Skip to main content

The endocrine shift in women – initial manifestations, home-based supportive measures, botanical interventions and nutritional optimization – duration of hormonal rebalancing

Lena Bauer
Lena Bauer ✓
Diets Premium Expert • 24.09.2026
✓
Scientifically reviewed by a clinical dietitian: This article has been peer-reviewed for adherence to IŻŻ, WHO, and PTGiP clinical nutritional standards.
Diets Premium Expert Lena Bauer min read 6 min Scientifically reviewed by a clinical dietitian 24.09.2026
The endocrine shift in women – initial manifestations, home-based supportive measures, botanical interventions and nutritional optimization – duration of hormonal rebalancing

Smart Voice

•

Listen to the article content live

0:00 / 0:00
Key Takeaways
While it may seem astonishing, as recently as a century ago, most women did not undergo the distinctive age-related hormonal transition observed today. With advances in medicine and improved living conditions, the average female lifespan now approaches 80 years, meaning the post-reproductive phase—commonly referred to as menopause or climacteric—comprises nearly one-third of a modern woman’s total lifespan. This phenomenon exerts profound effects on both physical and mental well-being, necessitating a comprehensive approach to symptom management and preventive care.
Meal Plan

Want to apply these guidelines in your daily diet?

Our smart diet generator creates a tailored meal plan in 3 minutes based on the recommendations in this article.

PRO Content PRO

This article is professional premium content (PRO) provided in its entirety.

W jakim wieku jest menopauza?

Na początku warto zaznaczyć, że zwiastuny nadchodzącej menopauzy, kobiet może zauważać w postaci nieregularnych cykli miesięcznych, już na kilka lat przed wystąpieniem klimakterium.. W krajach rozwiniętych średni wiek wystąpienia menopauzy u kobiet przypada na 51.. Rok życia, natomiast u Polek, menopauzę najczęściej rozpoznaje się w wieku 49 lat.. Na czas wystąpienia menopauzy ma wpływ styl życia oraz sposób żywienia, palenie papierosów oraz picie alkoholu.. Im zdrowsza dieta, więcej aktywności fizycznej i mnie używek, tym menopauza występuje najczęściej później.. Wpływ na obniżenie wieku wystąpienia menopauzy mają również status socjoekonomiczny oraz krótkie i nieregularne cykle miesiączkowe.

Pierwsze objawy menopauzy

Menopauzę stwierdza się w momencie, gdy u kobiety w wieku powyżej 40.. Roku życia obserwuje się brak kolejnych 6-ciu krwawień miesięcznych.. Objawy towarzyszące menopauzie są charakterystyczne, jednak zgodnie z wynikami badania pt.. „Polki a menopauza 2016 – www.. leczklimakterium. Pl ” przeprowadzonego przez Instytut Badawczy ARC Rynek i Opinia, na grupie kobiet w wieku 45 – 55 lat, niemal 24% badanych oznajmiła, że ma trudność w rozpoznaniu u siebie typowych objawów dla menopauzy.. Kobiety biorące udział w badaniu najczęściej kojarzyły menopauzę z takimi objawami jak wahania nastroju, uderzenia gorąca, problemy ze stawami i ze snem.. Zmiany w organizmie kobiety w okresie menopauzy dotyczą praktycznie wszystkich biologicznych aspektów jej życia.. Dotyczą one zaburzeń metabolizmu węglowodanów oraz lipidów, następują zmiany w kośćcu, obserwuje się ponadto zmiany naczynioruchowe oraz zmiany psychiczne.. Bardzo częstą dolegliwością są nocne poty, uderzenia gorąca, które dotyczą aż 80% mieszkanek Danii i 50% kobiet w Stanach Zjednoczonych.. Niektóre badania wskazują na nietrzymanie moczu, częstsze zakażenia układu moczowego oraz suchość pochwy.. Kobiety skarżą się na zaburzenia koncentracji, pamięci oraz obniżenie nastroju, bezsenność i trudność w podejmowaniu decyzji.. Częstsza w tej grupie jest również depresja.. Menopauza silnie wiąże się również z obniżeniem masy mineralnej kośćca, zwiększa się ryzyko złamań, czemu towarzyszy diagnoza osteoporozy.. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się obniżenie cholesterolu frakcji HDL, przy jednoczesnym wzroście cholesterolu całkowitego i LDL oraz trójglicerydów, co zwiększa ryzyko chorób serca.. Ponadto zaburzenia metabolizmu węglowodanów, insulinooporność, co przyczynia się zarówno do zaburzeń lipidowych, jak i zwiększenia ryzyka chorób metabolicznych.. W grupie kobiet w wieku pomenopauzalnym obserwuje się wzrost odsetka pań z nadwagą lub otyłością, gdyż obniża się podstawowa przemiana materii i wydatki energetyczne związane z aktywnością fizyczną, ponadto nadciśnieniem tętniczym oraz cukrzycą typu 2.. Ważne Jak długo trwa menopauza? Ciężko jednoznacznie stwierdzić, ile czasu trwa menopauza, gdyż jest to ściśle uzależnione od cech indywidualnych każdej kobiety.. Książkowo przyjmuje się, że menopauza trwa od 5 do 10 lat.

