Centella Asiatica - źródło, działanie, zastosowanie
Felix Weber
2026-03-17
5 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
263
W chińskiej medycynie tradycyjnej, azjatycka żabnica była znana jako eliksir życia z powodu jej zdrowotnych właściwości. Współcześnie jest ona uważana w nowoczesnej medycynie za efektywny środek w leczeniu wielu chorób cywilizacyjnych. Kto może ją stosować, a kto może doznać szkody? Skąd pochodzi ta roślina? Co jest wyjątkowe w azjatyckiej żabnicy?
Goto kola – pochodzenie
Goto kola, łac. Centella asiatica, znana również jako wąkrota azjatycka, należy do tej samej rodziny co seler, marchew i pietruszka. W języku syngaleskim gotu oznacza kształt kielicha, podczas gdy kola oznacza liść. Wąkrota azjatycka występuje w obszarach tropikalnych i subtropikalnych, w tym w Indiach, Chinach, Indonezji, Malezji, Sri Lance, Tajlandii oraz na Madagaskarze. Roślina ta rośnie głównie w pobliżu brzegów zbiorników wodnych oraz na bagnach, rzadziej na słonecznych, skalistych terenach. Jej wygląd i zawartość substancji aktywnych zależą od warunków środowiska, w których wzrasta. W ziołolecznictwie najczęściej wykorzystuje się część nadziemną rośliny. Ziele zbierane jest przed okresem wzrastania lub na jego początku, ponieważ właśnie wtedy roślina gromadzi najwięcej substancji czynnych. W medycynie chińskiej jest znana jako eliksir życia przez ponad 2000 lat.
Centella azjatycka - wpływ na organizm
Centella azjatycka zawiera szereg substancji czynnych, w tym kwasy trójterpenowe - azjatycki, madecassowy, terminolowy, braminowy i centelikowy - które są syntetyzowane podczas wzrostu i rozwoju rośliny. Te substancje wpływają na jej farmakologiczną aktywność. W gotu koli wyodrębniono również olejki eteryczne, flawonoidy, polisacharydy, fitosterole oraz witaminy A, E, K, C, magnez, kwas glutaminowy, serynę i alaninę. W medycynie ajurwedyjskiej centella azjatycka ma wiele zastosowań. Poprawia stan skóry, zapobiega powstawaniu zmarszczek, stymuluje wzrost włosów i paznokci poprzez zwiększenie syntezy kolagenu i elastyny. Poprawia również funkcjonowanie ośrodkowego układu nerwowego, poprawia pamięć, koncentrację i funkcje poznawcze, zmniejsza niepokój, uspokaja i zapobiega depresji. Hamuje proces starzenia się komórek nerwowych, co pomaga zachować dłużej sprawność intelektualną. Centella azjatycka działa również przeciwbólowo w przypadku bólów mięśni, stawów oraz tych związanych z kontuzjami sportowymi. Olejek eteryczny pozyskany z gotu koli wykazuje działanie hamujące wzrost różnych rodzajów bakterii i grzybów, w szczególności bakterii E. coli i grzyba A. niger.
Stosowanie Centella asiatica
Centella asiatica, znana także jako Gotu kola, ma długą historię użycia w medycynie, dietetyce i kosmetologii. Wykorzystywana jest w leczeniu astmy, anemii, cukrzycy, urazów i infekcji układu moczowego oraz grypy. Dodatkowo pomaga w leczeniu chorób przewodu pokarmowego, w tym zapalenia jelit, wrzodów żołądka, infekcji wątroby oraz dolegliwości takich jak biegunki, bóle brzucha i niestrawność. Roślina posiada także właściwości przeciwzapalne, przeciwpłytkowe i przeciwwirusowe, co czyni ją skutecznym środkiem w leczeniu chorób układu krążenia, w tym miażdżycy i nadciśnienia. Centella asiatica wykazuje także działanie odmładzające, dzięki czemu jest wykorzystywana w leczeniu zmarszczek, suchości i utraty sprężystości skóry. Ponadto roślina posiada właściwości przeciwzapalne i przeciwutleniające, co czyni ją skutecznym środkiem w leczeniu chorób skórnych, w tym łuszczycy i ekzem. Badania naukowe potwierdzają, że Centella asiatica wykazuje działanie przeciwnowotworowe, co czyni ją interesującym obiektem badań w terapii raka.
Gotu kola – efekty niepożądane
Nadmiar spożycia może prowadzić do zatrucia i uszkodzenia wątroby, powodując także podrażnienia, stan zapalny błon śluzowych, zaburzenia układu nerwowego i ruchowego, a także krwawienia. Gotu kola nie powinna być stosowana przez kobiety w ciąży i karmiące, dzieci w młodym wieku, osoby z niskim ciśnieniem krwi i epilepsją. Osoby przyjmujące kwas acetylosalicylowy, kumarynę lub heparynę powinny być szczególnie ostrożne. Preparaty zawierające gotu kola nie powinny być stosowane wieczorem, ponieważ może to prowadzić do zaburzeń snu. Nie zaleca się łączenia gotu koli z innymi substancjami psychoaktywnymi. Gotu kola jest jedną z najbardziej cenionych roślin leczniczych ze względu na szeroki zakres zastosowań terapeutycznych. Wąkrota azjatycka jest stosowana od tysięcy lat w tradycyjnej medycynie indyjskiej, zarówno zewnętrznie, jak i wewnętrznie, z bardzo dobrym skutkiem, szczególnie w leczeniu chorób układu nerwowego, układu krążenia i schorzeń skórnych. Gotu kola uważana jest za eliksir życia, środek na długowieczność, witalność i sprawność umysłową. Obiecujące działanie terapeutyczne gotu koli budzi zainteresowanie naukowców, co potwierdzają liczne przeprowadzone badania. Aby odkryć inne tajemnice ukryte w tej roślinie, konieczne jest prowadzenie dalszych, wielokierunkowych badań biologicznych i chemicznych.
