Kawa i jej wpływ na wątrobę, ciśnienie krwi, cukrzycę... Czy spożywanie kawy jest niebezpieczne?
Mia Hoffmann
2026-03-24
4 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
215
Kawa jest najpopularniejszym napojem spożywanym na całym świecie... Szacuje się, że codziennie konsumuje się około 2,25 miliarda filiżanek... Jedni cenią ją za smak i bukiet, inni za właściwości pobudzające... Nie wszyscy są świadomi, że picie kawy, która przez niektórych jest uznawana za szkodliwą, może mieć korzystny wpływ na nasze ciało... Spożywanie tego napoju służy głównie prewencji występowania cukrzycy typu II czy nadciśnienia tętniczego... Więcej o zaskakujących właściwościach kawy w niniejszym artykule.
Historia i zastosowanie kawy jako rośliny
Historia kawy sięga co najmniej do X wieku. Jej powstanie ma miejsce w Etiopii. W trakcie lat, ten surowiec rozprzestrzenił się na liczne państwa na całym globie. Jest to małe drzewko lub krzew z rodziny Marzanowatych. Przemysłowi przydatne są nasiona, tzn. ziarna, które po przetworzeniu nadają się do przygotowania napoju. Ziarna kawy należy najpierw poddać prażeniu w temperaturze 200 - 250°C. Proces ten ma na celu nadanie charakterystycznego smaku i zapachu. Ze względu na obecność kofeiny oraz serotoniny, jest ona uważana za używkę. Stymuluje ona ośrodek nerwowy oraz układ krążenia. Ponadto, wykazuje działanie lekko moczopędne, wzmacniające wydzielanie żółci oraz soku żołądkowego. Niektóre gatunki rośliny są także używane do przygotowania kofeiny w formie leku pobudzającego układ nerwowy i działającego na mózg. Ponadto, węgiel kawowy, uzyskany przez suszenie nasion, następnie prażenie i rozdrobnienie, wydaje się być skuteczny w leczeniu ostrych biegunek oraz łagodnych stanów zapalnych błony śluzowej jamy ustnej. Kawa jest źródłem witaminy C, B1, B2, B6 oraz wapnia.
Kawa i jej wpływ na narząd wątroby
Od wielu lat znamy korzystne efekty picia kawy na rozwój chorób wątroby. Wielokrotne badania potwierdziły jej skuteczność w leczeniu zapalenia wątroby wywołanego przez wirus typu B lub C, a także w przypadku chorób alkoholowych i niealkoholowych. Co więcej, korzyści te potwierdzono również w przypadku marskości i włóknienia wątroby. Analizy z 2015 roku wykazały, że spożywanie więcej niż 2 filiżanek kawy dziennie zmniejsza ryzyko wystąpienia powyższych schorzeń oraz raka wątrobowokomórkowego. To surowiec może okazać się przydatny także w zapobieganiu przewlekłym chorobom wątroby. Właściwości hepatotropowe kawy zostały potwierdzone już w 2010 roku. W skład kawy wchodzą również substancje, które indukują syntezę glutationu, odpowiedzialnego za detoksykację wątroby i ochronę przed uszkodzeniami.
Kawa i jej wpływ na ciśnienie krwi
Chociaż kawa jest często kojarzona z negatywnym wpływem na układ krążenia i działalnością podwyższającą ciśnienie krwi, rzeczywistość wygląda zupełnie inaczej. W rzeczywistości, według badań, ta napój zmniejsza ryzyko występowania schorzeń układu krwionośnego i serca. Co więcej, naukowcy udowodnili w wielu badaniach, że zwiększone spożycie tej substancji nie ma wpływu na częstsze występowanie tych schorzeń. Substancje aktywne obecne w kawie, takie jak kwasy chlorogenowe, wykazują działanie przeciwutleniające i w ten sposób obniżają ciśnienie krwi. Ponadto zwiększają one dostępność śródbłonka naczyń krwionośnych oraz tlenku azotu w tętnicach.
Kawa i jej oddziaływanie na cukrzycę typu II
Potwierdzono, że spożywanie kawy przynosi pożytki zdrowotne dla całego zespołu metabolicznego, a szczególnie dla cukrzycy typu II. Zwróć uwagę, że te korzyści są związane zarówno z kawą zawierającą kofeinę, jak i z odkofeinowaną. Badania wykazują, że kawa zwiększa odpowiedź organizmu na wydzielanie insuliny oraz podnosi jego podatność na ten hormon. Ponadto, polifenole obecne w kawie stymulują GLP-1, główny hormon jelitowy odpowiedzialny za produkcję tego enzymu przez komórki β, która jest indukowana glukozą. Należy podkreślić, że rozwój cukrzycy typu II jest zazwyczaj spowodowany uszkodzeniem funkcji wydzielniczych tych komórek, a przedłużona aktywacja GLP-1 może łagodzić objawy choroby.
„Czy kawa jest szkodliwa?”
Niefortunnie, podobnie jak w przypadku większości produktów spożywczych, należy zachować umiar. Spożywanie ośmiu filiżanek kawy dziennie może być uciążliwe dla organizmu ze względu na nadmiar kofeiny. Mniejsza ilość jest już bezpieczna, ale dla osób, które piją go zwyczajowo. W sytuacji, gdy kawa jest spożywana sporadycznie, lepiej ograniczyć się do jednej lub maksymalnie dwóch filiżanek w ciągu dnia. Zbyt duża ilość napoju może prowadzić do niepokoju i zawrotów głowy oraz może spowodować pogorszenie humoru. Dodatkowo, nadmierne spożywanie kawy może prowadzić do wypłukania z ustroju wapnia i magnezu, a także może spowodować podrażnienie błony śluzowej żołądka i jelit, prowadząc do niestrawności. Co istotne, kobiety w ciąży i w trakcie laktacji nie powinny spożywać kawy. W tym okresie dozwolone jest spożywanie maksymalnie jednej filiżanki dziennie, a większa ilość nie jest zalecana. Istnieją także badania, które świadczą o korzystnym wpływie kawy na zdrowie, ale nie są one jednoznaczne.
