Jakie są korzyści z wykorzystywania kofeiny?
Alicja Kowalska
2026-03-18
4 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
266
Kofeina jest dość powszechnie stosowana w kulturystyce oraz innych dyscyplinach sportowych wymagających siły fizycznej, co czasem prowadzi do problemów z sercem i innych niepożądanych skutków ubocznych. Głównym powodem, dla którego kulturysty decydują się na stosowanie kofeiny, jest jej zdolność do zwiększania intensywności treningu. Kofeina przyspiesza procesy metaboliczne, co skutkuje większym wydzielaniem energii.
Popularny stymulant, którym jest kofeina?
Kofeina jest alkaloidem, który ma zdolność pobudzania centralnego układu nerwowego. Jest ona pozyskiwana z roślin, takich jak kawa, herbata, yerba mate, guarana, koka oraz innych. Kofeina jest stosowana w kulturystyce ze względu na jej zdolności do blokowania receptorów adenozyny, pobudzania wydzielania adrenaliny, zwiększania wrażliwości na wapń oraz hamowania enzymu fosfodiesterazy. Kofeina jest podobna do adenozyny, w związku z czym łączy się z jej receptorami i tworzy pozorne uczucie pobudzenia, jednakże ani mózg, ani inne układy ciała nie regenerują się.
Kofeina spala tłuszcz
Jeśli masz zamiar pozbyć się nadmiaru tkanki tłuszczowej, kofeina z pewnością pomoże ci w tym. Niezależnie od tego, czy pracujesz, czy odpoczywasz, kofeina zwiększa stężenie wolnych kwasów tłuszczowych we krwi, co sprzyja wykorzystywaniu podskórnej tkanki tłuszczowej jako paliwa. Przed ponad 20 laty naukowcy z Human Performance Laboratory na Uniwersytecie w Indianie wykazali, że zawartość wolnych kwasów tłuszczowych w osoczu krwi uczestników eksperymentu wzrosła o 100% po podaniu 330 g kofeiny. Dodatkowo stwierdzono, że kofeina zwiększa poziom utlenienia tłuszczów podczas treningów aerobowych. W jednym z eksperymentów ten poziom zwiększył się o 50% po zażyciu 5 miligramów kofeiny na 1 kg masy ciała. Kofeina wykazuje fenomenalny efekt podczas spalania tkanki tłuszczowej w trakcie treningów aerobowych. Na przykład, osoba ważąca 77 kg spali mniej więcej 800 kalorii w ciągu godzinnego biegu ze średnią intensywnością, a połowa zostanie spalona dzięki utlenianiu tłuszczów. Jeśli dodatkowo przyjmie kofeinę, to poziom utleniania zwiększy się o 50%, co spowoduje spalenie dodatkowych 200 kalorii tłuszczu. Oznacza to, że zostanie spalonych 600 kalorii w ciągu godziny w wyniku utleniania tłuszczów i 200 kalorii w wyniku rozpadu cukru.
Wpływ kofeiny na organizm i jej znaczenie dla sportu
Fizjologiczne skutki używania kofeiny nie są jeszcze w pełni zbadane. Udało się jednak zbadać trzy biologiczne reakcje ciała na kofeinę: - Właściwości kofeiny do spalania tkanki tłuszczowej, które także zwiększają całkowitą wydajność tlenową. W trakcie treningu aerobowego ciało spala dużą ilość tłuszczu i ograniczoną ilość glikogenu. W miarę wyczerpywania glikogenu, efektywność ciała spada. Podanie kofeiny zwiększa poziom wolnych kwasów tłuszczowych we krwi, co wywołuje efekt oszczędzania glikogenu. Ciało wykorzystuje wtedy bardziej tłuszcze, a stopień rozkładu glikogenu maleje, co opóźnia pojawienie się uczucia zmęczenia i pozwala na dłuższą pracę; - Kofeina zwiększa funkcjonalność mięśni, wspomagając ich skurcz. Przed wystąpieniem skurczu mięśnia, w jego komórkach powinny wydzielać się jony wapnia. Kofeina zwiększa wrażliwość komórek i dostępność wapnia w nich. W tym przypadku mięśnie wymagają mniejszych impulsów do wykonywania pracy, co umożliwia pracę z mniejszym wysiłkiem. Ponadto stwierdzono, że kofeina zwiększa kurczliwość przepony, co sugeruje, że ćwiczenia będą łatwiejsze; - Kofeina wpływa na ośrodkowy układ nerwowy, maskując uczucie zmęczenia. Mechanizm działania jest trudny do opisania, ale udowodniono, że kofeina przenika przez barierę krew-mózg. Badania wykazały, że osoby, które przyjmowały kofeinę, były skłonne wybierać wysokie poziomy intensywności, ale odczucia były u nich, jak przy mniej intensywnych obciążeniach.
Kofeina wzmaga zdolności organizmu
Wielu badaczy skupiło się na wpływie kofeiny na wydolność tlenową ludzkiego organizmu. Najczęściej przywoływanym eksperymentem jest przeprowadzony w roku 1978 w stanie Indiana, który został już wspomniany powyżej. Przy spożyciu 5 miligramów kofeiny na każdy kilogram masy ciała, uczestnicy mogli trenować na ergometrze aż 20% dłużej. Od tamtego czasu wpływ kofeiny na wydolność tlenową został podtrzymany w wielu badaniach. Nawet udowodniono, że wydajność wzrosła, a czas pracy wydłużył się o 50%. W jednej z prób uczestnik zwiększył swoją całkowitą wydolność aerobową o aż 156%. Rezultaty badań na temat wpływu kofeiny na beztlenową wydajność nie są tak przekonujące, jednak istnieją dowody wskazujące na możliwość zwiększenia wytrzymałości mięśniowej i wydajności beztlenowej. W roku 1992 badani, po zażyciu 250 mg kofeiny, wykazali 7% wzrost wydajności. Kofeina wykazuje wiele korzystnych efektów, w tym poprawę wydolności tlenowej, wzmocnienie wytrzymałości mięśniowej i wydajności beztlenowej organizmu. Jednak jedynym wskaźnikiem, na który nie wykazano wpływu kofeiny, jest siła mięśniowa, choć badania w tym zakresie są kontynuowane.
