Czy mówimy naprawdę o cholesterolu nie-HDL - co to oznacza i jakie są jego dopuszczalne poziomy?
Mia Hoffmann
2026-03-23
3 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
216
Podczas przeprowadzania rzetelnych badań na zlecenie lekarza lub samodzielnie, konieczne jest sprawdzenie poziomu cholesterolu. Większość z nas jest świadoma istnienia jego frakcji HDL i LDL, ale niedawno pojawił się nowy parametr, zwany cholesterolem nie-HDL. Przeczytaj artykuł, aby dowiedzieć się więcej o następnym oznaczniku w lipidogramie!
Nie HDL
Parametr Nie-HDL wyliczany jest z różnicy stężeń cholesterolu całkowitego oraz HDL.. Ukazuje on poziom wszelkich cząsteczek lipidów aterogennych, a więc aktywnych w procesie budowy blaszki miażdżycowej.. Zawiera on w sobie m. in. Frakcję:
LDL, VLDL, Remnanty VLDL, Lipoproteiny o pośredniej gęstości, Lipoproteiny (a).. Dodatkowo uwzględnia przypadki podwyższonego stężenia trójglicerydów, jak również stanowi zasadniczo równoważną wartość prognostyczną ze stężeniem apolipoproteiny B.. Zgodnie z najnowszymi zaleceniami badanie to nie wymaga specjalnego przygotowania, jedynie przy dodatkowym badaniu stężenia trójglicerydów najlepiej być na czczo.. Znajduje on zastosowanie zwłaszcza wśród osób zagrożonych ryzykiem miażdżycy, u których poziom frakcji LDL znajduje się w normie.. Jego oznaczanie zostało zlecone przez Polskie Towarzystwo Lipidologiczne, Kardiologiczne oraz Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce w 2016 roku.
Cholesterol nie-HDL – normy
Istotny jest fakt, że indywidualne i docelowe stężenie tegoż parametru winien oceniać lekarz.. Jednak przyjmuje się, iż powinien on wynosić:
< 145 mg/dl [< 3, 8 mmol/l] – u osób zdrowych oraz nie narażonych genetycznie na dyslipidemię, < 130 mg/dl [< 3, 3 mmol/l] – u osób obciążonych jednym z poniższych czynników: ciężkie nadciśnienie tętnicze, cukrzyca typu I lub II, bez dodatkowego uszkodzenia narządów, rodzinna dyspilidemia.. < 100 mg/dl [< 2, 6 mmol/l] – u osób z rozpoznaną: chorobą sercowo-naczyniową, cukrzycą t.. I lub II z np. Mikroalbuminurią, ciężką chorobą nerek.. Pamiętać należy, iż jego stężenie, podobnie jak frakcji LDL, może ulec tymczasowemu obniżeniu w efekcie przebycia:
ostrej infekcji, zawału, urazu.
Wysoki cholesterol nie-HDL
Wysoki poziom cholesterolu nie-HDL bezpośrednio powiązany jest z wysokim prawdopodobieństwem wystąpienia schorzeń sercowo-naczyniowych, a także wskazywać może na już występujące patologie w organizmie.. Oczywiście znacznie większe znaczenie w rozwoju tych chorób może mieć m.. in. Dieta, nieprawidłowy tryb życia, palenie tytoniu czy stres oraz nadciśnienie.. Zwiększone wartości owego parametru zauważyć można u kobiet w ciąży.. Z tego względu jego pomiar dokonywać należy u osób relatywnie zdrowych lub też co najmniej 6 tygodni po przebytej chorobie czy też porodzie.. Podsumowując cholesterol nie-HDL okazuje się być niezwykle pomocnym parametrem w diagnozowaniu i minimalizowaniu ryzyka rozwoju schorzeń sercowo-naczyniowych.. Jego oznaczanie zalecane jest przez czołowe organizacje od 2016 roku u każdej osoby po 40.. Roku życia.. Wykonanie badania nie jest drogie ani czasochłonne, gdyż polega na wyliczeniu różnicy cholesterolu całkowitego i HDL, zatem oznaczyć można owy wskaźnik bezproblemowo na podstawie wyników lipidogramu.
