Ashwagandha - cechy, skład, właściwości, zastosowanie
Tomasz Jankowski
2026-03-25
5 min. czytania
1 / 1
1 zdjęcie
294
Ta roślina jest od wieków znana i stosowana w tradycyjnej indyjskiej praktyce medycznej. Pochodzi z Indii i jest popularna również w Azji Środkowej i Południowej. Niedawno zyskała na popularności ze względu na jej wpływ na zdrowie. W jaki sposób powinna być wykorzystywana? Co jest prawdziwą naturą Ashwagandhy? Czy spożywanie tej rośliny może także powodować skutki uboczne obok pozytywnych? Jakie właściwości zdrowotne ma ona?
Ashwagandha - krótki opis
Ashwagandha, znana również jako witania ospała, jest rośliną z rodziny psiankowatych, która występuje naturalnie na obszarach południowo-wschodniej Europy i Afryki. Ta powszechnie znana roślina, mająca wysokość nawet do 150 cm, pochodzi głównie z Indii, gdzie jest uprawiana na dużą skalę, ale jest również powszechna w krajach takich jak Iran, Afganistan, Pakistan, Bangladesz, Sri Lanka i Egipt. W Europie cieszy się coraz większym zainteresowaniem i popularnością wśród badaczy i konsumentów. Ashwagandha jest łatwo rozpoznawalna dzięki swoim kwiatom o żółto-zielonej barwie i czerwonym lub ciemno pomarańczowym jagodom, które przypominają jagody jujuby. Świeży korzeń tej rośliny wydziela charakterystyczny, nieprzyjemny zapach, przypominający zapach konia, od którego pochodzi jej nazwa w języku sanskryckim, 'ashwagandha', co oznacza 'zapach konia'. To właśnie korzenie i owoce Ashwagandhy są wykorzystywane do celów medycznych.
Ashwagandha - składniki
Ashwagandha zawiera unikatowy zakres substancji aktywnych, które wykazują właściwości lecznicze, dzięki czemu jest ona uznawana za roślinę adaptogenną, zapewniającą rozległy zakres korzyści zdrowotnych. Jej głównym składnikiem są witanolidy, czyli substancje o strukturze witaferyny A, będącej laktonem. Dzięki tym substancjom ashwagandha wykazuje działanie przeciwbakteryjne, przeciwnowotworowe, hamuje podział komórek drogą mitozy oraz skutecznie obniża ciśnienie krwi. Korzeń ashwagandhy jest także źródłem substancji z grupy glikowitanolidów, takich jak sitoindozydy i witanozydy, które wspierają funkcjonowanie układu nerwowego. Dodatkowo, ashwagandha zawiera związki z grupy fitosteroli, alkaloidy, głównie o charakterze nikotynowym, kumaryny oraz fenolokwasy, a także znaczne ilości żelaza.
Ashwagandha - własności i zastosowanie
Ashwagandha, również znana jako witania ospała, jest rośliną wykorzystywaną w medycynie ajurwedyjskiej od tysięcy lat. Badania naukowe potwierdzają jej szeroki zakres działania na ludzki organizm. Ashwagandha wspiera funkcjonowanie układu nerwowego, wykazując działanie przeciwlękowe i antydepresyjne. Zwiększa koncentrację i poprawia procesy pamięciowe. Działanie ashwagandhy polega na stymulacji receptorów układu GABA-ergicznego, co prowadzi do zmniejszenia wydzielania kortykoliberyny i zwiększenia tolerancji organizmu na stres. Badania wskazują także na możliwość zastosowania ashwagandhy w terapii choroby Alzheimera. Substancje zawarte w roślinie wykazują zdolność hamowania acetylocholinoesterazy, a także pobudzania neurogenezy, co może przyspieszyć powstawanie nowych neuronów i wydłużenie aksonów. Ashwagandha ma także działanie adaptogenne, wspomagając funkcje seksualne zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Witania ospała wykazuje także działanie przeciwzapalne i immunostymulujące, wspomagając leczenie chorób autoimmunologicznych. Działanie ashwagandhy polega na wzmacnianiu układu odpornościowego poprzez nasilenie namnażania komórek B i T oraz wzrost aktywności komórek NK. Ashwagandha wykazuje także działanie hipoglikemiczne i hipotensyjne, poprawiając profil lipidowy krwi i działając moczopędnie. Roślina ta wspomaga także działanie układu krwionośnego, poprawiając przepływ substancji odżywczych do wnętrza komórek, wzmacniając układ krążenia i niwelując anemię. Ashwagandha wykazuje także działanie anaboliczne, wzmacniając tkankę mięśniową.
Ashwagandha - wybór odpowiedniego produktu
Obecnie Ashwagandha jest produktem łatwo dostępnym na rynku. Można ją znaleźć w sklepach online i stacjonarnych oferujących zdrowe produkty spożywcze. Dostępne są preparaty w postaci tabletek i korzeni do sporządzania naparów. Podczas wybierania produktu w postaci tabletek, powinniśmy zwrócić szczególną uwagę na jego skład. Ważne jest, aby wybierać produkty najwyższej jakości. Do tej grupy produktów należą tabletkowe preparaty zawierające ekstrakt z korzenia ashwagandhy zstandardyzowany na co najmniej 2,5% witanolidów. Zaleca się przyjmowanie 1-2 tabletek dziennie, w zależności od zaleceń producenta. Jeśli decydujemy się na korzeń ashwagandhy do sporządzania naparu, zaleca się gotowanie przez kilka minut pod przykryciem, a następnie picie naparu dwukrotnie dziennie. Ashwagandha jest środkiem wykorzystywanym w medycynie ajurwedyjskiej od tysięcy lat jako środek poprawiający witalność i działanie mózgu. Jest także stosowana w leczeniu wielu różnych chorób. W świetle dostępnych danych naukowych ashwagandha jest prawdziwym skarbem natury. W Polsce coraz więcej osób decyduje się na jej wykorzystanie, co stanowi wyjątkowe zjawisko. Ashwagandha jest rośliną, którą powinniśmy wykorzystywać wszyscy, zarówno osoby zdrowe, jak i chore.