Jak długo trwa menopauza?

Ciężko jednoznacznie stwierdzić, ile czasu trwa menopauza, gdyż jest to ściśle uzależnione od cech indywidualnych każdej kobiety.. Książkowo przyjmuje się, że menopauza trwa od 5 do 10 lat.

Domowe sposoby na menopauzę

W okresie menopauzy kobieta powinna szczególnie o siebie zadbać.. Warto stosować zdrową i bogatą w warzywa i owoce dietę.. Pić ziołowe herbatki zamiast kawy i czarnej herbaty, które mogą powodować wzrost ciśnienia tętniczego i uderzenia gorąca.. Zalecane są spacery oraz aktywność fizyczna, gdyż podstawowa przemiana materii obniża się, co przy zachowaniu dotychczasowego sposobu żywienia, może skutkować nadwagą lub otyłością.. Należy również pamiętać o piciu odpowiedniej ilości wody, która nawadnia organizm.. W tym okresie zalecam, aby kobiety nie rezygnowały z dotychczasowych przyjemności życia.. Pasje czy też lubiana praca, kontakt z ludźmi pomogą na dłużej zachować kobiecie wewnętrzną młodość, która drzemie w każdej z nas.

Zioła na menopauzę

W opozycji do budzącej liczne kontrowersje zastępczej terapii hormonalnej, kobietom w okresie menopauzy zaleca się korzystanie z licznych ziół, których korzystne działanie łagodzące objawy klimakterium stwierdzono w badaniach klinicznych.. Najważniejszymi substancjami obecnymi w roślinach polecanych w łagodzeniu objawów menopauzy są fitoestrogeny, czyli związki, które w swojej budowie chemicznej przypominają produkowane w organizmie kobiety estrogeny, a których ilość w czasie menopauzy znacznie się obniża.. Pluskawica gronista – pomaga w łagodzeniu uderzeń gorąca, drażliwości, wahań nastroju i zaburzeniach snu.. Niestety jej długotrwałe przyjmowanie wiąże się ze skutkami ubocznymi w postaci zaburzeń widzenia, nudności, wymiotów oraz problemów z układem krążeniowym.. Panie ze stwierdzonymi chorobami nerek, wątroby oraz nadciśnieniem tętniczym powinny skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem preparatów z dodatkiem pluskawicy.. Kończyna łąkowa – zawiera izoflawony (fitoestrogeny), które wpływają na różnicowanie osteoklastów, czyli komórek „kościogubnych”.. Na początku stosowania posiada właściwości łagodzące wyrzuty gorąca, jednak po upływie 12.. Tygodniu w badaniu kontrolowanym próbą placebo, nie stwierdzono różnic między grupą zażywającą preparaty z kończyny łąkowej a placebo.. Co ciekawe charakteryzuje się spośród wszystkich roślin zalecanych w okresie menopauzy, najwyższym powinowactwem do receptorów estrogenowych.. Soja – zawiera izoflawony zaliczane do fitoestrogenów, które wykazują wysokie powinowactwo do receptorów estrogenowych.. Soja wykazuje działanie ochronne na układ sercowo-naczyniowy, przyczyniając się do stabilizacji profilu lipidowego krwi.. Co ciekawe w badaniu Pottera i wsp.. Po obserwacji grupy kobiet stosujących przez 24 tygodnie dietę wzbogaconą o izoflawony sojowe, stwierdzono wyższą mineralizację odcinka lędźwiowego kręgosłupa niż przed badaniem.. Ostropest plamisty – w badaniach El-Shitany i wsp.. Na szczurach stwierdzono, że obniża utratę kośćca, zabezpieczając przed osteoporozą.. Pieprz metystynowy – pomaga w obniżeniu lęku i objawów depresji.. Niestety jego spożywanie może objawiać się skutkami ubocznymi, takimi jak rozszerzenie źrenic, problemy żołądkowe, niepokój, zapalenie wątroby czy też reakcjami alergicznymi.

