Grusza kulinarna - składniki odżywcze, sposoby wykorzystania gruszki kulinarnej w kuchni
Mateusz Pawlak
2026-03-24
5 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
288
Grusza kulinarna jest jednym z najstarszych gatunków owoców uprawianych na świecie. Jest to źródło witaminy C oraz ma właściwości przeciwutleniające, przeciwzapalne i przeciwbakteryjne. Owoce dojrzewają od września do listopada, dlatego jesienno-zimowy okres jest doskonałym czasem na ich spożycie. W Polsce grusza kulinarna często rośnie w ogródkach działkowych i domowych sadach, jednak jest niedoceniana oraz niewykorzystywana. Co za składniki odżywcze mają te owoce i jak można je wykorzystać w kuchni?
Pigwa - jej ogólne cechy
Pigwa surowa ma kwaśny smak, bardzo zbliżony do cytryny. Ze względu na jej ostry posmak, nie można jej spożywać w stanie surowym, choć istnieją odmiany, których miąższ można ugryźć (np. Wołgogradskaya Aromatynaya). Jest także lekko gorzka i bardzo twarda. Owoce dojrzałe charakteryzują się bardzo silnym aromatem, przypominającym pomarańczę i ananasa. Kształtem przypomina jabłko lub gruszkę, ważąc zwykle około 100-200 g. Pigwa jest ceniona szczególnie przez te osoby, które muszą wykluczyć cytrusy z diety. Owoce są idealne do różnych przetworów, przecierów, kompotów, marmolad i galaretek. Wykorzystuje się je także do produkcji syropów, soków pasteryzowanych, wina, likierów i nalewek. Pigwa jest również używana w kosmetyce jako składnik kremów i maseczek. W przeszłości, ze względu na bogactwo związków aromatycznych, jej częstą rolą było odświeżanie pomieszczeń swoim intensywnym zapachem.
Zdrowotne zalety pigwy
Pigwa jest źródłem bogatym w substancje, które mogą przynieść wiele pożytku ciału. Owoc ten posiada strukturę chemiczną bardzo bogatą i wysoki poziom polifenoli. Do głównych znanych związków polifenolowych należą związki z grupy kwasów fenolowych i flawonoli. Ponadto pigwa zawiera polimeryczne procyjanidyny, które są czynnikiem, dzięki któremu ten owoc wykazuje umiarkowaną aktywność przeciwgrypową. Pigwa jest także istotnym źródłem witaminy C, przez co jest doskonałym wyborem, gdy ciało jest osłabione i potrzebuje wsparcia. Z powodu dużej koncentracji polifenoli, pigwa wykazuje także silną aktywność przeciwutleniającą, co oznacza, że pomaga zwalczać wolne rodniki. Wiele badań wykazało, że ekstrakty z pigwy są skuteczne w walce z komórkami nowotworowymi (Gironés-Vilaplana et al. 2014; Mieszczakowska-Frąc & Kruczyńska 2017; Hamauzu et al. 2005; Pacifico et al. 2012).
Skład odżywczy pigwy
Pigwa jest owocem o niskiej wartości energetycznej (57 kcal/100 g) i wysokiej zawartości witaminy C (15 mg/100 g). Dodatkowo, owoc ten jest źródłem włókna pokarmowego (1,8 g/100 g) i charakteryzuje się niskim wskaźnikiem glikemicznym. Poniżej znajduje się lista wartości odżywczych pigwy w 100 g produktu: - wartość energetyczna: 57 kcal, - tłuszcz: 0,1 g (w tym kwasów tłuszczowych nasyconych: 0,02 g; kwasów tłuszczowych wielonienasyconych: 0,05 g), - węglowodany: 15,3 g, - białko: 0,4 g, - włókno pokarmowe: 1,8 g, - witamina A: 40 IU, - witamina C: 15 mg, - witamina D: 0 IU, - witamina E: 0 IU, - witamina K: 0 IU, - witamina B1 (tiamina): 0,02 mg, - witamina B2 (ryboflawina): 0,03 mg, - witamina B3 (niacyna): 0,2 mg, - witamina B4 (cholina): 0 IU, - witamina B5 (kwas pantotenowy): 0,081 mg, - witamina B6 (pirydoksyna): 0,04 mg, - witamina B9 (kwas foliowy): 3 ug, - sód: 4 mg, - potas: 197 mg, - wapń: 11 mg, - magnez: 8 mg, - fosfor: 17 mg, - żelazo: 0,7 mg, - miedź: 0,13 mg, - cynk: 0,04 mg, - selen: 0,6 ug, - woda: 83,8 g.
