnie połączyć i wymieszać z pozostałymi składnikami. Rozwiń.
Tagi