Menopauza – dieta

W trakcie menopauzy obniżają się wydatki energetyczne organizmu kobiety, co wynika z wieku oraz niższej aktywności fizycznej, dlatego dieta kobiety powinna być mniej kaloryczna, ale równocześnie pełnowartościowa, różnorodna i smaczna.. Prawidłowa dieta powinna dostarczać wszystkich niezbędnych składników odżywczych tj.. Białka węglowodanów oraz tłuszczu, witamin, składników mineralnych i wody.. Białko najkorzystniej czerpać z chudego mięsa, chudych i tłustych ryb morskich, jaj oraz produktów mlecznych o średniej zawartości tłuszczu.. Źródłem dobrych węglowodanów będą produkty wykonane z pełnego ziarna, czyli ciemne makarony, różnorodne kasze, ryż, pieczywo mieszane lub żytnie, płatki zbożowe.. Dostarczają one również cennego błonnika pokarmowego oraz witamin z grupy B, które wspierają układ nerwowy.. Źródłem tłuszczu powinny być oleje roślinne i oliwa z oliwek dodawane do potraw w niewielkiej ilości oraz naturalne, niesolone orzechy, nasiona i pestki.. Zgodnie z wynikami pięcioletniej obserwacji osób spożywających i nie spożywających orzechów opublikowanych w bieżącym roku w “ European Journal of Nutrition” stwierdzono, że osoby, które każdego dnia jadały orzechy miały niższą masę ciała w porównaniu do osób, które ich nie spożywały i jednocześnie o 5% niższe ryzyko rozwoju nadwagi i otyłości w przyszłości.. Należy ponadto pamiętać, aby jadać minimum 2 porcje owoców oraz 3 warzyw dziennie, 3 porcje produktów mlecznych (tj.. Mleko, jogurt, kefir, maślanka, ser żółty i twarogowy), które zapobiegają wystąpieniu osteoporozy.. Menopauza jest nieodłącznym elementem życia każdej dojrzałej kobiety.. Im wyższą świadomość dotycząca tego okresu życia ma kobieta, tym lepiej będzie przygotowana by poradzić sobie z nieprzyjemnymi objawami towarzyszącymi klimakterium.
Lena Bauer

Lena Bauer

✓

Diets Premium Expert

Diets Premium team expert. Specializes in nutrition plans, strength sports, and training plans.

View Profile →
Recommended articles in this category

Related Articles

Discover similar publications and expert insights.