Jak zastosować pigwę? 3 przepisy na jej wykorzystanie
Istnieje znacząca liczba sposobów na zastosowanie pigwy, jednak najbardziej powszechnie stosuje się ją do produkcji soków, konfitur, dżemów lub dodaje jej owoce do wyrobów cukierniczych.
Napój z pigwy, ewentualnie z dodanym cukrem lub innym słodzikiem
Składniki: – 15 pigw (około 2 kg), – 9 filiżanek cukru lub 1/4 filiżanki ekstraktu ze stewii. Procedura przygotowania1. Pigwy powinny zostać umyte i obrane z kor, a następnie usunięte gniazda nasienne i starte na gruboziarnistej tarce do warzyw. 2. Tarty owoce powinny zostać przeniesione do słoja litrowego na wysokość 3/4, posypane cukrem i zakryte gazą. W przypadku wykorzystania stewii powinna ona być dokładnie wymieszana z owocami. 3. Następnie powstały sok powinien zostać odlany. Powinien być rozlewany do butelek lub słoiczków i pasteryzowany przez 5-10 minut od momentu zagotowania wody.
Przygotowanie dżemu pigwowego według dokładnego przepisu
Składniki: – 4 owoce pigwy, – 2 szklanki słodzika erytrytolu, – ? 4⁄5 szklanki wody, – sok z cytryny, – pałeczka wanilii. Metoda przygotowania: 1. Owoce pigwy dokładnie umyć i obrusać ze skórki, a następnie usunąć gniazda nasienne, kroić na małe kawałki. 2. Przenieść wszystkie do garnka, dolać wodę, doprowadzić do wrzenia. 3. Po upływie 30–35 minut dodać słodzik erytrytol, a następnie od czasu do czasu mieszać. 4. Odłożyć garnki z ognia, pozostawić do stygnięcia w chłodne miejsce na okres 24 godzin. 5. Po tym czasie ponownie podgrzać owoce. Gotować przez godzinę, aż powstanie dżem. 6. Gorący dżem przełożyć do wyparzonych słoików, zamknąć je i postawić do góry dnem do wystygnięcia.
Dietetyczny placek z pigwą
Składniki: – 4 pigwy, – 2 jajka, – ½ szklanki mleka lub napoju roślinnego, – opakowanie budyniu waniliowego, – 1½ szklanki mąki pszennej, – ¾ szklanki pszennej pełnoziarnistej, – 8 łyżek masła, – 9 łyżek erytrytolu + łyżka zmielonego na puder do dekoracji, – sok z ½ cytryny, – łyżeczka cynamonu. Przygotowanie: 1. Pigwę umyć, obrać i pozbawić gniazd nasiennych. Pokroić na mniejsze kawałki. 2. Owoce przełożyć do garnka, zasypać łyżką erytrytolu. Dla podkręcenia smaku warto skropić je odrobiną soku z cytryny. 3. Pigwę zalać wodą, tak aby były przykryte. Gotować, aż zmiękną, od czasu do czasu przemieszczając. 4. Miękkie owoce odsączyć z wody, zostawić do ostygnięcia. 5. Masło utrzeć z cukrem waniliowym i erytrytolem na puszystą masę. 6. Następnie dodać po jednym jajku, nie przerywając miksowania. 7. Mąki przesiać z proszkiem do pieczenia i budyniem. Sypkie składniki wymieszać z masą maślaną. 8. Powoli dolewać mleko lub napój roślinny i mieszać do uzyskania jednolitej konsystencji. 9. Masę przełożyć do blaszki wysmarowanej tłuszczem. Pokrojoną pigwę ułożyć na cieście. 10. Ciasto piec w piekarniku rozgrzanym do 180°C przez ok. 50 minut. 11. Po wystudzeniu posypać cynamonem oraz cukrem pudrem.
