Goździk - korzyści zdrowotne i zastosowanie w kuchni
Mia Hoffmann
2026-03-25
5 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
240
Kwiat gwoździka jest często wykorzystywany w kuchni, zwłaszcza w okresie świątecznym. Ta przyprawa nadaje potrawom niezwykłą smakowitość i zapach, jednakże warto także włączać ją do diety ze względu na jej zdrowotne właściwości.
Goździki - podstawowe dane
Goździkowiec (Syzygium aromaticum) jest drzewem, które rośnie w regionach tropikalnych i subtropikalnych, kwitnąc dwa razy w roku. Jego owoce są jadalne i wykorzystywane do wytwarzania przypraw i leków (D. F. Cortés-Rojas, C. R. Fernandes de Souza, W. P. Oliveira 2014). Goździki, czyli surowe i suszone pąki goździkowca, są cenioną przyprawą korzenną stosowaną przez setki lat na całym świecie. Ich nazwa pochodzi od greckiego słowa oznaczającego 'płatki orzecha'. Goździki są pochodzenia indonezyjskiego, z wysp Maluku, skąd dotarły do Europy. Obecnie największymi producentami przyprawy są Indonezja, Indie, Malezja, Sri Lanka, Madagaskar i Zanzibar.
Zdrowotne atrybuty gwoździ
Gwoźdź syzygijny, często nazywany po prostu gwoździkiem, jest jednym z najbogatszych źródeł związków fenolowych, w tym eugenolu, octanu eugenolu i kwasu galusowego (D. F. Cortés-Rojas, C. R. Fernandes de Souza, W. P. Oliveira 2014). Ten aromatyczny przyprawa posiada szeroki zakres korzystnych dla zdrowia właściwości. Poprawia ona perystaltykę jelit, zwiększa wydzielanie kwasu solnego i wykazuje właściwości ogrzewające oraz znieczulające. Ponadto, gwoźdź może działać przeciwutleniająco, przeciwwirusowo i przeciwbólowo (M. Kardas, K. Toczyńska, E. Grochowska-Niedworok 2016). Gwoźdź syzygijny jest powszechnie wykorzystywany w tradycyjnej medycynie chińskiej i indyjskiej jako środek antyseptyczny i znieczulający (D. Jałoza, M. Kamińska-Jałoza 2015).
Użycie goździków w kuchni
Goździki mają bardzo rozległe zastosowanie w gotowaniu. Najczęściej doskonale współdziałają z mięsnymi produktami, ale także pasują do owoców i produktów cukierniczych. Włączenie ich do ciepłych napojów nie tylko dodaje smaku, ale także ogrzewa – warto więc dodać je do nalewek, herbat czy kompotów. Niżej przedstawiono kilka propozycji wykorzystania tej przyprawy.
Napój z imbiru i cytryny
Czas przygotowania: 15 minut Składniki (na 4 porcje): – korzeń imbiru – część (40 g), – cytryna – egzemplarz (80 g), – goździki – łyżka (2 g), – miód – 2 łyżki (24 g), – cynamon – 1/2 łyżki (2 g), – woda – 4 szklanki (960 ml). Procedura: 1. Gruntownie umyć i pokroić na plastry korzeń imbiru. 2. Umieścić imbir, goździki oraz cynamon w sztućce. Zalać wodą i odgotować przez 5 minut. 3. W tym czasie wycisnąć sok z cytryny. 4. Odłożyć napar, aby lekko wystygł. 5. W końcu dodać sok cytrynowy oraz miód. Wartość odżywcza (1 porcja): – energia: 35 kcal, – białko: 0,5 g, – tłuszcze: 0,2 g, – węglowodany: 20,6 g.
Pieczony łosoś z goździkami
Czas przygotowania: 60 minut Składniki (na 1 porcję): łosoś – sztuka (200 g), cytryna – ½ sztuki (40 g), czosnek – ząbek (5 g), olej z oliwek – łyżeczka (5 g), goździki – ½ łyżeczki (1 g), natka pietruszki – łyżka (6 g), sól – szczypta (0,2 g). Przygotowanie: 1. Oczyszczony i wysuszony łosoś naciąć od zewnątrz. 2. Posolić przygotowaną rybę, polać sokiem z cytryny i oliwą. 3. Umieścić pokrojony czosnek, goździki i posiekaną pietruszkę wewnątrz. 4. Rybę umieścić w lodówce przez około 30 minut. 5. Włączyć piekarnik do 180°C i piec przez 20-25 minut. Wartość odżywcza (1 porcja): energia: 365 kcal, białko: 42,6 g, tłuszcze: 18,5 g, węglowodany: 6,6 g.
Korzenie słodyczy
Czas przygotowania: 30 minut Składniki (na 6 porcji): – płatki owsiane – 4 porcje (40 g), – mąka orkiszowa – 2 porcje (25 g), – żurawina suszona – 2 porcje (24 g), – woda – ¼ szklanki (60 ml), – orzechy włoskie – 1 porcja (15 g), – cynamon – ½ porcji (2 g), – goździki – ½ porcji (1 g), – oliwa z oliwek – 1 porcja (15 g), – soda oczyszczona – ½ porcji (2 g), – miód – 2 porcje (24 g).
Kremowa zupa z marchwi z dodatkiem przypraw korzennych
Przygotowanie trwa: 30 minut Składniki (na 2 porcje): – marchwi – 4 sztuki (180 g), – pietruszki – sztuka (50 g), – bulionu warzywnego – 2 szklanki (480 ml), – cebuli – plaster (20 g), – czosnku – ząbek (5 g), – natki pietruszki – łyżka (6 g), – oliwy z oliwek – łyżeczka (5 g), – imbiru – porcja (10 g), – cynamonu – ½ łyżeczki (2 g), – goździków – ½ łyżeczki (1 g), – soli – szczypta (0,2 g), – pieprzu – szczypta (0,2 g), – papryki ostrej – ½ łyżeczki (2 g), Przygotowanie: 1. Cebulę pokroić w drobną kostkę, czosnek przecisnąć przez praskę. 2. W garnku rozgrzać oliwę z oliwek, podsmażyć pokrojone wcześniej składniki. 3. Marchew oraz pietruszkę obrać, pokroić na mniejsze kawałki. Dodać do garnka. 4. Zalać bulionem, przyprawić i gotować do miękkości (10-15 minut). 5. Po tym czasie wrzucić posiekany imbir, zblendować zupę na krem. 6. Podać z posiekaną natką pietruszki. Wartość odżywcza (1 porcja): – energia: 100 kcal, – białko: 3,1 g, – tłuszcze: 3,1 g, – węglowodany: 17,2 g.