The climacteric phase – somatic and psychological manifestations. Nutritional guidelines and botanical remedies for menopausal transition
Womens Health
The climacteric phase – somatic and psychological manifestations. Nutritional guidelines and botanical remedies for menopausal transition
⏱ 8 min czytania 📚 Womens Health
#Nutrition Recommendations #Dietary Recommendations
Lemon balm (*Melissa officinalis*): therapeutic benefits, usage restrictions, and adverse reaction profiles. A guide to preparing homemade lemon balm tincture
Medicinal Plants
Lemon balm (*Melissa officinalis*): therapeutic benefits, usage restrictions, and adverse reaction profiles. A guide to preparing homemade lemon balm tincture
⏱ 3 min czytania 📚 Medicinal Plants
#Health Benefits #Homemade
Caution for excessive fructose in the diet plan!
Carbohydrate
Caution for excessive fructose in the diet plan!
⏱ 1 min czytania 📚 Carbohydrate
#Nutrition
Plantar Fasciitis and Heel Spurs – Causes, Symptoms, and Treatment
Walking
Plantar Fasciitis and Heel Spurs – Causes, Symptoms, and Treatment
⏱ 4 min czytania
#Walking #Mental
Potatoes – a Treasure Chest of Flavor and Nutritional Value
Nutrition
Potatoes – a Treasure Chest of Flavor and Nutritional Value
⏱ 7 min czytania 📚 Nutrition
#Nutrition #Nutritional Value
Ingest Emotions Triggered by Stress!
Nutrition
Ingest Emotions Triggered by Stress!
⏱ 3 min czytania 📚 Nutrition
#Mental
Body Perception Disorder and Nutritional Dysfunctions
Nutrition
Body Perception Disorder and Nutritional Dysfunctions
⏱ 5 min czytania 📚 Nutrition
#Mental
Small Intestinal Bacterial Overgrowth (SIBO) – Nature, Symptoms, Diagnosis, and Treatment
Constipation
Small Intestinal Bacterial Overgrowth (SIBO) – Nature, Symptoms, Diagnosis, and Treatment
⏱ 6 min czytania
#Constipation #Balance
The Impact of Exceeding Permissible Work Hours on Health
Anxiety
The Impact of Exceeding Permissible Work Hours on Health
⏱ 5 min czytania
#Anxiety #Mental
Selected Restorative Methods – How to Care for Yourself in a Home Retreat
Mental
Selected Restorative Methods – How to Care for Yourself in a Home Retreat
⏱ 7 min czytania
#Mental #Restorative
Using a Sauna – Is It Worth It?
Mental
Using a Sauna – Is It Worth It?
⏱ 5 min czytania
#Mental
How to Manage Negative Emotions
Rest
How to Manage Negative Emotions
⏱ 3 min czytania
#Rest #Mental
Benefits of a Well-Planned Warm-Up and Its Key Stages
Mental
Benefits of a Well-Planned Warm-Up and Its Key Stages
⏱ 3 min czytania
#Mental
Is it genuinely yerba mate, guarana, or coffee that stimulates the most?
Coffee Substitute
Is it genuinely yerba mate, guarana, or coffee that stimulates the most?
⏱ 5 min czytania
#Coffee Substitute #Caffeine
Cardiac Neurosis – What It Is and Its Symptoms
Cardiac
Cardiac Neurosis – What It Is and Its Symptoms
⏱ 4 min czytania
#Cardiac #Mental
The Most Effective Methods for Stress Reduction
Mental
The Most Effective Methods for Stress Reduction
⏱ 4 min czytania
#Mental #Cleaning
Body Immunity – Its Significance, Mechanisms of Action, and Influencing Factors
Balance
Body Immunity – Its Significance, Mechanisms of Action, and Influencing Factors
⏱ 8 min czytania
#Balance #Mental
Debate Over Food Addiction
Food Addiction
Debate Over Food Addiction
⏱ 7 min czytania
#Food Addiction #Mental
How Lifestyle Affects Ovulation and Fertility
Balance
How Lifestyle Affects Ovulation and Fertility
⏱ 6 min czytania
#Balance #Mental
Atypical Anorexia - What It Is and What Its Potential Impact Can Be
Eating Disorders
Atypical Anorexia - What It Is and What Its Potential Impact Can Be
⏱ 8 min czytania
#Eating Disorders #Mental
Vitamin H, otherwise known as biotin  what is this substance?
Mental
Vitamin H, otherwise known as biotin what is this substance?
⏱ 2 min czytania
#Mental #Fun
Get to Know Everything About Vitamin B6
Metabolism
Get to Know Everything About Vitamin B6
⏱ 2 min czytania
#Metabolism #Mental
Massive Muscles - Learn About This Disorder!
Balanced Diet
Massive Muscles - Learn About This Disorder!
⏱ 4 min czytania
#Balanced Diet #Mental
Cognitive exercises for older adults, also known as memory enhancement activities
Cognitive Performance
Cognitive exercises for older adults, also known as memory enhancement activities
⏱ 7 min czytania
#Cognitive Performance #Brain Function
Activities to enhance short-term and long-term memory
Mental
Activities to enhance short-term and long-term memory
⏱ 6 min czytania
#Mental
Not just the body... take care of mental growth and achieve equilibrium
Mental
Not just the body... take care of mental growth and achieve equilibrium
⏱ 4 min czytania
#Mental
Distinctive features of human body build impact the accumulation of fat tissue
Mental
Distinctive features of human body build impact the accumulation of fat tissue
⏱ 3 min czytania
#Mental #Whole Body
Essential Information on Stimulating and Stimulant Substances
Mental
Essential Information on Stimulating and Stimulant Substances
⏱ 2 min czytania
#Mental
The Sun as a Source of Vitamin D, Supporting Bone Construction
Fit
The Sun as a Source of Vitamin D, Supporting Bone Construction
⏱ 3 min czytania
#Fit #Mental
Triumph Over Exhaustion with BCAA
Bcaa
Triumph Over Exhaustion with BCAA
⏱ 4 min czytania
#BCAA #Mental

Share