Nieprawidłowości elektrolitowe. Jak uzupełnić poziom elektrolitów w domu?
Sophia Williams
2026-03-24
3 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
278
Nieprawidłowości elektrolitowe często są związane z odwodnieniem, które szczególnie dotyka niemowląt, małych dzieci, osób starszych oraz tych, którzy intensywnie uprawiają sport lub przebywają na słońcu bez uzupełniania utraconych płynów. Nie powinno się zapominać, że nieprawidłowości elektrolitowe mogą również występować w przebiegu wielu chorób, takich jak choroby nerek i wątroby, anorexia i bulimia, a także choroby związane z nieprawidłową regulacją hormonalną lub przewodnieniem.
Zaburzenia równowagi elektrolitowej
Zaburzenia równowagi elektrolitowej to stan, który wymaga początkowego wyjaśnienia, czym są elektrolity. Są to jony sodu i potasu o ładunku dodatnim oraz jony chlorowe o ładunku ujemnym, które znajdują się w rozpuszczonej postaci w płynach organizmu, takich jak limfa, krew, mocz, tkanka mięśniowa oraz każda pojedyncza komórka. Elektrolity odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej i gospodarki wodno-elektrolitowej, wpływając na stabilność pH krwi oraz prawidłowe nawodnienie komórek. Szczególnie wysokie stężenie wody występuje w mięśniach i tkance nerwowej, co podkreśla jej istotną rolę w funkcjonowaniu organizmu. Sód, potas i chlor są niezbędne dla prawidłowego skurczu i rozkurczu mięśnia sercowego, działania mięśni szkieletowych oraz przekazywania impulsów w układzie nerwowym i mózgu. Zaburzenia elektrolitowe objawiają się ogólnym osłabieniem, zmęczeniem, złym samopoczuciem i często bólami głowy. Niskie stężenie elektrolitów może prowadzić do drżenia rąk, mięśni, zaburzeń rytmu serca, przyspieszonego oddechu, upośledzenia wzroku, majaczenia, uczucia słabości i lęku. Najczęściej wystąpić mogą one podczas upałów, szczególnie u osób starszych, małych dzieci i niemowląt. Do zaburzeń dochodzi również po intensywnym wysiłku fizycznym, w przypadku wymiotów, biegunki lub nadmiernego spożycia niskomineralizowanej wody. Aby zapobiec zaburzeniom elektrolitowym, zaleca się picie wody średnio zmineralizowanej.
Odbudowa równowagi elektrolitowej
Ludzkie ciało składa się w około 50 – 80% z wody, w zależności od wieku i płci. Uzupełnianie elektrolitów i płynów powinno odbywać się natychmiastowo, aby zapobiec pogłębianiu się odwodnienia oraz utraty jonów dodatnich i ujemnych. W przypadku utraty elektrolitów po wysiłku, podczas upałów lub w przypadku biegunki, zaleca się stosowanie średnio zmineralizowanej wody lub napojów izotonicznych, które charakteryzują się takim samym stężeniem elektrolitów jak płyny ustrojowe. Dodanie niewielkiej ilości cukru do wody poprawia jej wchłanianie. W sytuacjach wymiotów lub biegunki można przygotować domowy napój nawadniający, składający się z zimnej wody, łyżeczki cukru i szczypty soli. Sól, czyli chlorek sodu, dostarcza dwa z trzech kluczowych elektrolitów. Dostępne są również preparaty nawadniające dostępne w aptekach, których stosowanie należy uzgodnić z lekarzem lub farmaceutą. Napój nawadniający należy podawać schłodzony, w małych porcjach i przez słomkę, aby zmniejszyć ryzyko wymiotów. Elektrolity, takie jak jony sodu, potasu i chloru, są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Niedobór wody lub elektrolitów może prowadzić do poważnych konsekwencji, szczególnie w układzie nerwowym i mięśniowym. Dlatego podczas upałów, intensywnego treningu lub choroby należy pamiętać o regularnym nawadnianiu, najlepiej wodą lekko słodzoną (maksymalnie 1 płaska łyżeczka cukru na szklankę).
