Najczęstsze niedobory żywieniowe i jak sobie z nimi radzić

Chociaż powszechnie uważa się, iż głównym źródłem niedoborów pokarmowych jest niewłaściwie zbilansowana dieta, rzeczywistość okazuje się znacznie bardziej złożona. W kontekście wielu jednostek chorobowych – takich jak celiakia, inwazje pasożytnicze, mukowiscydoza, przewlekłe schorzenia jelitowe czy zaburzenia odżywiania się – może dochodzić do zaburzonej absorpcji kluczowych mikro- i makroelementów pomimo stosowania zrównoważonego jadłospisu. Dodatkowym, istotnym czynnikiem etiopatogenetycznym jest farmakoterapia, która szczególnie dotyka populację senioralną. Osoby w wieku podeszłym często przyjmują wielolekową terapię, co znacząco podnosi ryzyko występowania interakcji lekowych wpływających na metabolizm składników odżywczych. Przykładowo, preparaty hipolipemizujące z grupy sekwestrantów kwasów żółciowych (np. kolestypol) mogą indukować deficyty wchłaniania kwasu foliowego, retinolu, kobalaminy, cholekalcyferolu, filochinonu, wapnia oraz żelaza (Skrypnik et al., 2013). Do spektakiem innych predysponujących czynników należą również: nadużywanie substancji psychoaktywnych (w tym alkoholu i nikotyny), przewlekły stres oksydacyjny i psychiczny, a także fizjologiczne stany zwiększonego zapotrzebowania metabolicznego, takie jak ciąża czy okres karmienia piersią. Należy podkreślić, że brak widocznych symptomów nie wyklucza występowania ukrytych niedoborów – organizm ludzki dysponuje bowiem mechanizmami kompensacyjnymi, które przez dłuższy czas maskują deficyty. Ilustracją tego zjawiska może być homeostaza wapniowa: przy niedostatecznej podaży tego pierwiastka z dietą dochodzi do mobilizacji jego zapasów z tkanki kostnej, co początkowo nie wywołuje objawów klinicznych, lecz w perspektywie długoterminowej może prowadzić do rozwoju osteoporozy oraz zwiększonej podatności na złamania patologiczne.