Trzustka stanowi kluczowy element układu trawiennego, a jej zapalenia stanowią poważne problemy zdrowotne. Stan zapalny tego narządu może mieć charakter ostry lub przewlekły. W niniejszym artykule omówimy funkcje trzustki, przyczyny jej chorób oraz jak dieta może pomóc w łagodzeniu lub leczeniu stanów zapalnych tego narządu.
Zapalenie trzustki
Trzustka (łac.. Pancreas) jest umiejscowiona w górnej części jamy brzusznej, ma wydłużony, lekko spłaszczony kształt z wygiętą środkową częścią do przodu.. Podobnie do wątroby ma budowę zrazikową, jej miąższ jest spoisty i miękki.. Trzustka zdrowych osób jest koloru szaroróżowego.. Często na jej powierzchni osadza się cienka warstwa tkanki tłuszczowej, która sprawia, że powierzchnia organu staje się gładka i błyszcząca, a kolor zmienia się na żółtawy.. Trzustka ma dwie zasadnicze funkcje – wytwarza i wydziela enzymy trawienne oraz hormony biorące udział w regulacji glukozy.. Organ ten nieustannie wydziela substancje na dwóch poziomach wydzielania:
Część wewnątrzwydzielnicza: insulina, glukagon, proinsulina, peptyd C, somatostatyna, amylina, polipeptyd trzustkowy.. Część zewnątrzwydzielnicza: woda, elektrolity, 6–20 białek somatycznych odpowiedzialnych za trawienie białek, tłuszczów i skrobi w jelicie cienkim, sok trzustkowy (ok.. 1, 5 litra na dobę).. Istnieje wiele chorób trzustki, jednak najczęściej spotykanymi schorzeniami są:
ostre zapalenie trzustki (OZT), przewlekłe zapalenie trzustki (PZT).. Pierwsze z nich przebiega najczęściej z ostrym bólem brzucha, a także ze znaczącym wzrostem stężenia alfa-amylazy w surowicy krwi oraz moczu.. Do najczęstszych przyczyn OZT należą spożywanie alkoholu i kamica żółciowa.. Również niewłaściwy profil lipidowy krwi (triglicerydy > 500 mg%) może być przyczyną choroby.. OZT manifestuje swoje objawy w postaci martwicy, ostrego bólu, obrzęku poniżej klatki piersiowej, a także stanów zapalnych organów znajdujących się w pobliżu trzustki.. Częstość występowania OZT wzrasta od lat, ponieważ coraz mniej się ruszamy, nasza waga wzrasta i coraz mniej dbamy o racjonalną dietę nadużywając w między czasie trunków alkoholowych.. OZT występuje obecnie u 20–60 osób na 100 000 – częściej w krajach rozwijających się.. Istotą choroby jest wewnątrzkomórkowa aktywacja enzymów proteolitycznych w komórkach pęcherzyka trzustkowego.. Aktywacja tych enzymów doprowadza do uszkodzenia lub śmierci komórek trzustkowych – organ ulega samostrawieniu.. Przewlekłe zapalenie trzustki jest, jak sama nazwa wskazuje, przewlekłym schorzeniem trzustki o charakterze nienowotworowym.. Istotą choroby jest postępujące zwłóknienie gruczołu, któremu towarzyszy zanik tkanki gruczołowej.. Konsekwencje tego procesu wpływają znacząco na gospodarkę węglowodanową organizmu a także upośledzenie czynności zewnątrzwydzielniczej.. PZT występuje u ok.. 10–12 osób na 100 000.. Podobnie jak w OZT liczba chorych wzrasta z roku na rok.. Główną przyczyną PZT jest picie alkoholu oraz palenie tytoniu.. Z PZT w parze idą bardzo często zaburzenia towarzyszące takie jak: przewlekła niewydolność nerek, nadczynność tarczycy oraz zaburzenia gospodarki lipidowej organizmu.
Rozpocząłeś czytanie artykułu PRO
Możesz zapoznać się z pierwszym rozdziałem. Aby przeczytać cały artykuł i odblokować pełną treść, przejdź do konta PRO.