Mikotoksyny - klasyfikacja, drogi ekspozycji oraz objawy i terapia zatrucia

Aflatoksyny podzielono na grupę B (z ang.. Blue, od koloru na jaki fluoryzują w świetle UV) oraz G (z ang.. green ). Wytwarzane są przede wszystkim przez grzyby rodzaju Aspergillus (A.. flavus, A. nominus, A. parasiticus ). Były przyczyną zagadkowego padnięcia 100 tysięcy indyków w Anglii w latach 60.. Ubiegłego wieku (ang.. turkey X disease ). Po zbadaniu sprawy okazało się, że skażona była pasza ptactwa zawierająca mączkę z orzeszków ziemnych pochodzących z Brazylii.. To właśnie w krajach o klimacie ciepłym i wilgotnym (Chiny, Brazylia, Indie, państwa afrykańskie) występuje największe ryzyko skażenia surowców roślinnych w czasie ich przechowywania.. Trudności sprawiać może utrzymanie odpowiednio niskiej temperatury i przeprowadzenie wystarczającego procesu suszenia.. Pośród najsilniej zanieczyszczonych aflatoksynami produktów spożywczych należy wymienić: orzechy (ziemne, brazylijskie, pistacje, włoskie), kukurydzę, ryż, kakao, suszone owoce (rodzynki, figi), ziarna słonecznika, przyprawy (papryka, pieprz).. Niestety, gdy spożycie toksyny nie jest wystarczająco duże, by wywołać śmierć zwierząt hodowlanych, kumulują się one w ich mięsie, jajach, mogą też być metabolizowane i przechodzić np.. Do mleka w nie mniej toksycznej postaci (toksyna M1 i M2), stanowiąc zagrożenie także dla człowieka.. Ochratoksyny produkowane są przez kilka gatunków grzybów rodzaju Aspergillus.. Najgroźniejszą w tej grupie jest ochratoksyna A (OTA), uznana przez Międzynarodową Agencję Badań nad Rakiem za związek przypuszczalnie rakotwórczy, po raz pierwszy wyizolowana z pleśni A.. Ochraceus i to ona prawdopodobnie stanowi jej główne źródło.. Żywność ulegająca skażeniu tą toksyną to głównie zboża i ich pochodne, ale także rośliny strączkowe, kawa, piwo, wino, soki (zwłaszcza z ciemnych winogron), rodzynki, zioła stosowane w produkcji preparatów leczniczych, orzechy, kakao czy przyprawy (kolendra, gałka muszkatołowa, pieprz, papryka).. Produkty zwierzęcopochodne postrzegane są jako odgrywające rolę znikomą w kontekście narażenia ludności na ochratoksyny.. Wyjątek w tej grupie stanowią podroby i przetwory zawierające je w składzie takie jak kaszanka czy pasztet.. Patulina wytwarzana jest przede wszystkim przez Penicillium expansum i odpowiada za skażenie głównie jabłek i tłoczonego z nich soku.. Ponadto wykrywana jest również w innych owocach zajętych tzw.. Brązową zgnilizną takich jak: b anan, ananas, brzoskwinia, gruszki, winogrona, morele.. Do toksyn fuzaryjnych tj. Produkowanych przez odmienne gatunki grzybów rodzaju Fusarium zalicza się trichoteceny, fumonizyny oraz zearalenon.. Fusarium wywołują szody jeszcze na polu.. Fumonizyny (wytwarzane z F. moniliforme i F. Proliferatum) wykrywane są głównie w kukurydzy oraz powstających z niej: mące, kaszy, płatkach.. Zearalenon także atakuje dodatkowo pszenicę, owies, żyto.. Prawdopodobnie skażać może także owoce typu banan, papaja, orzechy włoskie czy piwo.. Trichoteceny obecne są głównie w zbożach (jęczmień, owies, pszenica, kukurydza, żyto, sorgo, ryż).. Dzielą się na grupę A (toksyna T-2, HT-2, DAS) oraz B (DON, zwany womitoksyną i NIV).. Za najsilniejszą toksynę można uznać substancję HT-2, której przypisuje się wywołanie epidemii toksycznej aleukii żywieniowej.. Zdziesiątkowała ona mieszkańców Syberii w okresie II wojny światowej.. To właśnie w czasie powszechnych działań zbrojnych, przyczyniających się do niedostatków żywności, najłatwiej o zatrucie mikotoksynami.. Spożywa się bowiem wówczas jakiekolwiek dostępne ziarno, nawet wyraźnie zwilgotniałe, stanowiące idealne środowisko dla rozwoju grzybów.