Wykorzystanie przemysłowe i implikacje zdrowotne związane z kwasem fosforowym(V) – analiza bezpieczeństwa i ograniczeń konsumpcyjnych

Kwas fosforowy/ortofosforowy, Acidum phosphoricum, H3PO4 należy do nieorganicznych związków chemicznych, do grupy kwasów tlenowych, jest składnikiem kwasów nukleinowych.. Jest to bezbarwny, bezwonny kwas nieorganiczny [1].. Jako chemiczny dodatek do żywności występuje pod kodem E338 [2].. Kwas fosforowy znajduje się w wykazie dozwolonych substancji dodatkowych stosowanych w żywności, gdzie dozwolone dawki są ściśle określone w zależności od rodzaju produktu.. Przykładowa zawartość jest przedstawiona w Tabeli 1 i Tabeli 2 [2].. Kwas fosforowy jest niezbędnym składnikiem w organizmie człowieka.. Wchodzi w skład kości, zębów oraz enzymów.. Dodatkowo pełni ważną rolę w metabolizmie węglowodanów, tłuszczów i białek.. W utrzymaniu odpowiedniego poziomu fosforu we krwi uczestniczy parathormon.. Wydalanie kwasu fosforowego następuje głównie z kałem w postaci fosforanu wapnia.. Nadmierne spożywanie kwasu fosforowego oraz jego soli może mieć wpływ na utratę wapnia z organizmu (ze względu na wydalanie w postaci fosforanu wapnia).. Jest wchłaniany w przewodzie pokarmowym i wydzielany w określonym zakresie, w zależności od potrzeb organizmu.. U dorosłych około 2/3 pobranego kwasu fosforowego jest wchłaniane i prawie całkowicie wydalane z moczem [1, 3].. Kwas fosforowy jest otrzymywany przez działanie kwasem siarkowym na fosforan wapnia.. Jest to związek syntetyczny [1].. Tabela 1. Zastosowanie kwasu fosforowego w środkach spożywczych i jego maksymalna dawka [2].. Numer wg systemu oznaczeń Unii Europejskiej Nazwa Środek spożywczy Maksymalna dawka (mg/kg) E 338 Kwas fosforowy Aromatyzowane napoje bezalkoholowe 700 mg/l Tabela 2.. Maksymalne dawki dozwolonych substancji dodatkowych [2].. Numer wg systemu oznaczeń Unii Europejskiej Nazwa Środek spożywczy Maksymalna dawka E 338 Kwas fosforowy Środki spożywcze uzupełniające obejmujące produkty zbożowe przetworzone i inne środki spożywcze przeznaczone dla niemowląt i małych dzieci 1 g/kg jako P2O5 (tylko jako regulator pH) Zgodnie ze stanowiskiem FAO (Food and Agriculture Organization of the United Nations)/WHO (World Health Organization) bezpieczne jest spożycie 30mg/kg m.. c. dziennie. Jeśli występuje podaż wapnia na odpowiednio wyższym poziomie dopuszczalna dawka wynosi 30–70mg/kg m.. c [1].