Pica – nie należy bagatelizować tego zaburzenia

Pica to zaburzenie psychiczne polegające na uporczywym spożywaniu przedmiotów lub substancji, które nie są uważane za żywność i nie posiadają wartości odżywczej, co pozostaje w sprzeczności z normami kulturowymi oraz etapem rozwojowym jednostki. Rozpoznanie tego schorzenia wymaga utrzymywania się objawów przez okres co najmniej jednego miesiąca, jednakże incydenty konsumpcji niekonwencjonalnych materiałów nie muszą występować w regularnych odstępach czasu. Choć w wielu przypadkach pica przybiera łagodną postać, to w skrajnych sytuacjach może stanowić bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia – zarówno z powodu toksyczności spożywanych substancji, jak i ryzyka mechanicznego uszkodzenia przewodu pokarmowego przez ostre lub twardo-krzemienne przedmioty. Długotrwałe utrzymywanie się tego zachowania może prowadzić do poważnych niedoborów pokarmowych, a ironicznie, niektóre deficyty mikro- i makroelementów (takie jak niedobór żelaza czy cynku) bywają uważane za potencjalne czynniki wywołujące lub nasilające objawy picy. Badania epidemiologiczne wskazują, że zaburzenie to częściej dotyka osoby z obniżonym poziomem funkcji poznawczych, w tym dzieci w wieku rozwojowym, młodzież oraz dorosłych z niepełnosprawnością intelektualną. Mimo iście charakterystycznych i trudnych do przeoczenia symptomów, pica pozostaje jedną z najrzadziej diagnozowanych jednostek chorobowych. W klasyfikacji DSM-5 (Podręcznik Diagnostyczny i Statystyczny Zaburzeń Psychicznych) zaliczana jest do kategorii zaburzeń odżywiania się i przyjmowania pokarmu, obok anoreksji czy bulimii, natomiast Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób ICD-10 nie wyróżnia jej jako odrębnej jednostki nozologicznej. Szacowanie rozpowszechnienia picy napotyka na znaczne trudności ze względu na brak standaryzowanych kryteriów diagnostycznych oraz wysoki odsetek nierozpoznawalności – wiele przypadków pozostaje niezarejestrowanych, gdyż pacjenci lub opiekunowie nie zgłaszają niepokojących zachowań, a lekarze często interpretują je jako objaw innej choroby podstawowej. Szczególnie problematyczna jest ocena częstości występowania u dzieci, u których eksperymentowanie z nietypowymi przedmiotami może być częścią naturalnego procesu poznawania otoczenia. Jak wynika z analiz opublikowanych przez R. Mishori i współpracowników (2014), liczba hospitalizacji związanych z powikłaniami po spożyciu substancji niejadalnych wzrosła w ostatnich latach o 93%, co świadczy o rosnącej skali tego zjawiska w populacji ogólnej.